Postanowienie - I OW 9/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej643 Spory o. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (sprawozdawca) Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta S. a Starostą S. w przedmiocie wskazania organu właściwego rozpoznania wniosku M.N. o przyznanie środków finansowych na utrzymanie rodzinnego domu dziecka postanawia: wskazać StarostęWskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej643 Spory o. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (sprawozdawca) Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta S. a Starostą S. w przedmiocie wskazania organu właściwego rozpoznania wniosku M.N. o przyznanie środków finansowych na utrzymanie rodzinnego domu dziecka postanawia: wskazać Starostę
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
UZASADNIENIE
Pismem z 14 stycznia 2026 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. działający w imieniu Prezydenta Miasta S. (dalej: wnioskodawca), wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego, o wskazanie jednostki samorządu terytorialnego właściwej do rozpoznania wniosku M.N. o przyznanie środków finansowych na utrzymanie rodzinnego domu dziecka.W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że właściwy w sprawie jest powiat s. z uwagi na okoliczności, że przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania świadczenia za okres od 1 października 2025 r. do 30 listopada 2025 r., a więc za czas, w którym organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej właściwym dla Państwa N. było powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w S.W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S., działający w imieniu Starosty S. wskazał, że mając na uwadze zapis art. 88 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który stanowi, że wniosek o którym mowa w ust. 1, rodzina zastępcza, rodzina pomocowa oraz prowadzący rodzinny dom dziecka składają w powiatowym centrum pomocy rodzinie właściwym ze względu za miejsce zamieszkania z zastrzeżeniem art. 54 ust. 3d i art. 60 ust. 5 ww. ustawy, zasadne jest przekazanie sprawy według właściwości do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.Rozpoznając wniosek złożony w imieniu miasta S., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym podmiotem a powiatem s.. Obydwa podmioty uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku o przyznanie środków finansowych na utrzymanie rodzinnego domu dziecka.W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zauważyć należy, że przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej rozróżniają właściwość powiatu (tj. jego organu - starosty) w zakresie wydania stosownej decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania świadczenia rodzinie zastępczej i wypłacenia tego świadczenia (stanowiącego wykonanie decyzji przyznającej świadczenie), od właściwości powiatu zobowiązanego do finansowania tych świadczeń. W przepisach art. 191 i nast. ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 49, dalej u.w.r.) uregulowano kwestię właściwego powiatu do finansowania wydatków związanych z pobytem dziecka w pieczy zastępczej oraz zasady rozliczania się między powiatami w sytuacji, gdy powiat właściwy do przyznania świadczenia rodzinie zastępczej nie jest powiatem właściwym do finansowania tych wydatków. Odmiennie ustalono zagadnienie właściwości powiatu do ponoszenia kosztów niż właściwość rzeczową organu w postępowaniu administracyjnym i w oparciu o inne kryteria. W sytuacji ustalania starosty właściwego do wydania decyzji w przedmiocie przyznania świadczeń, rozstrzyga o właściwości miejscowej miejsce zamieszkania odpowiednio rodziny zastępczej, rodziny pomocowej, prowadzącego rodzinny dom dziecka (art. 88 ust. 3 i 4 w zw. z art. 182 ust. 3 u.w.r.), zaś ustalanie powiatu właściwego do finansowania przyznanych świadczeń odbywa się zgodnie z regulacjami określonymi art. 191 ust. 1 i n. u.w.r.Zgodnie z art. 88 ust. 4 u.w.r wniosek, o którym mowa w ust. 1, rodzina zastępcza, rodzina pomocowa oraz prowadzący rodzinny dom dziecka składają w powiatowym centrum pomocy rodzinie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, z zastrzeżeniem art. 54 ust. 3d i art. 60 ust. 5. Z kolei art. 60 ust. 5 ww. ustawy stanowi, że zadania związane z funkcjonowaniem rodzinnego domu dziecka, w tym dotyczące organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, porozumień, o których mowa w art. 191 ust. 5a, przyznawania świadczeń i dodatków przysługujących prowadzącemu rodzinny dom dziecka i finansowania rodzinnego domu dziecka, wykonuje powiat starosty, który organizuje rodzinny dom dziecka lub zleca realizację tego zadania na podstawie art. 190, chyba że porozumienie, o którym mowa w ust. 3, stanowi inaczej.Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że wobec okoliczności, że przedmiotowy wniosek dotyczy okresu od 1 października 2025 r. do 30 listopada 2025 r., a wiec za czas, w którym organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej właściwym dla Państwa N. było powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w S. właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy będzie powiat s. jako powiat starosty, który w ww. okresie organizował rodzinny dom dziecka.Z tych względów na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.. orzeczono jak w sentencji postanowienia.