Postanowienie - I OSK 841/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku G.M. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skarg kasacyjnych S.M.K. i Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1030/21 w sprawie ze skarg M.Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku G.M. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skarg kasacyjnych S.M.K. i Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1030/21 w sprawie ze skarg M.
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Marek Stojanowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym
UZASADNIENIE
WYROKIEM Z 22 LISTOPADA 2024 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE PO ROZPOZNANIU SKARG M.B., A. J. T.D. I J.D., MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY ORAZ P.S. NA DECYZJĘ KOMISJI DO SPRAW REPRYWATYZACJI NIERUCHOMOŚCI WARSZAWSKICH Z 16 MARCA 2021 R. W PRZEDMIOCIE STWIERDZENIA WYDANIA DECYZJI Z NARUSZENIEM PRAWA UCHYLIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ I ODDALIŁ SKARGĘ P.S.Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli S.M.K i Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich.Wnioskiem z 16 marca 2026 r. G.M. wystąpiła o dopuszczenie jej do udziału w toczącym się postępowaniu, powołując się na fakt, że jest najemcą lokalu znajdującego się na nieruchomości, której sprawa dotyczy. Wskazała, że swój interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu wywodzi z tezy uchwały wydanej 13 października 2003 r. w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt OPS 6/03.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 33 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.Z uwagi na powyższe wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, zgodnie z którym o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 268/09).Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że skarżąca nie wskazała przepisu prawa, z którego wywodziłaby swój interes prawny przemawiający za dopuszczeniem jej do udziału w toczącym się postępowaniu. Swojego interesu prawnego wnioskodawczyni upatruje natomiast w fakcie uznania w wyniku wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z 13 października 2003 r., w której wyniku uznano, że najemca, który na podstawie umowy najmu zawartej z nowym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości, tj. Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, używa lokal (budynek) znajdujący się na tej nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.W tym miejscu należy wyjaśnić, że uchwała ta dotyczy spraw z zakresu zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, podczas gdy w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej, a zatem jest sprawą z zakresu objętego działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Zauważyć także należy, że prawo do udziału w tym postępowaniu przysługiwałoby wnioskodawczyni, gdyby miała w stosunku do tej nieruchomości czy jej części (wydzielonego lokalu) tytuł prawno-rzeczowy np. własność. Wnioskodawczyni, będąc jedynie najemcą lokalu w nieruchomości, której dotyczy postępowanie, nie ma zatem interesu prawnego, lecz jedynie interes faktyczny w określonym wyniku postępowania, który to interes nie uzasadnia dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.W tak ustalonym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.., orzekł jak w sentencji postanowienia.