Postanowienie - I OSK 184/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Scalenie oraz podział nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I. sp. z o.o. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1096/25 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. naOdmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Scalenie oraz podział nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I. sp. z o.o. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1096/25 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 14 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2025 r. nr KOC/1373/Pn/25 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca).Wnioskiem z 3 marca 2026 r. I. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: wnioskująca, Spółka) wystąpiła o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. W uzasadnieniu tego wniosku Spółka wskazała, że jest właścicielem nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] położonej w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości nr [...], której dotyczy niniejsze postępowanie. Działka wnioskodawczyni usytuowana jest przy ul. [...] w W.. Nieruchomość ta pozostaje bez prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy może zatem w sposób trwały przesądzić o możliwości wykonywania przez Spółkę jej prawa własności, w szczególności w zakresie korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem oraz możliwości jej zabudowy. Jakakolwiek zmiana stanu prawnego nieruchomości nr [...] stoi więc w bezpośrednim związku z sytuacją prawną Spółki.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a."), osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Stosownie do treści § 2 przywołanego przepisu, udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym.Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Ocena czy w danym przypadku występuje interes prawny, wynika z konfrontacji tego, co uważa się za interes prawny, z normami prawa materialnego, regulującymi określoną sferę stosunków społecznych. Uznanie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia czy istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia roszczenia albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2019 r., II OSK 2879/17, z 8 stycznia 2020 r., II OSK 1094/18, z 11 lutego 2025 r., II OSK 1316/22).Niniejsze postępowanie sądowe związane jest z kontrolą legalności decyzji wydanej w oparciu o art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej "k.p.a."), o odmowie zmiany ostatecznej decyzji nr 41/99 z 2 grudnia 1999 r. zatwierdzającej podział nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW [...], wykazanej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...],[...], [...] i [...] w obrębie [...], położonej w Gminie W. przy ul. [...]. Postępowanie zakończone zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie zainicjował wniosek skarżącej o zmianę ostatecznej decyzji podziałowej z 2 grudnia 1999 r. w zakresie jej punktu 2 poprzez dodanie stwierdzenia, że działka ewidencyjna nr [...] o pow. 929 m2 jest przewidziana pod ulicę [...] (dawniej [...]) i przechodzi na własność Gminy – W.Podkreślić należy, że wnosząc o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Spółka nie powołała się na żaden przepis prawa materialnego, z którego mógłby wynikać jej interes prawny w udziale w niniejszym postępowaniu. Decyzja z 2 grudnia 1999 r. została wydana na wniosek skarżącej i pozostałych współwłaścicieli nieruchomości objętych podziałem. Z akt sprawy nie wynika aby wnioskodawczyni była właścicielem, współwłaścicielem, czy też użytkownikiem wieczystym którejkolwiek z nieruchomości objętych podziałem, w tym m.in. nowoutworzonej działki ewidencyjnej nr [...]. Spółka jest właścicielem działki nr [...] sąsiadującej z działką nr [...]. Samo sąsiedztwo z nieruchomością utworzoną po podziale – działką nr [...], nie daje wnioskującej Spółce praw strony w postępowaniu podziałowym, a w konsekwencji także w postępowaniu dotyczącym zmiany decyzji zatwierdzającej podział. Okoliczność, że nieruchomość wnioskodawczyni nie posiada dostępu do drogi publicznej nie jest bezpośrednią konsekwencją decyzji podziałowej. Spółka nie wykazała, aby w wyniku podziału dokonanego decyzją z 2 grudnia 1999 r. będąca jej własnością działka nr [...] została pozbawiona dostępu do drogi publicznej, tj. aby uprzednio, któraś z działek podlegających podziałowi stanowiła drogę, bądź ustanowiono na nich na jej rzecz służebność przejazdu i przechodu. Niewątpliwie Spółka jest zainteresowana pozytywnym załatwieniem wniosku skarżącej o zmianę decyzji podziałowej z 2 grudnia 1999 r. Publicznoprawna własność działki nr [...] umożliwi bowiem wnioskującej korzystanie z niej jako drogi bez konieczności ustanawiania służebności drogi koniecznej. Argumenty te świadczą o posiadaniu przez Spółkę interesu faktycznego niepodlegającego jednakże ochronie przez obowiązujące normy prawa. Brak było zatem w niniejszej sprawie podstaw do dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.. orzekł jak sentencji.