Postanowienie - II OZ 303/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie. Wstrzymanie wykonania aktu, egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym. Dnia 26 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Wr 758/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2025 r., nr 83Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie. Wstrzymanie wykonania aktu, egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym. Dnia 26 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Wr 758/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2025 r., nr 83
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Robert Sawuła
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) we Wrocławiu postanowieniem z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 758/25, po rozpoznaniu wniosku T. S., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) z 8 sierpnia 2025 r., nr 833/2025, w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.W uzasadnieniu swego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest postanowienie, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy nr 130/2025 z 18 czerwca 2025 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Poza złożeniem wniosku strona skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji go uzasadniającej, a odnoszącej się do przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, co uniemożliwiło sądowi jego jakąkolwiek merytoryczną ocenę. Co istotne, strona nie tylko nie uzasadniła swojego wniosku, ale i nie wskazała, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wskazując jedynie, że nie zgadza się z nałożoną karą, oraz kwestionując legalność zaskarżonego postanowienia, w szczególności w zakresie określenia adresata nałożonej grzywny.Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że podstawy wstrzymania wykonania nie mogą stanowić zarzuty skierowane pod adresem zaskarżonego aktu, bowiem dotyczą one merytorycznego rozpoznania sprawy. Analiza takich zarzutów stanowiłaby w istocie ocenę zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności. W rezultacie WSA we Wrocławiu uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i dlatego też wniosek w tym przedmiocie nie mógł zostać uwzględniony.Zażaleniem T.S. zaskarżyła w całości ww. postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143 ze zm., Ppsa) i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, ewentualnie wnosząc o wstrzymanie przez NSA w całości wykonania zaskarżonego postanowienia DWINB. Wnosi także od zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podnosi, że obciążanie jej karą 10.000 zł wyłącznie ze względu na nieuregulowany stan prawny nieruchomości (brak zniesienia współwłasności nieruchomości) jawi się jako krzywdzące dla wnioskodawczyni. Uiszczenie przez nią grzywny wyrządzi wnioskodawczyni znaczną szkodę, gdyż nie odniosła ona żadnej korzyści z wykonanej samowoli budowlanej, nie ma ona realnej możliwości usunięcia naruszeń, a w niedługim czasie zakończy się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Nadto, z uwagi na dochody osiągane przez wnioskodawczynię, ewentualne wykonanie postanowienia i egzekucja grzywny 10.000 zł doprowadzi ją do utraty płynności finansowej i narazi jej rodzinę na niepowetowaną szkodę. Wnioskodawczyni podnosi, że osiąga dochód z tytułu emerytury w niskiej wysokości, ponadto w dniu 26.10.2025 r. zmarł syn wnioskodawczyni, co wiązało się ze znacznymi wydatkami związanymi z pochówkiem.Do zażalenia dołączono kopię aktu zgonu W. S. z 27 października 2025 r. oraz decyzję KRUS przyznającą dodatkowe roczne świadczenie pieniężne w wysokości 1878,91 zł.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).W rozpoznawanej sprawie WSA we Wrocławiu zasadnie zauważył, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zawierał żadnego uzasadnienia, co uniemożliwiło dokonanie merytorycznej oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikającej z art. 61 § 3 Ppsa. Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skarżąca we wniosku nie podała żadnych informacji dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej, tj. nie wskazała wysokości osiąganych dochodów, liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym czy też wysokości stałych kosztów utrzymania. Wobec braku tych informacji nie było możliwe dokonanie oceny, czy uiszczenie należności wynikających z zaskarżonego aktu rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki.W zażaleniu skarżąca podniosła wszakże nowe okoliczności, które skłaniają Naczelny Sąd Administracyjny do uznania, że ziściła się przesłanka wyrządzenia znacznej szkody – w rozumieniu art. 61 § 3 Ppsa – warunkującej uwzględnienie wniesionego przez skarżąca wniosku. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę przedłożone przy zażaleniu dokumenty, uznać wypadnie, że brak wstrzymania przedmiotu zaskarżenia mógłby narazić skarżącą na znaczną szkodę. Rzeczą doświadczenia życiowego jest, że koszty dokonania pochówku osoby najbliższej, przy porównaniu z deklarowanymi i mającymi potwierdzenie w przedłożonej kopii decyzji KRUS dochodami skarżącej, nie są kwotą małą.Podnoszone w zażaleniu okoliczności przemawiające, zdaniem skarżącej, że obciążanie jej karą 10.000 zł wyłącznie ze względu na nieuregulowany stan prawny nieruchomości (brak zniesienia współwłasności nieruchomości), nie mogły stanowić podstawy do wstrzymania wykonania postanowienia. Tego rodzaju argumentacja związana jest z oceną legalności postanowienia, co nie może być oceniane na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania – w innym wypadku doszłoby do nieuprawnionego tzw. przedsądu.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 61 § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.O zwrocie wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 Ppsa..