Postanowienie - II OZ 304/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, rozbiórka obiektu budowlanego. Dnia 26 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 709/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lipca 2025 r., nr 724/2025 w przedmOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, rozbiórka obiektu budowlanego. Dnia 26 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 709/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lipca 2025 r., nr 724/2025 w przedm
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Robert Sawuła
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) we Wrocławiu postanowieniem z 12 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 709/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji DWINB z 8 lipca 2025 r., nr 724/2025, wydanej w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym budynku.W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że pismem z 1 września 2025 r. T. D. (skarżący) złożył do WSA we Wrocławiu skargę na ww. decyzję DWINB.W zawartym w skardze na powyższą decyzję wniosku o wstrzymanie jej wykonania skarżący wskazał, że z uwagi na określony w niej krótki termin jej wykonania, może on upłynąć w okresie trwania "procedur odwoławczych". Dalej zaś wyjaśnił, że zaskarżona decyzja faktycznie nie została mu doręczona, co rodzi istotne wątpliwości co do tego, czy termin ten rozpoczął bieg, czy też nie. Zdaniem skarżącego taka sytuacja prowadzi do naruszenia jego praw, ponieważ nie zgadzając się z wydaną decyzją, w szczególności co do przewidzianego w niej terminu wykonania wskazanych w niej obowiązków, musiałby jednocześnie już obecnie podejmować działania w tym kierunku, gdyż w innym przypadku groziłaby mu odpowiedzialność. W dalszej części uzasadnienia skarżący wyjaśnił, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia również stan techniczny budynku, który w związku z podejmowanymi przez niego działaniami zapobiegawczymi, nie ulega zasadniczej zmianie, tym samym nie nastąpiło pogorszenie jego stanu technicznego. Mając to na uwadze skarżący wskazał, że w tej sytuacji zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd.Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Poza sformułowaniem wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej z powołaniem się na krótki termin wykonania zaskarżonej decyzji, błędy procesowe popełnione na etapie postępowania odwoławczego, a także dobry stan techniczny budynku, skarżący w żaden sposób nie uzasadnił swojego wniosku. Sąd wojewódzki podkreślił, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Tymczasem złożony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprowadza się w istocie do kwestionowania nałożonego na niego obowiązku skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji – tak w zakresie wskazanego naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania o doręczeniach, jak również dobrego stanu technicznego budynku. W tym jednak zakresie należy mieć na względzie, że kontrola legalności nałożenia tego rodzaju obowiązku nie może zostać przeprowadzona na etapie wniosku o udzielenie tzw. ochrony tymczasowej.W rezultacie sąd wojewódzki uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i dlatego też wniosek w tym przedmiocie nie został uwzględniony.Zażaleniem T. D.zaskarżył w całości ww. postanowienie, zarzucając mu:1) naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) w zw. z art. 133 § 1 Ppsa i w zw. z art. 166 Ppsa poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na rzekome nieuprawdopodobnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, podczas gdy analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje na charakter nałożonych obowiązków oraz krótki termin ich realizacji,2) naruszenie art. 61 § 3 Ppsa poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że "trudne do odwrócenia skutki" i "znaczna szkoda" nie zachodzą w sytuacji, gdy skarżący deklaruje dbałość o stan techniczny obiektu.Z uwagi na powyższe skarżący wnosi o:1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie,2. ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości,3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych.W uzasadnieniu strona skarżąca podkreśla, że przedmiotem decyzji jest nakaz wykonania określonych robót budowlanych. Podnosi, że ingerencja w substancję budynku (obiektu), tj. przebudowa, remont, wymiana elementów) jest procesem technicznym, który zmienia stan fizyczny rzeczy, a przywrócenie budynku do stanu sprzed robót, w przypadku gdyby sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, byłoby trudne i kosztowne. Skarżący uwypukla takie rozumienie art. 61 § 3 Ppsa, które nakłada na sąd administracyjny obowiązek uwzględnienia okoliczności istotnych dla złożonego wniosku, a wynikających z akt sprawy. Skutki obowiązków polegających na fizycznej ingerencji w obiekt budowlany mają charakter powszechnie znany i wynikać mają z logiki i doświadczenia życiowego. Skarżący krytycznie ocenia taką wykładnię art. 61 § 3 Ppsa, w ramach której to na skarżącego przerzuca się ciężar wykazania zaistnienia przesłanek z cyt. przepisu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z treścią art. 61 § 3 Ppsa (aktualny tekst jednol. Dz. U. 2026, poz. 143) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy, skoro co do reguły skarga sądowoadministracyjna nie jest suspensywna.W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Przedmiot oceny stanowi jedynie to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków.Należy stwierdzić, że do stwierdzenia spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam fakt wskazania przez skarżącego na rażące naruszenie prawa przy wydawaniu przedmiotowej decyzji. Merytoryczne zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji nie stanowią przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu. Zasadność wydanej decyzji będzie przedmiotem oceny dopiero w toku rozpoznawania wniesionej skargi.Wskazując na powyższe, stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie to właśnie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby wywołać skutki, o jakich mowa w art. 61 § 1 3 Ppsa. Zaskarżoną decyzją organ budowlany nakazał bowiem wykonanie określonych robót budowlanych zabezpieczających. Nie ulega wątpliwości, że podstawą nałożenia określonych obowiązków było stwierdzenie przez organ nieprawidłowości, które mogą stwarzać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Oceniając wniosek w przedmiocie zastosowania środka ochrony tymczasowej sąd administracyjny winien kierować się przede wszystkim ochroną dóbr o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie, przyznając im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu winien brać pod uwagę następstwa jego wykonania nie tylko w kontekście sytuacji strony skarżącej, lecz również uwzględnić szeroko rozumiany interes publiczny. Częstokroć bowiem interes skarżącego w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje z innymi wartościami zasługującymi na ochronę. Wobec tego konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzkiego są, zdaniem Sądu, wartościami przewyższającymi interes skarżących.Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że decyzją DWINB z 8 lipca 2025 r. utrzymana została w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia Nr 853/2025 z 10 kwietnia 2025 r. nakładająca na skarżącego i uczestników, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 uPb, obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i zagrożeń w stanie technicznym budynku, poprzez wykonanie konkretnie wskazanych robót. Na tym etapie postępowania Sąd nie może brać pod uwagę argumentów kwestionujących legalność zaskarżonej decyzji, nie może jednak pominąć tego, że decyzja ta została wydana w związku ze stwierdzeniem, że przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, przyznając im pierwszeństwo przed okolicznościami wskazywanymi przez stronę, w tym także przed względami ekonomicznymi czy terminem do wykonania nakazów określonych w decyzji. Zdaniem Sądu, konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzkiego, a także mienia są w okolicznościach przedmiotowej sprawy wartościami, których nie można ignorować przy rozpoznawaniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Stwierdzony przez organy nadzoru budowlanego stan techniczny budynku mogący powodować wyżej wskazane w decyzji zagrożenia oraz podjęte przez te organy kroki celem zniwelowania tych zagrożeń, przemawiają za odmową wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie leży w interesie publicznym, któremu należy przyznać pierwszeństwo przed interesem skarżącej w zakresie oceny skutków wykonania decyzji pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa.W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji., orzekł jak w sentencji.