Postanowienie - I GZ 101/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 359/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 marca 2025 r., nr 13/2025 w przedmiocie umorzenia postOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 359/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 marca 2025 r., nr 13/2025 w przedmiocie umorzenia post
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
nieustalone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Tomasz Smoleń
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 listopada 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 359/25, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę G. Sp. z o.o. w B. (skarżąca, spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ, Prezes ARiMR) z dnia 24 marca 2025 r., nr 13/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 maja 2025 r. skarżąca spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z dnia 9 czerwca 2025 r. – data nadania w UP).Postanowieniem z dnia 5 września 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 132/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 czerwca 2025 r., o odmowie przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie skarżąca zarządzeniem z dnia 17 września 2025 r. została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 15 maja 2025 r., o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braku fiskalnego skargi zostało doręczone spółce w dniu 25 września 2025 r. W ustawowym terminie (który upływał 2 października 2025 r.) spółka nie dokonała wpłaty należnego wpisu sądowego, złożyła natomiast kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Sąd I instancji stwierdził, że w dokumentach księgowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zidentyfikowano do dnia 18 listopada 2025 r. wpłaty tytułem opłaty sądowej w zakresie wpisu od skargi w procedowanej sprawie, co jest jednoznaczne z faktem, że skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu sądowego.Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie ponowne złożenie pismem z dnia 29 września 2025 r., wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie ma wpływu na wynik sprawy. Powołując się na orzecznictwo sądu administracyjnego wyjaśnił, że skarżąca nie może uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu przez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do skarżącego po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie.Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i "przyznanie zwolnienia zgodnie z wnioskiem strony i dalsze procedowanie skargi". Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu oraz naruszenie art. 47 Karty Praw Podstawowych UE.W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że "Prawo do Sądu nie może być iluzoryczne, podmioty nie mogące ponosić kosztów opłat sądowych ze względu na brak środków na ich poniesienie (....) "Instytucja zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych jest nie tylko wyjątkiem od zasady ponoszenia przez strony procesu kosztów sądowych ale przed wszystkim jest realizacją konstytucyjnego prawa do Sądu. To forma zapewnienia gwarantowanej konstytucyjnie możliwości udziału w procesie a nie swoista forma dotowania strony przez Państwo, stanowiąca odstępstwo od zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego (...)".Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że Sąd I instancji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VIII z dnia 17 września 2025 r. (k. 44 akt sądowych) prawidłowo wezwał skarżącą spółkę do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII z dnia 15 maja 2025 r. (k.18 akt sądowych), wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł – w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.Skarżąca nie została zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego i miała ona obowiązek ten wpis uiścić. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął 2 października 2025 r. Skarżąca w zakreślonym terminie wpisu nie uiściła, złożyła natomiast ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy.Należy zauważyć, że jakkolwiek skarżąca ma prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, a obowiązkiem sądu administracyjnego jest jego rozpoznanie – należy pamiętać, że jeżeli w obrocie prawnym pozostaje prawomocne rozstrzygnięcie sądu w tym przedmiocie, ma ono charakter wiążący dla strony i sądu, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Oznacza to, że złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może mieć wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten nie uchyla bowiem skutków wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu.Podkreślenia wymaga ponadto, że w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o odrzuceniu skargi nie jest możliwe badanie legalności prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu I instancji w przedmiocie prawa pomocy – do czego w istocie zmierza argumentacja spółki przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia.Wobec powyższego Sąd I instancji zobligowany dyspozycją art. 220 § 3 p.p.s.a., zasadnie skargę odrzucił.Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a..