Postanowienie - I OSK 1645/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Odrzucono skargę kasacyjną. Przymusowy zarząd państwowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2025 r. sygn. akt I SAB/Wa 267/24 w sprawie ze skargi A.J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocieOdrzucono skargę kasacyjną. Przymusowy zarząd państwowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2025 r. sygn. akt I SAB/Wa 267/24 w sprawie ze skargi A.J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 maja 2025 r. I SAB/Wa 267/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia: 1. stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddalił skargę w pozostałej części oraz 4. zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu wniosła skarżąca, zarzucając mu naruszenie:1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. - p.p.s.a.):1) poprzez brak doprecyzowania w pkt 1 sentencji wyroku, że "organy administracji publicznej, w tym Minister Rozwoju i Technologii", a nie tylko "Minister Rozwoju i Technologii", dopuściły się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, poczynając od wniosku skarżącej z dnia 25 kwietnia 1992 r. w związku z czym pkt 1 sentencji wyroku powinien brzmieć jak następuje: "1. stwierdza, że organy administracji publicznej, w tym Minister Rozwoju i Technologii, dopuściły się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, poczynając od wniosku skarżącej z dnia 25.04.1992 r."2) poprzez niezapoznanie się Sądu z całością materiału dowodowego sprawy, co spowodowało błędne przyjęcie w uzasadnieniu wyroku, że: "Sąd nie dopatrzył się ponadto, aby w ocenianym okresie działanie organu nadzoru było nacechowane szczególnie rażącą uporczywością w niepodejmowaniu czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia".2. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): poprzez uznanie przez Sąd, że brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie na jej rzecz odszkodowania z tytułu poniesionych kosztów, nakładu pracy i poświęconego czasu oraz zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz skarżącej za doznany stres, w związku z długotrwałym prowadzeniem postępowania, poczynając od wniosku skarżącej z dnia 25 kwietnia 1992 r.W oparciu o tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej, wniosła o:1. nadanie pkt 1 sentencji wyroku następującego brzmienia: "1. stwierdza, że organy administracji publicznej, w tym Minister Rozwoju i Technologii, dopuściły się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, poczynając od wniosku skarżącej z dnia 25.04.1992 r."2. uchylenie dotychczasowego brzmienia pkt 3 sentencji wyroku i zasądzenie na rzecz skarżącej:1) "odszkodowania na zasadzie słuszności na podstawie art. 361 i nast. k.c. za poniesione przez skarżącą koszty, nakład pracy i czas związane z prowadzeniem postępowania administracyjnego, poczynając od wniosku skarżącej z dnia 25 kwietnia 1992 r.,2) zadośćuczynienia na podstawie art. 445 i nast. k.c. za doznany przez skarżącą stres, w związku z prowadzeniem postępowania administracyjnego, poczynając od wniosku skarżącej z dnia 25 kwietnia 1992 r.,- uwzględniając zakresie zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia zasady polskiego orzecznictwa i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC)3. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.Skarżąca oświadczyła jednocześnie, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o:1. oddalenie w całości skargi kasacyjnej,2. zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.W uzupełnieniu barków formalnych skargi skarżąca oświadczyła, iż sentencja wyroku z dnia 16 maja 2025 r. została przez nią zaskarżona w części:1) ad pkt 1 sentencji wyroku powinien zostać zmieniony (uzupełniony) następująco: "1. stwierdza, że organy administracji publicznej, w tym Minister Rozwoju i Technologii, dopuściły się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, poczynając od wniosku skarżącej z dnia 25.04.1992 r.",2) ad pkt 2 sentencji wyroku powinien zostać uchylony,3) ad pkt 3 sentencji wyroku powinien zostać uchylony.Natomiast odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę wskazała, iż w jej ocenie zawiera ona nieprawdziwe stwierdzenia, zaś w uzasadnieniu pisma szczegółowo odniosła się do wskazanego powyżej stwierdzenia.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna stanowi zwykły środek odwoławczy, niemniej jednak oparta jest na nadzwyczajnych podstawach, a prawodawca przewidział dla tego pisma procesowego kwalifikowane wymogi formalne. Przepis art. 176 § 1 p.p.s.a. wskazuje elementy składowe skargi kasacyjnej, wymieniając kolejno: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części (pkt 1); przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (pkt 2); wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (pkt 3). Poza powyższymi wymaganiami skarga kasacyjna powinna czynić także zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 p.p.s.a.). Z treści art. 177a w związku z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika zaś, że przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej i ich brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż powyższe elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej stanowią o jej istocie i nie sposób przyjąć, że w razie ich pominięcia mamy wciąż do czynienia ze skargą kasacyjną (tak też wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r. I OSK 1156/05, LEX nr 188805 oraz postanowienie NSA z 12 czerwca 2025 r. I OSK 1225/22, LEX nr 3885174).Ze wskazanych powyżej przepisów prawa jasno wynika zatem, iż obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jakim jest skarga kasacyjna, jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten władny jest badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (tak też wyrok NSA z 13 listopada 2014 r. I OSK 1420/14, LEX nr 1658243 oraz wyrok NSA z 28 października 2025 r. II OSK 394/24, LEX nr 3942411). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy także wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (tak też wyrok NSA z 13 listopada 2007 r. I FSK 1448/06, LEX nr 419045). Utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest również, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie bowiem ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (tak też wyrok NSA 12 grudnia 2025 r. III FSK 1269/24, LEX nr 4013505).Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż skarżąca kasacyjnie we wniesionym środku zaskarżenia nie wskazała żadnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jej ocenie naruszył Sąd I instancji. Zabrakło zatem w skardze jej kluczowego elementu powalającego tym samym na jej zakwalifikowanie jako skarga kasacyjna. Wskazany powyżej brak elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia więc rozpoznanie sprawy w postępowaniu kasacyjnym, zaś skarga kasacyjna obarczona tego rodzaju wadą wobec treści art. 177a w związku z art. 178 p.p.s.a., pozostaje niedopuszczalna i podlega odrzuceniu a limine.Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż badana skarga kasacyjna nie została odrzucona przez Sąd I instancji, konieczne stało się jej odrzucenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 p.p.s.a.O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej postanowiono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a..