sygn. I OZ 89/26 26 marca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - I OZ 89/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026

Teza
Oddalono zażalenie. Koszty postępowania, Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1221/25 w sprawie ze skargi K. R., M. C., A. C., J. C., A. A., M. R., E. S. i M. R. na postanowienie SamorOddalono zażalenie. Koszty postępowania, Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1221/25 w sprawie ze skargi K. R., M. C., A. C., J. C., A. A., M. R., E. S. i M. R. na postanowienie Samor
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna spadek
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 26 marca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Elżbieta Kremer
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1221/25 w sprawie ze skargi K. R., M. C., A. C., J. C., A. A., M. R., E. S. i M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: 1) sprostować z urzędu postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 1221/25 w ten sposób, że w jego komparycji w miejsce błędnie wpisanej daty postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie: "5 maja 2025 r." wpisać poprawnie: "7 maja 2025 r."; 2) oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 1221/25, po rozpoznaniu skargi K. R., M. C., A. C., J. C., A. A., M. R., E. S. i M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 5 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w pkt 1 umorzył postępowanie sądowe oraz w pkt 2 zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie solidarnie na rzecz skarżących kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 26 czerwca 2025 r. skarżący złożyli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 maja 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 14 listopada 2025 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniosku E. P. z dnia 19 maja 1991 r. o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] ozn. hip. [...] działka nr [...] w zakresie w jakim postępowanie dotyczy nieruchomości Miasta Stołecznego Warszawy – do czasu ustalenia spadkobierców po zmarłych A. R. i W. N.W odpowiedzi na skargę udzielonej pismem z dnia 30 lipca 2025 r. Samorządowe Kolegi Odwoławcze w Warszawie wniosło o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", oraz o odstąpienie w całości od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących.W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i wydał w dniu 30 lipca 2025 r. postanowienie na mocy którego uchylił zaskarżone do Sądu postanowienie oraz rozstrzygnął sprawę co do istoty poprzez uchylenie postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 14 listopada 2024 r.Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a zatem zostało zrealizowane żądanie skargi. Jak wyjaśnił organ wskazane postanowienie z dnia 30 lipca 2025 r. jest ostateczne, a z dostępnych Sądowi informacji wynika, że nie zostało zaskarżone. W takiej sytuacji dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie stało się bezprzedmiotowe.Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a., postanowił jak w punkcie 1.Jako podstawę prawną zwrotu kosztów postępowania sądowego Sąd wskazał art. 201 § 1 w zw. z art. 209 i art. 205 § 2 P.p.s.a., wyjaśniając że na koszty te składają się wpis sądowy w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego - pełnomocnika skarżących - w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 2) wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:1) art. 201 § 1 w zw. z art. 209 i art. 205 § 2 w zw. z art. 206 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535) poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego jako kosztach niezbędnych bez uwzględnienia, że postępowanie sądowoadministracyjne, a także postępowanie przed organem II instancji zostało wywołane wyłącznie przez zaniechanie pełnomocnika, który mimo wezwania nie przedłożył istniejących i możliwych do przedłożenia dowodów spadkobrania po A. R. i W. N., zaś brak tych dowodów stanowił podstawę do wydania postanowień o zawieszeniu postępowania, stanowiących następnie przedmiot skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie;2) art. 201 § 1 w zw. z art. 209 i art. 205 § 2 w zw. z art. 206 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, że dowodem spadkobrania w sprawie były akty poświadczenia dziedziczenia, możliwe do uzyskania wyłącznie przez strony postępowania (spadkobierców) oraz osoby i podmioty enumeratywnie wymienione w art. 95n § 2 i 3 oraz art. 110 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2024 r., poz. 1001 ze zm.), wśród których brak organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie o prawo użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 289), w związku z czym wyłącznie odpowiedzialnymi za złożenie dowodów spadkobrania w niniejszej sprawie były strony postępowania, zaś organy administracji poprzez wezwanie do dokonania tej czynności na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. wyczerpały środki do wyjaśnienia stanu faktycznego w tym zakresie.Wobec powyższego, wniesiono o:1) zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie o odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości;2) na wypadek nieuwzględnienia wniosku z punktu 1 - uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi 1 instancji;3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów wpisu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 w zw. z art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny następuje w granicach zażalenia. Wobec tego, że zażaleniem organ zaskarżył wyłącznie punkt drugi postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2025 r., Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do oceny prawidłowości umorzenia postępowania sądowego. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji w zakresie umorzenia postępowania sądowego, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 30 lipca 2025 r. zostało wydane na skutek autokontroli jakiej organ ten dokonał po wniesieniu przez skarżących skargi na postanowienie z dnia 7 maja 2025 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Uwzględnienie przez organ odwoławczy mocą ww. postanowienia z dnia 30 lipca 2025 r. skutkowało stwierdzeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego stało się bezprzedmiotowe. Skarga wniesiona przez skarżących okazała się skuteczna, bowiem jej następstwem było uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wcześniejszego postanowienia z dnia 7 maja 2025 r. utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 14 listopada 2025 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniosku E. P. z dnia 19 maja 1991 r. o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] ozn. hip. [...] działka nr [...] w zakresie w jakim postępowanie dotyczy nieruchomości Miasta Stołecznego Warszawy – do czasu ustalenia spadkobierców po zmarłych A. R. i W. N. W zażaleniu nie zakwestionowano prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji zawartego w pkt 1 zaskarżonego postanowienia. Oznacza to, że ww. postanowienie w zakresie umorzenia postępowania sądowego stało się prawomocne, stosownie do art. 168 § 3 P.p.s.a.Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że materialnoprawną podstawą postanowienia z dnia 30 lipca 2025 r. stanowił m.in. przepis art. 54 § 3 P.p.s.a., w komparycji orzeczenia jednoznacznie określono, że zaskarżone postanowienie zostało wydane "w wyniku uwzględnienia w całości skargi K. R., M. C., A. C., J. C., A. A., M. R., E. S. oraz M. R. reprezentowanych przez radcę prawnego A. S., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 lipca 2025 r.", a w treści uzasadnienia dwukrotnie (na str. 4 i 6) zaznaczono, że uchylenie postanowienia nastąpiło w wyniku uwzględnia w całości skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyjaśniając że został podzielony zarzut pełnomocnika skarżących dotyczący braku podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego.Mając na uwadze powyższe rozważania sporną kwestią, w granicach zażalenia, pozostaje zatem wyłącznie rozstrzygnięcie czy w przypadku umorzenia przez sąd administracyjny postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a., przysługuje skarżącym zwrot kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a.W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do wyjątków od tej zasady należy między innymi art. 201 § 1 P.p.s.a. w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Zatem w sytuacji, gdy organ, którego dotyczy skarga na decyzję (postanowienie) wyda akt, którego domagała się strona, to skarżący ma możliwość ubiegania się o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stosownie do art. 201 § 1 P.p.s.a., w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 P.p.s.a.Jak wskazano powyżej, Sąd I instancji przyjął, że umorzenie postępowania sądowego nastąpiło w wyniku wydania przez organ orzeczenia w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., a zatem obciążenie kosztami postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie znajdowało uzasadnienie w treści art. 201 § 1 P.p.s.a. W tej kwestii prawidłowo określono wysokość kosztów postępowania, ustalając kwotę 580 zł w oparciu o przepisy art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. Złożyły się na nie: wpis sądowy od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej (480 zł), zgodnie z dyspozycją § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasądzając je w stawce minimalnej.Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 206 P.p.s.a. wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią powołanego przepisu, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W orzecznictwie przyjmuje się, że możliwość miarkowania, a nawet odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w przypadku, o którym mowa w art. 200 P.p.s.a., powiązano, tak jak w postępowaniu kasacyjnym (art. 207 § 2 P.p.s.a.), z pojęciem niedookreślonym, jakie stanowi "uzasadniony przypadek". Pojęcie to daje swobodę sądowi orzekającemu w sprawie, ale jednocześnie wymaga odpowiedniego wyjaśnienia na tle konkretnego stanu faktycznego w uzasadnieniu orzeczenia. W razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem Sądu jest, precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2019 r. sygn. akt II OZ 595/19). Niepodjęcie rozważań w tym względzie – tak jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - oznacza obowiązek zastosowania zasad z art. 200 w zw. z art. 201 § 1 P.p.s.a. Nie można zatem skutecznie czynić Sądowi zarzutu naruszenia art. 206 P.p.s.a. co do określenia wysokości kosztów postępowania poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.Na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie wobec błędnego określenia w jego komparycji daty postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie wobec błędnego określenia w jego komparycji daty postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.