Wyrok - III FSK 872/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 126/24 w sprawie ze skargi P.U.H.P. E. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby AdmiOddalono skargę kasacyjną. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 126/24 w sprawie ze skargi P.U.H.P. E. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Admi
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Dominik Gajewski
Podstawa prawna
art. 145
ppsa
art. 135
ppsa
art. 141
ppsa
art. 153
ppsa
art. 174
ppsa
art. 188
ppsa
art. 185
ppsa
art. 182
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 126/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 18 grudnia 2023 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z 6 lipca 2023 r., zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, a także zwrócił skarżącej nadpłacony wpis od skargi.Powyższy wyrok dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej: CBOSA).Organ w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania wskazując, że uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku art. 135 p.p.s.a. poprzez zobowiązanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu przy ponownym rozpoznaniu sprawy przyjęcia, że przesłanka interesu publicznego została spełniona, podczas gdy z przeprowadzonego postępowania - zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji jednoznacznie wynika, iż przesłanka interesu publicznego nie została spełniona,2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez udzielenie wytycznych dla organu co do dalszego postępowania, których nie da się pogodzić z ustalonym stanem faktycznym sprawy, a obowiązek związania się z nimi przez organ, doprowadzi do sprzeczności między zebranym materiałem dowodowym a zalecanym przez sąd rozstrzygnięciem,II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 64e § 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") poprzez błędne przyjęcie przez sąd, że organy przystąpiły do egzekucji, nie dając skarżącej możliwości do dobrowolnego wykonania obowiązku oraz uznanie, że w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka interesu publicznego, a organy podatkowe nieprawidłowo oceniły brak wystąpienia przesłanki interesu publicznego, podczas gdy organy w sposób prawidłowy a przede wszystkim kompleksowy oceniły ewentualne wystąpienie obu przesłanek zarówno ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego.Organ zrzekł się rozprawy i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i oddalenie skargi (art. 188 p.p.s.a.), ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.Pismem z 10 grudnia 2024 r. organ przedstawił swoje stanowisko w odniesieniu do argumentacji skarżącej przedstawionej w odpowiedzi na skargę kasacyjną.Zarządzeniem z 10 lutego 2026 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., skierował sprawę na posiedzenie niejawne.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu.Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1253/13).W orzecznictwie (zob. wyrok NSA z 4 listopada 2025 r., sygn. akt III OSK 2485/24, LEX nr 3938977) zwracano uwagę, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego kasacyjnie - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (zob. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2490/14; z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2096/13; z 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 892/12).W orzecznictwie wskazuje się również, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może uchylić zaskarżonego orzeczenia nawet wówczas, jeżeli dostrzega naruszenie przepisów prawa, które jednak nie zostało podniesione w zarzutach skargi kasacyjnej ani nie powoduje nieważności postępowania. Oddalenie skargi kasacyjnej nie oznacza zatem zawsze podzielenia wywodów Sądu pierwszej instancji, lecz świadczy o nieusprawiedliwionym charakterze zarzutów skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z 28 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1567/17).Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarga kasacyjna zawiera trzy zarzuty. Wszystkie odnoszą się do naruszenia prawa procesowego, przy czym jeden z nich został zaklasyfikowany przez autora skargi kasacyjnej do zarzutu naruszenia prawa materialnego. Wskazuje w nim na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 64e § 2 pkt 1 lit. a u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie przez sąd, że organy przystąpiły do egzekucji, nie dając skarżącej możliwości do dobrowolnego wykonania obowiązku oraz uznanie, że w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka interesu publicznego, a organy podatkowe nieprawidłowo oceniły brak wystąpienia przesłanki interesu publicznego, podczas gdy organy w sposób prawidłowy a przede wszystkim kompleksowy oceniły ewentualne wystąpienie obu przesłanek zarówno ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego.Treść zarzutu oznacza, że organ kwestionuje w istocie wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz jego błędną ocenę. Stwierdza bowiem, że naruszenie wskazanego przepisu u.p.e.a. nastąpiło "poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że...". Tym samym organ kwestionuje w istocie stan faktyczny przyjęty przez sąd do wyrokowania w tej sprawie. Sąd administracyjny w tego rodzaju sprawach nie ustala samodzielnie stanu faktycznego, lecz opiera się na tym, co stwierdziły organy w toku postępowania.Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, podstawami uchylenia zaskarżonego do WSA w Poznaniu postanowienia było naruszenie zarówno prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Sąd wskazał bowiem na str. 13 uzasadnienia wyroku na podstawę prawną, powołując art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Analiza tego uzasadnienia prowadzi do wniosku, że Sąd dokonał wykładni przepisu art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. Wyjaśnił w szczególności jak należy rozumieć pojęcie "ważnego interesu zobowiązanego" oraz "interesu publicznego". Wykładnia wskazanego przepisu, w szczególności poszczególnych przesłanek, których wystąpienie w konkretnej sprawie przesądza z kolei o prawidłowości zastosowania tego przepisu, jest kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy. Pojęcia te należą do niedookreślonych i poddają się wykładni w kontekście konkretnej sprawy. W skardze kasacyjnej jednak nie sformułowano zarzutu błędnej wykładni przepisu art. 64e § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a., koncentrując się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Tak skonstruowany zarzut nie mógł doprowadzić do podważenia zaskarżonego wyroku. Nie wynika z niego bowiem odmienna, niż przyjął Sąd pierwszej instancji interpretacja powołanego przepisu.Niezasadne są także pozostałe zarzuty odnoszące się wprost do naruszenia prawa procesowego. Po pierwsze, uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. Motywy są jasne i przekonujące. Po drugie, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sytuacja, w której występuje rozbieżność w ocenie zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji uznanie przez Sąd, że opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności wskazują na wystąpienie w tej sprawie "interesu publicznego". Wskazanie przez Sąd, że: "ponownie rozpoznając sprawę organ przyjmie, że przesłanka interesu publicznego została spełniona i rozważy zasadność udzielenia ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych" nie narusza art. 153 p.p.s.a. Zawiera bowiem jasną ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Z kolei względy ekonomiki procesowej stanowiły wystarczający argument za zastosowaniem w sprawie art. 135 p.p.s.a. i uchyleniem również postanowienia organu pierwszej instancji.Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.sędzia NSA Tomasz Kolanowski sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Jacek Pruszyńskisędzia NSA Tomasz Kolanowski sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Jacek Pruszyński