Wyrok - I SA/Po 154/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 26 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Administracyjne postępowanie, Kara administracyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej I. uchyla zaskarżoną decyzję;Uchylono zaskarżoną decyzję. Administracyjne postępowanie, Kara administracyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej I. uchyla zaskarżoną decyzję;
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Barbara Rennert
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
W dniu 30 lipca 2024 r., za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR), E. K. (dalej: skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych na rok 2024 (zmieniony następnie wnioskiem z 12 września 2024 r.; dalej: wniosek). Przedmiotem wniosku była inwestycja określona w załączonym do wniosku planie inwestycji z 29 lipca 2024 r. jako przebudowa składu gatunkowego drzewostanu przez dolesienie luk lub odnowienie drzewostanu uszkodzonego oraz wykonanie ogrodzenia siatką metalową o wysokości co najmniej 2 m i długości 200 m, na działce leśnej nr [...] o pow. 0,15 ha, obr. ewid. S. , gm. P., stanowiącej własność skarżącej (dalej: Plan inwestycji).Postanowieniem z 2 października 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził spełnienie przez skarżącą warunków do przyznania wsparcia w ramach interwencji Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych.Zaświadczeniem z 14 maja 2025 r. Nadleśniczy N. K. potwierdził, że ww. inwestycja została wykonana zgodnie z Planem inwestycji. Następnie, 19 maja 2025 r. skarżąca złożyła oświadczenie o wykonaniu inwestycji zgodnie z Planem inwestycji.W dniu 4 lipca 2025 r. na nieruchomości skarżącej przeprowadzono kontrolę w zakresie wsparcia na zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych, której wyniki zostały ujęte w raporcie z kontroli z 16 lipca 2025 r. W toku kontroli stwierdzono nieprawidłowość w postaci wykonania ogrodzenia o długości niższej niż zadeklarowana w Planie inwestycji. Z uwagi na powyższe, dnia 21 lipca 2024 r. wystosowano do skarżącej wezwanie do wykonania działań naprawczych mających na celu wykonanie inwestycji zgodnie z wymogami Planu inwestycji. W odpowiedzi na wezwanie z 29 lipca 2025 r. skarżąca wyjaśniła, że różnica w długości ogrodzenia zadeklarowanej we wniosku (tj. 200 m) oraz faktycznie wykonanej (tj. 159 m) wynikała z konieczności zakupu czterech rolek siatki po 50 m każda. Niezależnie od tego, jak wskazała skarżąca, obszar podlegający dolesieniu, tj. 0,15 ha został ogrodzony w całości.Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ I instancji) decyzją z 14 sierpnia 2025 r. przyznał skarżącej wsparcie na zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych, w ramach interwencji Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, w wys. 4.782,35 zł, w tym kwotę 2.102,63 zł z tytułu realizacji inwestycji polegającej na przebudowie składu gatunkowego drzewostanu oraz kwotę 2.679,72 zł tytułem realizacji ogrodzenia siatką metalową o wysokości co najmniej 2 m, nakładając jednocześnie na skarżącą karę w wys. 807,70 zł za przedeklarowanie kwoty wsparcia.Decyzją tą organ I instancji przyznał skarżącej wsparcie na wykonanie ogrodzenia w pomniejszonej wysokości, odpowiadającej długości faktycznie wykonanego ogrodzenia (tj. 159 m). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że skoro kwota, którą należy wypłacić beneficjentowi w oparciu o dane przedstawione we wniosku wynosi 6.397,75 zł, natomiast kwota wynikająca z kontroli kwalifikowalności wniosku przysługująca beneficjentowi to 5.590,05 zł, to procentowa różnica pomiędzy kwotą deklarowaną do wsparcia a kwotą przysługującą beneficjentowi równa się 14,45%. W konsekwencji, na podstawie § 31 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych oraz w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 737; dalej: "rozporządzenie zalesieniowe"), organ I instancji nałożył na skarżącą karę w wys. 807,70 zł stanowiącą różnicę między wysokością wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych wynikającą z wniosku o przyznanie tego wsparcia a wysokością wsparcia faktycznie przysługującego skarżącej.Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie podnosząc, że Plan inwestycji, którego niewykonanie skutkowało nałożeniem na skarżącą kary, został sporządzony przez pracownika N. K.. W Planie tym długość ogrodzenia została określona na 200 m. Biorąc pod uwagę konstrukcję wniosku o dofinansowanie udostępnionego przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz instrukcję jego wypełnienia, skarżąca nie miała możliwości zadeklarowania innej wartości długości ogrodzenia niż podana w Planie inwestycji. Podobnie, to pracownik N. K. wyznaczył w terenie obszar do ogrodzenia. Rozbieżność między danymi zadeklarowanymi we wniosku a długością faktycznie wykonanego ogrodzenia nie wynika z celowego działania bądź zaniedbania skarżącej. Plan inwestycji został przed rozpoczęciem inwestycji zaakceptowany przez organ I instancji i był dla skarżącej wiążący. Ponadto, zgodnie z pismem Nadleśniczego N. K. z 14 maja 2025 r., inwestycja została wykonana zgodnie z Planem inwestycji.Po wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ odwoławczy lub organ II instancji), decyzją z 31 października 2025 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wyniki kontroli wykonania inwestycji są jednoznaczne i wskazują na przedeklarowanie długości ogrodzenia zadeklarowanego we wniosku. Oczywistym jest, iż dane we wniosku muszą odzwierciedlać stan faktyczny, a to skarżąca odpowiedzialna jest za treść wniosku wraz z załącznikami. Nadto, skarżąca miała świadomość, że deklarowana długość ogrodzenia nie odpowiada długości ogrodzenia faktycznie wykonanej, jednak okoliczności tej nie zgłosiła ani N. K. ani organowi I instancji. W związku z tym wymierzenie kary za przedeklarowanie długości ogrodzenia we wniosku skarżącej należy uznać za poprawne.E. K. wnosząc do tut. Sądu skargę na ww. decyzję organu II instancji podniosła, że nie odpowiada za błąd w zakresie przedeklarowania długości ogrodzenia we wniosku, ponieważ Plan inwestycji został sporządzony i zatwierdzony przez pracowników N. K.. Natomiast, jak wynika z § 6 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego, we wniosku należy podać wartości zgodne z planem inwestycji. W związku z tym obarczenie jej odpowiedzialnością za błąd w wykonaniu Planu inwestycji przez organ publiczny narusza art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej: K.p.a.). Co więcej, zdaniem skarżącej, wezwanie jej dnia 18 lipca 2025 r. przez organ I instancji do wykonania inwestycji zgodnie z Planem inwestycji stanowiło działanie niezgodne z prawem. Wykonanie wezwania prowadziłoby do powiększenia obszaru zalesienia i nieuzasadnionego zwiększenia obszaru inwestycji. Ponadto, pomimo wezwania, w którym organ I instancji wyznaczył skarżącej 30-dniowy termin do wykonania inwestycji, organ wydał decyzję przed upływem tego terminu, czym naruszył art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z § 16 rozporządzenia zalesieniowego. Skarżąca wskazała też, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na przepis § 18 pkt 5 i 6 rozporządzenia zalesieniowego, aby wykazać, że skarżąca miała możliwość poinformowania organu I instancji o ewentualnych zmianach we wniosku bądź poprawę błędów, podczas gdy przepis ten dotyczy premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych, a nie inwestycji w postaci zwiększenia bioróżnorodności lasów prywatnych. Powołanie błędnej podstawy prawnej narusza natomiast art. 107 § 3 K.p.a. Skarżąca zarzuciła również naruszenie § 31 ust. 5 rozporządzenia zalesieniowego wskazując, że przepis ten został zastosowany niezgodnie z jego celem, ponieważ została jej wymierzona sankcja za błędy popełnione przez osoby trzecie. Organ I instancji nie uwzględnił także zaświadczenia Nadleśniczego N. K., z którego wynika, że inwestycja została wykonana zgodnie z Planem inwestycji. Pominiecie to oznacza naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 76 § 1 K.p.a.Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Dodał, że zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2024 r., poz. 261, dalej: ustawa o Planie Strategicznym) ciężar udowodnienia danego faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wobec tego organ I instancji nie był obowiązany do poszukiwania dowodów potwierdzających stanowisko strony bądź interpretowania zgromadzonych w sprawie dowodów na korzyść skarżącej. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji powołany został wprawdzie nieprawidłowo § 18 pkt i pkt 6 rozporządzenia zalesieniowego, zamiast § 12 ust. 7 tego rozporządzenia, jednak żaden z tych przepisów nie stanowił podstawy wydania decyzji w sprawie.W piśmie procesowym z 21 stycznia 2026 r. skarżąca wskazała, że art. 66 ustawy o Planie Strategicznym ustala ogólną zasadę ciężaru dowodu w sprawach o wsparcie inwestycji, jednak nie może prowadzić do przerzucania odpowiedzialności na skarżącą za korygowanie dokumentu organu publicznego jakim jest Plan inwestycji. Nadto organ II instancji nie udowodnił, że skarżąca miała wiedzę o nieprawidłowościach w Planie inwestycji, a także że została pouczona o obowiązku dokonania korekty wniosku.Na rozprawie sądowej w dniu 26 marca 2026 r. skarżąca ustanowiła pełnomocnikiem swą córkę – A. K.. Ta zaś wniosła i wywiodła, jak w skardze. Nadto podkreśliła, że przy wykonywaniu inwestycji cały czas nadzorowała ją leśnicza i wydane został na tę okoliczność zaświadczenie przez nadleśniczego. Dopiero w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopatrzono się nieprawidłowości. Skarżąca oświadczyła zaś, że błąd został popełniony przez leśniczą. Skoro bowiem został wydane zaświadczenie o wykonaniu inwestycji to skarżąca nie miała podstaw do jego kwestionowania. W planie długość płotu 200m wpisała leśnicza, bo ona to wymierzyła. Skarżąca dodała, że w terenie była leśnicza, a jej (uw. Sadu – tj. skarżącej) nie było przy dokonywaniu pomiaru i to leśnicza wpisała długość ogrodzenia 200 m. Zdaniem skarżącej siatki są w belach tylko 50 m.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.Skarga okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga - zgodnie z art. 151 P.p.s.a. - podlega oddaleniu w całości albo w części.Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega decyzja Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 31 października 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 14 sierpnia 2025 r. o przyznaniu skarżącej wsparcia na zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych w pomniejszonej wysokości oraz nałożeniu na skarżącą kary za przedeklarowanie kwoty objętej wnioskiem o przyznanie wsparcia na zwiększenie bioróżnorodności lasów prywatnych na rok 2024.We wniosku o przyznanie wsparcia skarżąca zadeklarowała odnowienie uszkodzonego drzewostanu na powierzchni 0,15 ha oraz wykonanie ogrodzenia siatką metalową o wys. co najmniej 2 m i długości 200 mb. Podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej 4 lipca 2025 r. organ stwierdził, że długość wykonanego przez skarżącą ogrodzenia wynosi 159 m. W efekcie organ I instancji udzielił skarżącej wsparcia w pomniejszonej kwocie oraz nałożył na nią karę za przedeklarowanie w wysokości 807,70 zł, ponieważ procentowa różnica między kwotą deklarowaną do wsparcia, tj. 6.397,75 zł, a kwotą przysługującą beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku, tj. 5.590,05 zł, wyniosła 14,45%.Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest okoliczność wykonania ogrodzenia o długości niższej niż zadeklarowana we wniosku, ani pomniejszenie przez organ I instancji wysokości przysługującej skarżącej wsparcia. Strona skarżąca w toku postępowania nie kwestionowała tego, w jakiej wysokości zadeklarowała wsparcie we wniosku oraz nie podważała wyników kontroli przeprowadzonej przez organ na terenie objętym inwestycją. Zarzuty skarżącej koncentrują się natomiast na braku jej zawinienia w spełnieniu przesłanek stanowiących podstawę do wymierzenia jej kary. Należy zatem uznać, że niniejsza sprawa dotyczy kwestii zasadności obciążenia skarżącą karą na podstawie § 31 ust. 5 rozporządzenia zalesieniowego.W świetle tego przepisu, w przypadku gdy wysokość wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych wynikająca z wniosku o przyznanie tego wsparcia przekracza wysokość przysługującego wnioskodawcy wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych o więcej niż 10%, wysokość kary stanowi różnicę między tymi dwiema kwotami.Sąd pragnie jednak podkreślić, że wykładni przepisów rozporządzenia zalesieniowego należy dokonywać z uwzględnieniem przepisów ustawy o Planie Strategicznym oraz właściwych przepisów prawa unijnego, w szczególności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L z 2021 r. Nr 435, str. 187; dalej "rozporządzenie 2021/2116"). Z przepisów tych wynikają zarówno zasady miarkowania kary na podmiot ubiegający się o przyznanie wsparcia, jak i przesłanki odstąpienia od jej wymierzenia.Rozporządzenie zalesieniowe zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 71 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym. Tymczasem zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, w przypadku nieprzestrzegania przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1, przepisów ustawy oraz przepisów wydanych na podstawie art. 55 ust. 1, art. 70 i art. 71 dotyczących przyznawania pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-5, na ten podmiot nakłada się kary, w tym kary administracyjne. W ust. 2 tego przepisu wskazano, że wysokość kary: 1) jest uzależniona od kryteriów określonych w art. 59 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia 2021/2116, chyba że z przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1, wynika inaczej; 2) nie może przekraczać 200% wysokości wnioskowanej pomocy; 3) jest określona w przepisach ustawy i w przepisach wydanych na podstawie art. 57a ust. 5, art. 70 i art. 71. Jak natomiast stanowi ust. 3 tego przepisu, kar nie nakłada się w przypadkach określonych w art. 59 ust. 5 akapit drugi, art. 84 ust. 2 lit. c i art. 88 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 2021/2116.Z akapitu pierwszego art. 59 ust. 5 rozporządzenia nr 2021/2116 wynika, że stosowane kary powinny mieć charakter proporcjonalny, a ich wymiar powinien być uzależniony od wagi, skali i trwałego charakteru lub powtarzalności wykrytej niezgodności. Jak stanowi zaś art. 59 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 2021/2116, rozwiązania przyjęte przez państwa członkowskie zapewniają w szczególności, by nie nakładano kar, gdy: a) niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności zgodnie z art. 3; b) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu, w przypadku gdy błąd nie mógł być w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna; c) dana osoba może dowieść w sposób przekonujący właściwy organ, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, lub gdy właściwy organ w inny sposób stwierdzi, że dana osoba nie ponosi winy.Mając na uwadze treść powyższych przepisów, wymierzenie kary związanej z niedopełnieniem warunków przyznania pomocy finansowej na podstawie przepisów rozporządzenia zalesieniowego wymagało wcześniejszego rozważenia zaistnienia przesłanek do odstąpienia od wymierzenia tej kary, szczególnie w świetle okoliczności podnoszonych przez skarżącą na różnych etapach postępowania mających przemawiać za brakiem zawinienia w przedeklarowaniu długości ogrodzenia określonej we wniosku. W sytuacji podjęcia decyzji o istnieniu przesłanek wymierzenia kary należy uzależnić jej wymiar od wagi, skali i trwałego charakteru lub powtarzalności wykrytej niezgodności.W związku z powyższym stwierdzić należy, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie przeprowadził – do czego był zobowiązany - wykładni przepisu § 31 ust. 5 rozporządzenia zalesieniowego w świetle zasad wymiaru kary oraz przesłanek odstąpienia od jej wymierzenia określonych w przepisach ustawy o Planie Strategicznym oraz rozporządzenia nr 2021/2116. Dokonując oceny zgodności z prawem decyzji organu I instancji, organ odwoławczy nie wziął pod uwagę podnoszonych przez skarżącą okoliczności mających przemawiać za odstąpieniem od wymierzenia kary i nie dokonał ich analizy w świetle właściwych, a powołanych wyżej, przepisów prawa. Rolą organu odwoławczego jest natomiast zbadanie, w oparciu o wykładnię przesłanek wynikających z zacytowanych powyżej przepisów, czy organ I instancji dokonał prawidłowej oceny okoliczności wpływających na wymiar kary i właściwie swoją ocenę uzasadnił. W toku postępowania skarżąca wielokrotnie podnosiła, że błąd w postaci przedeklarowania długości ogrodzenia we wniosku wynikał z jej działania w zaufaniu do organu publicznego, który sporządził Plan inwestycji, z którego wynikała zawyżona długość ogrodzenia terenu inwestycji. Ponadto organ odwoławczy nie wskazał podstawy prawnej ewentualnego kwestionowania przez skarżącą treści Planu inwestycji. Wprawdzie prawdą jest, że zgodnie z przepisem art. 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz. U. UE. L. z 2022 r. Nr 183 str. 2) to wnioskodawca odpowiada za treść wniosku o przyznanie pomocy, jednak - jak podnosiła skarżąca - wniosek ten powinien być zgodny z Planem inwestycji, za którego wykonanie, zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r., poz. 530) odpowiedzialny jest nadleśniczy. Co więcej, skarżąca podnosiła brak możliwości modyfikacji wniosku w systemie do składania wniosków dostarczanym przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i konieczność uwzględnienia danych pokrywających się z danymi określonymi w Planie inwestycji. W toku postępowania przed organem I instancji skarżąca wskazywała, że działała w zaufaniu do organu sporządzającego Plan inwestycji, a zadeklarowanie większej długości ogrodzenia we wniosku wynikało z konieczności zakupu rolek siatki o określonej długości. Ponadto, skarżąca powoływała okoliczność, iż organ I instancji wydał w dniu 2 października 2024 r. postanowienie, w którym stwierdził spełnienie przez nią warunków do przyznania przedmiotowego wsparcia oraz pouczył stronę o konieczności wykonania inwestycji zgodnie z planem. Tymczasem organ odwoławczy nie przeanalizował charakteru prawnego tego postanowienia w świetle okoliczności sprawy podnoszonych przez stronę. Skarżąca powoływała się także na zaświadczenie Nadleśniczego N. K., w którym organ ten potwierdził wykonane inwestycji zgodnie z Planem. Ocena tych okoliczności nie powinna polegać na dowolnym uznaniu organu, że nie mają one znaczenia dla wymierzenia skarżącej kary, a powinna zostać oparta o wykładnię właściwych przepisów prawnych i subsumpcję ocenianego stanu faktycznego do przesłanek wyinterpretowanych z tych przepisów. Organ odwoławczy powinien był zatem rozważyć, czy organ I instancji wypełnił obowiązek wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy w świetle treści właściwych przepisów prawnych, a ocena ta powinna znaleźć wyraz w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. W szczególności, organ odwoławczy powinien ocenić, czy w świetle treści art. 59 ust. 5 lit. b akapit drugi rozporządzenia nr 2021/2116, błędna wartość długości ogrodzenia określona w Planie inwestycji może zostać uznana za niezgodność będącą wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu, a także czy w świetle okoliczności sprawy błąd ten mógł być w rozsądny sposób odkryty przez skarżącą. Przy ocenie tej ostatniej okoliczności, organ powinien także ocenić, czy skarżąca mogła pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że Plan inwestycji został wykonany zgodnie z prawem.Ponieważ organ odwoławczy nie dokonał oceny decyzji organu I instancji w świetle właściwego zastosowania przesłanek wymiaru kary oraz okoliczności uzasadniających odstąpienie od jej wymierzenia wynikających z przepisów ustawy o Planie Strategicznym oraz rozporządzenia nr 2021/2116, Sąd orzekający uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera kompleksowego wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej decyzji (naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.), a tym samym nie realizuje zasad przekonywania (art. 11 K.p.a.) oraz zaufania do organów publicznych (art. 8 § 1 K.p.a.). W sytuacji, gdy organ opiera swoje twierdzenia na danych z kontroli przeprowadzonej na miejscu, zaś wnioskodawca utrzymuje, że w sprawie istnieją podstawy do odmiennej oceny zastanego stanu faktycznego, organ ten powinien należycie udokumentować swoją ocenę i przekonująco wyjaśnić w decyzji powody takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji nie sprostał temu standardowi.Wprawdzie rację ma organ odwoławczy wskazując, że postępowanie o przyznanie wsparcia na podstawie ustawy o Planie Strategicznym w związku z treścią art. 66 ust. 2 tej ustawy podlega szczególnemu rygorowi dowodowemu, jednak nie oznacza to, że na organie nie ciąży obowiązek przeprowadzenia wykładni powszechnie obowiązujących przepisów prawnych w świetle posiadanego przezeń w sprawie materiału dowodowego. Organ odwoławczy zobowiązany jest także do uwzględnienia ogólnych zasad postepowania administracyjnego, tj. zasady zaufania do władzy publicznej oraz zasady przekonywania. Ponadto, wydając rozstrzygnięcie i przedstawiając jego pisemne motywy, organ powinien w ramach uzasadnienia faktycznego wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w ramach zaś uzasadnienia prawnego - wyjaśnić podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.). W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania. Równocześnie uzasadnienie powinno umożliwić organowi nadzoru oraz sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia (zob. np. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025). W szczególności zaś decyzje odmowne lub nakładające sankcje względem wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. I SA/Bk 416/25 - publ. pod adresem internetowym: bazy CBOSA). Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy art. 8, 11, 80 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym. W konsekwencji, przedwczesne byłoby w tym wypadku odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego i jednoznaczne przesądzenie zasadności wymierzenia skarżącej kary. Rozpoznając zatem sprawę ponownie, organ odwoławczy w sposób rzetelny przeanalizuje treść złożonego odwołania, skupiając się na czynnikach opisanych powyżej. Jeśli organ stwierdzi, że w istocie nie ma wątpliwości co do stwierdzenia przedeklarowania kwoty wsparcia, dokona analizy podstaw nałożenia kary, mając na względzie takie kwestie jak jej proporcjonalność, waga, skala i charakter niezgodności oraz wina, w tym jej skala. Konieczne będzie rzetelne uzasadnienie przez organ wydanego rozstrzygnięcia.Jednocześnie, Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z § 16 rozporządzenia zalesieniowego. Skarżąca zarzuca organowi, że w wezwaniu z 18 lipca 2025 r., w którym organ I instancji wyznaczył skarżącej 30-dniowy termin do wykonania inwestycji, organ ten wydał decyzję przed upływem tego terminu.Co istotne, postępowanie przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa cechuje się odrębnością proceduralną w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego, ponieważ niektóre z jego zasad określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego uległy znacznemu ograniczeniu. Przepis art. 5 ustawy o Planie Strategicznym zawiera klauzulę ograniczającą zakres stosowania przepisów K.p.a. Zgodnie z nią z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach unijnych wyliczonych w art. 1 pkt 1 do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się postanowienia K.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Naturalnym dopełnieniem przedmiotowej klauzuli są uregulowania wytyczające podstawowe założenia tych postępowań (por. wyrok WSA w Poznaniu z 26 listopada 2025 r., sygn. akt III SA/Po 511/25 – publ. j.w.). I tak, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy o Planie Strategicznym, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.Zważywszy, że odpowiednie przepisy K.p.a., tj. art. 10 § 1 zobowiązuje organy administracji publicznej zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a art. 81 – nakazuje uznać okoliczność faktyczną uznać za udowodnioną tylko wówczas, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, stwierdzić należy, że w sprawach o przyznanie pomocy na podstawie przepisów ustawy o Planie Strategicznym, przepis art. 5 tej ustawy zawiera dyspozycję nakazującą pierwszeństwo stosowania (lex specialis) przepisów tej ustawy tej. Oznacza to, że organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w postępowaniu administracyjnym o przyznanie pomocy na podstawie przepisów o Planie Strategicznym nie są zobligowane (chyba, że strona takie żądanie jasno wyartykułuje) zapewnić stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji – umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.W rezultacie należy przyjąć, że skoro skarżąca nie zgłosiła żądania zapewnienia jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania - organ I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., który w sprawie – z uwagi na treść art. 5 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy o Planie Strategicznym - nie miał zastosowania.Odnośnie zaś zarzutu naruszenia przez organ I instancji § 16 pkt 1 lit. a) rozporządzenia zalesieniowego poprzez błędne wezwanie skarżącej, przed wydaniem decyzji, do wykonania inwestycji zgodnie z wymogami planu inwestycji, Sąd przyjął, że choć zarzut ten jest zasadny, to naruszenie to jako procesowe nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Przepis § 16 pkt 1 lit. a) rozporządzenia zalesieniowego stanowi, że w przypadku gdy podmiot ubiegający się o przyznanie wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych nie wykonał inwestycji zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 i 3 lub pkt 4 lit. b-d - kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wzywa ten podmiot, na piśmie, do wykonania tych inwestycji zgodnie z § 14 ust. 2 oraz złożenia oświadczenia o wykonaniu tych inwestycji lub do dostarczenia kopii dokumentów określonych w § 14 ust. 4, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie wedle § 14 ust. 2 pkt 4 lit. b) rozporządzenia zalesieniowego, inwestycje leśne lub zadrzewieniowe wykonuje się zgodnie z wymogami planu zalesienia lub planu inwestycji - w przypadku ubiegania się o przyznanie odpowiednio wsparcia na zalesianie lub wsparcia na zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych.Choć na gruncie powołanych przepisów jasnym jest w stanie faktycznym niniejszej sprawy, że skarżąca zrealizowała inwestycję w zakresie ogrodzenia terenu niezgodnie z Planem inwestycji, to niezasadnym było wzywanie jej do wykonania inwestycji zgodnie wymogami tegoż Planu. Organ I instancji ustaliwszy bowiem w wyniku kontroli, że skarżąca użyła materiałów do zabezpieczenia przed zniszczeniem drzew (w wyniku planowanego dolesienia) o mniejszej długości (159 m) aniżeli określona w Planie inwestycji (200 m) de facto wadliwie wezwał stronę do działań niepożądanych – wykonania inwestycji w sposób przedeklarowany. Niemniej biorąc pod uwagę, że skarżąca nie zastosowała się omawianego wezwania, a bezsporne są ustalenia organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa co do objętych dofinansowaniem materiałów do zabezpieczenia przed zniszczeniem drzew (siatka o wys. 2 m i długości 159 m), Sąd uznał omawiane uchybienie za pozostające bez wpływu na wynik sprawy.Na marginesie Sąd pragnie dostrzec, że skarżąca przed upływem wyznaczonego przez organ terminu, pismem z 18 lipca 2025 r. wypowiedziała się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie, wskazując na powody zadeklarowania ogrodzenia o większej długości oraz o ogrodzeniu całości luki podlegającej zadrzewieniu. W związku z tym uzasadnione było przyjęcie przez organ, że w świetle przedstawionych przez nią okoliczności, wykonanie inwestycji zgodnie z planem nie było możliwe oraz że uzasadnione jest wydanie decyzji.Reasumując, z tych wszystkich omówionych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu odwoławczego wynikającym z normy określonej w art. 153 P.p.s.a. będzie uwzględnienie oceny prawnej Sądu w niniejszym wyroku co do konieczności zbadania przesłanek wymiaru kary wynikających z ustawy o Planie Strategicznym oraz rozporządzenia nr 2021/2116. Zważywszy, że zagadnienie to stanowi jedynie część rozstrzygnięcia organu I instancji, a zasadnicza treść rozstrzygnięcia odnosząca się do wysokości przyznanej pomocy nie była przez skarżącą kwestionowana, Sąd uznał, że jego ocena mieści się w granicach ponownego postępowania odwoławczego.Na mocy art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.