Wyrok - III FSK 575/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 841/23 w sprawie ze skargi M.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 21 września 2023 r. nr 1001-IEE.7192.63.2023.2.KOddalono skargę kasacyjną. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 841/23 w sprawie ze skargi M.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 21 września 2023 r. nr 1001-IEE.7192.63.2023.2.K
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
ubezpieczenia społeczne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Dominik Gajewski
Podstawa prawna
art. 9
kpa
art. 58
kpa
art. 174
ppsa
art. 151
ppsa
art. 185
ppsa
art. 200
ppsa
art. 204
ppsa
art. 176
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.Zaskarżonym wyrokiem z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 841/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.D. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 21 września 2023 r., nr 1001-IEE.7192.63.2023.2.KJR w przedmiocie uchybienia terminowi do złożenia skargi na czynność egzekucyjną.Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).2. Skarga kasacyjna.Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik na podstawie art. 173 § 1, art. 175 § 1 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) zaskarżył wyrok w całości.W oparciu o przepis art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:I. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 110z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479, dalej: u.p.e.a.) poprzez oddalenie skargi w całości przez Sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisu poprzez błędną interpretację tego przepisu, kwestionującą, iż termin do wniesienia skargi na czynności dotyczące obwieszczenia o pierwszej licytacji został uchybiony w sytuacji, gdy 14-dniowy termin na jej wniesienie w przedmiotowej sprawie winien być liczony nie od dnia ogłoszenia o licytacji nieruchomości tylko od dnia doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom tj. pełnomocnikowi M.D.;II. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.) oraz art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej z uwagi na to, iż w toku postępowania błędnie przyjęto sposób liczenia 14 dniowego terminu jako rozpoczynającego się nie od dnia doręczenia stronie ogłoszenia o licytacji tylko obwieszczenia o licytacji przez organ podatkowy, a także niedostrzeżeniu przez WSA w Łodzi faktu niewywiązania się przez Naczelnika Urzędu Skarbowego L. [...] z obowiązku informowania stron co do swoich praw i obowiązków polegającego w szczególności na ograniczeniu czasu i możliwości do wniesienia środka zaskarżenia w postaci skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące pierwszego obwieszczenia o licytacji nieruchomości co możliwie naraziło skarżącą na szkodę w postępowaniu.Mając na uwadze powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł:– na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji;– na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 204 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych;– na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, wobec zrzeczenia się przez skarżącą kasacyjnie rozprawy.Pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o:1. oddalenie skargi kasacyjnej,2. zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych,3. rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.Zarządzeniem z 10 lutego 2026 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Skarga kasacyjna jest niezasadna.Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.Spór w sprawie dotyczy prawidłowości ustalenia terminu do wniesienia skargi na czynność dotyczącą obwieszczenia o licytacji nieruchomości.Zgodnie z art. 110z § 1 u.p.e.a. na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. W sprawie skargi, o której mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny (art. 110z § 2).Stosownie do art. 110w § 3 u.p.e.a. o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie. Jak stanowi art. 110w § 4 u.p.e.a., obwieszczenie o licytacji doręcza się: uczestnikom postępowania; właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji; osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Według art. 110w § 5 u.p.e.a. pełne obwieszczenie o licytacji wywiesza się w siedzibach urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego (urzędzie gminy, na terenie której położona jest nieruchomość), a jeżeli wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę wyższą niż 83 600 zł – także w dzienniku poczytnym w danej miejscowości. W tym ostatnim przypadku w ogłoszeniu w dzienniku podaje się oznaczenie nieruchomości, termin i miejsce licytacji, oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą oraz wysokość wadium, jakie licytant powinien złożyć (art. 110w § 7).W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w ramach skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a. można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu danej czynności (zmierzającej do realizacji określonego środka egzekucyjnego - egzekucji z nieruchomości, z jej licytacji) na podstawie przepisów regulujących sposób, formę i termin dokonania tych czynności (np. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., II FSK 3150/17; wyrok WSA w Lublinie z 2 marca 2018 r., I SA/Lu 1049/17).W ustawie nie został określony krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nieruchomości. Zasadnym jest przyjęcie, że służy ona każdemu uczestnikowi postępowania, podmiotom, którym doręcza się obwieszczenie o licytacji (art. 110w § 4 pkt 2 i 3 u.p.e.a.) oraz osobom zainteresowanym udziałem w licytacji. Prawo wniesienia skargi nie jest uzależnione od wpłacenia wadium (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2025, art. 110(z)).Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika, że skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji wnosi się w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. Termin ten jest zatem liczony od dnia, w którym następuje publiczne podanie do wiadomości ogłoszenia o licytacji nieruchomości. W ciągu następnych 14 dni można wnieść skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji. Termin ten obowiązuje niezależnie od tego czy wnoszącym skargę jest uczestnik postępowania, któremu w ramach poszerzonego obowiązku informacyjnego doręczono obwieszczenie, czy też inny podmiot, któremu tego ogłoszenia nie doręczono, a który uzyskał informację o licytacji w inny sposób określny w ustawie.Z akt sprawy wnika, że obwieszczenie o drugiej licytacji należącej do skarżącej nieruchomości było od 29 czerwca 2023 r. wywieszone w siedzibie Urzędu Skarbowego L. [...] oraz zamieszczone na stronie BIP Ministerstwa Finansów i Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Od 3 lipca 2023 r. obwieszczenie to było wywieszone w siedzibie Urzędu Gminy T. Nadto w dniu 4 lipca 2023 r. ogłoszenie zawierające obwieszczenie o drugiej licytacji nieruchomości ukazało się w gazecie "Dziennik L.". Jednocześnie obwieszczenie o licytacji doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 6 lipca 2023 r.W kontrolowanej sprawie dniem ogłoszenia licytacji był 29 czerwca 2023 r., kiedy obwieszczenie zostało wywieszone w siedzibie Urzędu Skarbowego L. [...] oraz zamieszczone na stronie BIP Ministerstwa Finansów i Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. W tym dniu nastąpiło oficjalne, publiczne podanie do wiadomości ogłoszenia o licytacji nieruchomości. Konsekwentnie termin do wniesienia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o drugiej licytacji nieruchomości rozpoczął się w dniu 30 czerwca 2023 r., a zakończył w dniu 13 lipca 2023 r. Natomiast pełnomocnik skarżącej złożył skargę po upływie ww. terminu, tj. 17 lipca 2023 r.W sytuacji uchybienia terminu do wniesienia skargi, stosownie do art. 17 § 1c u.p.e.a. organ prawidłowo stwierdził, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi.Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 110z u.p.e.a.Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a.Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, w doręczonym w dniu 6 lipca 2023 r. pełnomocnikowi skarżącej obwieszeniu o ogłoszeniu II licytacji zawarto prawidłową informację o terminie wniesienia skargi. Nie ma podstaw do stwierdzenia, aby organ uchybił zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, ustanowiła w sprawie pełnomocnika, a od 29 czerwca 2023 r. obwieszczenie o licytacji pozostawało wywieszone w siedzibie Urzędu Skarbowego L. [...] oraz zamieszczone na stronie BIP Ministerstwa Finansów i Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Organy obu instancji szczegółowo wyjaśniły okoliczności sprawy i wydały rozstrzygnięcia na podstawie i w ramach obowiązujących przepisów prawa.Trzeba zauważyć, że w sytuacji zaistnienia obiektywnych okoliczności uprawdopodabniających, że do uchybienia terminowi do wniesienia skargi doszło bez winy strony, skarżąca mogła złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.).W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Tomasz Kolanowski., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Tomasz Kolanowski