Postanowienie - II GW 114/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, uprawnienia do kierowania pojazdami. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Stalowowolskiego z dnia [...] lipca 2025 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Stalowowolskim a Starostą Kraśnickim w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oraz poinformowania o badaniu psycholWskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, uprawnienia do kierowania pojazdami. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Stalowowolskiego z dnia [...] lipca 2025 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Stalowowolskim a Starostą Kraśnickim w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oraz poinformowania o badaniu psychol
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Izabella Janson
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 29 lipca 2025r. Starosta Stalowowolski na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a." oraz art.22 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r.-Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Kraśnickim w przedmiocie skierowania B. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oraz poinformowania o badaniu psychologicznym.W uzasadnieniu wniosku wskazał, że Starosta Kraśnicki w dniu 23 sierpnia 2024r. przekazał mu wnioski Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z 27 czerwca 2024r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oraz o poinformowanie o badaniu psychologicznym dotyczące B. K, zam. Kraśnik, ul. [...] wskazując, że z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kraśniku według ewidencji podatników oraz Systemu Rejestracji Centralnej KEP odnotowano ostatni jego dres zamieszkania [...] Stalowa Wola, ul. [...]. Również Komendant Komisariatu Policji w Kraśniku ustalił, że ostatni adres zameldowania B. K., który posiadał w 2010 roku to Stalowa Wola, ul. [...].Starosta Stalowowolski w dniu 13 marca 2025r. skierował do B. K. wezwanie do złożenia wyjaśnień dot. posiadanego prawa jazdy. Wezwanie wysłano na adres [...] Stalowa Wola, ul. [...]. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, po czym została zwrócona do Starostwa Powiatowego w Stalowej Woli z adnotacją: "zwrot nie podjęto w terminie".W związku z powyższym Starosta Stalowowolski w dniu 24 kwietnia 2025r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Stalowej Woli o pomoc w ustaleniu adresu zamieszkania B. K. Z uwagi na brak odpowiedzi w dniu 10 czerwca 2025r. zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w Stalowej Woli o ustalenie czy B. K. zamieszkuje pod adresem [...] Stalowa Wola, ul. [...], a jeśli nie to jaki jest jego obecny adres zamieszkania. W dniu 18 czerwca 2025r. Komenda Powiatowa Policji w Stalowej Woli ustaliła, że pod wskazanym adresem, od około 20 lat nikt nie zamieszkuje, a sąsiedzi nie znają osoby o takich danych personalnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Stalowej Woli w dniu 1 lipca 2025r. poinformował, że brak jest podstaw prawnych do udzielenia informacji żądanych w piśmie Starosty Stalowowolskiego z 24 kwietnia 2025r.W tej sytuacji zdaniem wnioskodawcy właściwym organem do rozpatrzenia sprawy jest Starosta Kraśnicki. Przemawiają za tym dane zawarte we wnioskach Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie, ustalenia funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Stalowej Woli oraz miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania tj. Trzydnik Duży (Powiat kraśnicki). Ponieważ przepisy, na podstawie których Starosta wydaje decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów oraz wysyła informację o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu nie wskazują sposobu ustalenia właściwości miejscowej starosty właściwego do wydania decyzji oraz wysłania informacji zastosowanie winny znaleźć zasady ogólne przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego.Skoro z informacji uzyskanych z elektronicznego systemu EUCARIS wynika, że B. K. posiada prawo jazdy wydane w dniu 12 sierpnia 2020r. przez organ niemiecki wskazuje to na to, że w 2020r. miejsce zamieszkania B. K. znajdowało się na terytorium Niemiec. Tym samym w przedmiotowej sprawie należy zastosować art. 21 § 2 k.p.a. i właściwość miejscową ustalić na podstawie miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, tj. Trzydnik Duży (Powiat kraśnicki).Mając powyższe na uwadze, wniósł o rozstrzygnięcie sporu i wskazanie Starosty Kraśnickiego jako organu właściwego do rozpoznania wniosków Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie dotyczących B. K.W odpowiedzi na wniosek Starosta Kraśnicki wniósł o wskazanie wnioskodawcy jako właściwego w sprawie, podnosząc że w przypadku gdy brak jest wiedzy o miejscu zamieszkania, właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania kierowcy.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2026r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spory, o których mowa w art. 4 p.p.s.a., rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając na wniosek, w drodze postanowienia, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy.Pojęcie sporu, którym w ww. przepisie posługuje się ustawodawca, odnosi się do sytuacji, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Innymi słowy, spór o właściwość ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a."), a więc sprawy, która w toku administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego przed organem administracji publicznej podlega załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, bądź w innej prawnej formie działania administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA z: 14 listopada 2006r., sygn. akt II OW 51/06; 18 lutego 2009r., sygn. akt I OW 14/09; 17 listopada 2009r., sygn. akt I OW 180/09). Spory te Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy.W niniejszej sprawie wystąpił negatywny spór o właściwość pomiędzy Starostą Stalowowolskim a Starostą Kraśnickim.Zgodnie z art. 98a ust. 2 ustawy z 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 1210 z późn. zm.) kierowca lub osoba posiadająca pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana poddać się badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Na podstawie ust. 4 powołanego przepisu starosta wysyła takim osobom informację o obowiązku poddania się badaniom psychologicznym. Starosta wysyła informację, o której mowa w ust. 4, z urzędu na podstawie między innymi wniosku organu kontroli ruchu drogowego.Natomiast na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2328 z późn. zm.) do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.Powołane przepisy nie wskazują sposobu ustalenia właściwości miejscowej starosty właściwego do wydania decyzji o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jak również wysłania informację o obowiązku poddania się badaniom psychologicznym. Tym samym zastosowanie winny znaleźć zasady ogólne przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego.Jak więc wynika z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron, a jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.Zgodnie natomiast z art. 21 § 2 k.p.a., jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie.Z kolei kodeks postępowania administracyjnego nie definiują pojęcia "miejsca zamieszkania", zatem przyjmuje się, w orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że należy posiłkować się art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W rozumieniu przywołanego przepisu o miejscu zamieszkania decydują więc dwa czynniki. Zewnętrzny - fakt przebywania oraz wewnętrzny (wolicjonalny) - zamiar stałego pobytu w danej miejscowości (zazwyczaj kojarzony z konkretnym adresem, choć nie jest to warunek konieczny). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga przy tym złożenia jakiegokolwiek oświadczenia woli. Wystarczy, aby zamiar tego rodzaju wynikał z zachowania danej osoby polegającego na skoncentrowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości.W niniejszej sprawie nie sposób wskazać miejsca zamieszkania, czy pobytu kierowcy na terenie Polski. Nie posiada on bowiem, ani miejsca stałego, ani czasowego zameldowania na terytorium Polski. Komenda Powiatowa Policji w Stalowej Woli ustaliła, że pod adresem [...] Stalowa Wola, ul. [...] od około 20 lat nikt nie zamieszkuje, a sąsiedzi nie znają osoby o takich danych personalnych. Ponadto z informacji uzyskanych z elektronicznego systemu EUCARIS wynika, że B. K. posiada prawo jazdy wydane w dniu 12 sierpnia 2020r. przez organ niemiecki, co wskazuje to na to, że w 2020r. miejsce zamieszkania B. K. znajdowało się na terytorium Niemiec.W tej sytuacji właściwość Starosty Kraśnickiego wynika z treści art. 21 § 2 k.p.a. Za zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania w rozumieniu tego przepisu uznać należy bowiem miejsce popełnienia ostatniego z naruszeń skutkujących przekroczeniem 24 punktów przypisanych za naruszenia, a takim miejscem jest Trzydnik Duży (powiat kraśnicki), co wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie.W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.. orzekł jak w sentencji postanowienia.