Wyrok - II SA/Ke 9/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 26 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Magdalena Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Magdaleny Łukawskiej sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 20 listopada 2025 r. nr SKO.PS-80/3824/1093/2025 w przOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Magdalena Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Magdaleny Łukawskiej sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 20 listopada 2025 r. nr SKO.PS-80/3824/1093/2025 w prz
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Kwota główna
11349,80 zł · składnik roszczenia z pożyczki
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
odsetki ustawowe
Role w sprawie
osoba uprawniona do alimentów
prokurator
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący
Artur Adamiec
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Decyzją z 20 listopada 2025 r., nr SKO.PS-80/3824/1093/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania S. W. (skarżący, odwołujący, wnioskodawca) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Kielce z 1 września 2025 r. nr MOPR-FA.535.2728.2.2025, orzekającą o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2016/2017 na rzecz dziecka P. W. i w to miejsce orzekło o odmowie umorzenia S. W. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej - P. W. za okres 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2016/2017 w kwocie8700,00 zł /kwota główna/ i odsetek ustawowych, które wynoszą na dzień wydania decyzji Kolegium 11349,80 zł.W uzasadnieniu odnosząc się do wniesionego przez skarżącego odwołania od decyzji z 1 września 2025 r. SKO wskazało na art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2025 r., poz. 438), zwanej dalej ustawą i podniosło, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ I instancji zasadnie odmówił umorzenia zobowiązań alimentacyjnych pomimo - jak twierdzi odwołujący - jego trudnej sytuacji materialnej.Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji uznał, iż w niniejszej sprawie przepis art. 30 ust. 1 ustawy nie może mieć zastosowania, bowiem jak wynika z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kielcach z dnia 21 lipca 2025 r. dłużnik w okresie 7 lat nie dokonał żadnej dobrowolnej wpłaty. Ostatnie potrącenia zostały przekazane z rachunku bankowego dłużnika: 31 grudnia 2020 r.- 69,04zł, 5 stycznia 2021 r. - 25,01 zł. A zatem, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ I instancji zasadnie przeszedł do oceny możliwości zastosowania wobec dłużnika alimentacyjnego umorzenia wypłaconych świadczeń pod kątem art. 30 ust. 2 ustawy.Zdaniem Kolegium prawidłowe są rozważania organu I instancji o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie w całości lub choćby w części świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że S. W. (lat 49) jest kawalerem, nie podejmuje żadnego zatrudnienia,legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Kielcach z dnia 23 lutego 2021 r. zaliczającym go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe, ze wskazaniem - zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej. Pozostaje pod stałą opieką poradni neurologicznej i kardiologicznej. Wymaga regularnego przyjmowania leków, w związku z czym dostarczył faktury za zakup leków i środków medycznych: w marcu 2025 r. - 226,21 zł, w kwietniu 2025 r. - 53,43 zł, w maju 2025 r. - 84,71 zł, w lipcu 2025 r. - 218,34 zł. Odwołujący mieszka w mieszkaniu wraz z matką – Z. W., ale prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe (zajmuje oddzielny pokój z dostępem do kuchni i łazienki). Z ustaleń przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że jego stałe miesięczne wydatki wynoszą 430zł (uczestniczy w opłatach za mieszkanie w wysokości 200 zł, wydatki na leki 200 zł, opłata za telefon 30 zł). Skarżący posiada wykształcenie podstawowe, nie posiada kwalifikacji i uprawnień zawodowych oraz uprawnień emerytalno-rentowych. Głównym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest pomoc MOPR w formie zasiłku stałego (od 1 stycznia 2025 r. wysokość zasiłku wynosi 1171,48 zł) oraz 1/2 dodatku mieszkaniowego - 152,50 zł. Wnioskodawca dostarczył do akt dowody wpłat, których zleceniodawcą jest jego matka tj. za energię elektryczną z terminem płatności w maju 2025 r. - 142,39 zł i w czerwcu 2025 r. - 148,15 zł, za gaz - w kwietniu 2025 r. na kwotę 228,98 zł i w czerwcu 2025 r. - na kwotę 232,40 zł.W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie organ I instancji dokonując analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej odwołującego uwzględnił i przeanalizował informacje uzyskane podczas wywiadu oraz dokumenty przedłożone przez stronę. Organ uwzględnił całokształt sytuacji osobistej, uzyskiwane dochody, stan zdrowia, sytuację życiową strony. Skarżący natomiast przedłożył na wezwanie organu dokumenty obrazujące jego sytuację. Na prośbę Wnioskodawcy termin na ich dostarczenie został wydłużony.SKO zwróciło uwagę, że na etapie postępowania odwoławczego skarżący przedstawił oświadczenie swojej matki, w którym podała, że syn uczestniczy w kosztach utrzymania mieszkania, tj. co miesiąc przekazuje jej połowę należności za czynsz, prąd, gaz oraz inne opłaty związane z utrzymaniem mieszkania. Płatności te regulowane są przez nią jako osobę widniejącą na rachunkach, jednak faktycznie koszty te dzielą po połowie.W odwołaniu skarżący podnosi, że MOPR nie poinformował go o możliwości przedstawienia oświadczenia matki, które mogłoby potwierdzić, że partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Odnośnie tej kwestii, Kolegium zwróciło uwagę, że w znajdującym się w aktach wywiadzie podpisanym przez skarżącego widnieje informacja, że dokłada się miesięcznie do opłat mieszkaniowych w kwocie 200,00 zł. Niemniej jednak nawet po uwzględnieniu oświadczenia złożonego na etapie postępowania odwoławczego przez Z. W., z którego wynika, że oboje uczestniczą po połowie w opłatach związanych z utrzymaniem mieszkania, okoliczność ta nie może wpłynąć na wynik sprawy.W przedstawionym stanie faktycznym, Kolegium nie znalazło podstaw do podważenia stanowiska organu I instancji, zgodnie z którym nie zachodzą przesłanki umożliwiające umorzenie w całości jak i w części odwołującemu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na warunkach określonych w art. 30 ust. 2 ustawy. Podkreślenia wymaga, że odwołujący ma 49 lat, nadal jest w wieku aktywności zawodowej, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Z orzeczenia wynika, że nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz że jest zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej. Również sytuacja rodzinna odwołującego nie uniemożliwia ani nie utrudnia mu spłaty zadłużenia, bowiem nie ma innych osób, które byłyby na jego utrzymaniu. Nadto istotne jest, że należność główna pozostająca do spłaty nie wzrasta, bowiem świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna dotyczą okresu 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2016/2017.Zdaniem SKO nie można było przyjąć, że aktualna sytuacja skarżącego przesądzała o braku możliwości spłaty zadłużenia. Zła czy też trudna sytuacja dochodowa, nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy. Natomiast zwrotność wypłacanych świadczeń stanowi podstawową zasadę pomocy państwa w tej dziedzinie i nie może być postrzegana jako dodatkowa uciążliwość, czy kara, ale jako zwrot świadczenia, które zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej przez organ właściwy wierzyciela, wskutek niedopełnienia obowiązku alimentacji. Stan zdrowia odwołującego również nie przemawia za zastosowaniem najdalej idącej ulgi, albowiem możliwie jest podjęcie przez niego pracy w warunkach pracy chronionej. W ocenie organu, sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie ma znamion wyjątkowości i nie odbiega w rażący sposób od sytuacji innych dłużników alimentacyjnych, którzy nie wywiązują się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego zasadniczo z powodu bardzo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, wskutek czego prowadzona wobec nich egzekucja okazuje się bezskuteczna. Umorzenie przedmiotowych należności w całości prowadziłoby do nieuzasadnionego okolicznościami sprawy przerzucania obowiązku alimentacyjnego odwołującego na wszystkich podatników, co sprzeczne jest z interesem społecznym.Pomimo niewątpliwie trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącego, legitymuje się on orzeczeniem, które nie dyskwalifikuje go z rynku pracy. Z akt sprawy nie wynika także i okoliczności takiej nie podnosi sam odwołujący, aby ponownie ubiegał się o wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a w świetle aktualnego orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - jest zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej i organy nie mają podstaw do kwestionowania tego wskazania. Kwestia ta została bowiem ustalona na mocy orzeczenia wydanego dnia 23 lutego 2021 r. /k. 15/. Powyższe świadczy, że skarżący potencjalnie ma możliwość zarobkowania i tym samym polepszenia swojej sytuacji osobistej i zdrowotnej oraz spłatę przynajmniej części należności.Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że w decyzji organu I instancji mylnie wpisano kategorię prawa jazdy kat. B, jednakże w istocie organ słusznie wskazał fakt posiadania prawa jazdy. Bowiem z informacji udzielonych do wywiadu środowiskowego, z którego treścią się zapoznał, niewątpliwie wynika że posiada prawo jazdy kat. D.Z uwagi na fakt, iż na datę wydania niniejszej decyzji przez Kolegium zmieniła się wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie, Kolegium stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i w to miejsce orzekło o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej - P. W. za okres 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012 i 2016/2017 w kwocie 8 700,00 zł /kwota główna/ i odsetek ustawowych, które wynoszą na dzień wydania decyzji Kolegium 11 349,80 zł.W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze S. W. zaskarżył decyzję z 20 listopada 2025 r. w całości zarzucając:- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierzetelne, niewyczerpujące zebranie oraz dowolną ocenę materiału dowodowego,- naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego realnej możliwości obrony jego praw i wpływu na wynik postępowania,- naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez orzekanie co do istoty sprawy mimo istnienia istotnych wad postępowania dowodowego organu I instancji,- przekroczenie granic uznania administracyjnego, skutkujące dowolnością rozstrzygnięcia,- oparcie decyzji na błędnych i nieudowodnionych ustaleniach faktycznych, w szczególności w zakresie rzekomego posiadania przez skarżącego prawa jazdy,- sporządzenie uzasadnienia o charakterze schematycznym, bez rzeczywistej indywidualizacji sytuacji zdrowotnej, materialnej i życiowej skarżącego,- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 2 ustawy polegające na przyjęciu, że sytuacja skarżącego nie ma charakteru szczególnego i wyjątkowego.W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nigdy nie posiadał prawa jazdy. Dwukrotne powielenie tej samej nieprawdziwej informacji wyklucza możliwość uznania jej za oczywistą omyłkę pisarską.Ponadto stwierdzenie przez SKO, że okoliczność ponoszenia przez skarżącego 50% kosztów utrzymania mieszkania "nie ma wpływu na wynik sprawy" stanowi klasyczny przykład pozornego rozważenia dowodu i narusza art. 80 k.p.a., gdyż koszty utrzymania mają bezpośrednie znaczenie dla oceny realnej sytuacji materialnej skarżącego.Skarżący podniósł, że przy poważnych i udokumentowanych schorzeniach nie sposób logicznie i zgodnie z doświadczeniem życiowym twierdzić, że istnieje realna możliwość poprawy jego sytuacji dochodowej. Pominięcie tego aspektu stanowi błąd merytoryczny, a nie wyłącznie proceduralny.Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.Na rozprawie sądowej skarżący poparł skargę. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach wniósł o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U.2026 r., poz. 143), dalej zwanej: "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Z kolei stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.Istotą sporu w niniejszej sprawie jest możliwość zastosowania wobec skarżącego art. 30 ust. 2 ustawy. Organy stoją na stanowisku, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających umorzenie należności skarżącego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący stoi natomiast na stanowisku, że jego sytuacja dochodowa i rodzinna, w tym zdrowotna czynią zasadnym zastosowanie w sprawie ww. przepisu.Wobec powyższego zasadnym jest zaznaczenie, że art. 30 ust. 2 ustawy stanowi podstawę do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, które oznacza rodzaj swobody decyzyjnej co do wyboru sposobu rozstrzygnięcia. Swoboda ta wyraża się w możliwości odmowy przyznania wnioskowanej ulgi nawet wówczas, gdy istnieją okoliczności obiektywne wskazujące na złą sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego. Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia jednak organu administracji od szczegółowego zbadania stanu faktycznego sprawy i rozważenia wszystkich okoliczności istotnych prawnie (art. 7 k.p.a.). Rolą sądu administracyjnego kontrolującego legalność decyzji uznaniowych w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania ulgi jest natomiast sprawdzenie prawidłowości przeprowadzonego postępowania i prawidłowości wyprowadzonej oceny materiału dowodowego, która powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie to powinno być spójne wewnętrznie, zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, zawierać ocenę materiału dowodowego oraz odnosić się do prawnych podstaw decyzji.Analiza zgromadzonego materiału dowodowego dostarcza podstaw do stwierdzenia, że organy w pełni zachowały opisane wyżej wymogi dotyczące postępowania w tego rodzaju sprawie. W judykaturze przyjmuje się bowiem, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wszelkiego zatem rodzaju zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, bowiem obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka, poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r. I OSK 611/16, wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).Istotnym jest również zaznaczenie, że dłużnik alimentacyjny jest co do zasady osobą borykającą się z problemami finansowymi, dlatego sytuacja dochodowa, rodzinna i zdrowotna dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń powinna wyróżniać go spośród innych dłużników alimentacyjnych.Niewątpliwie sytuacja finansowa skarżącego jest trudna, jednak nie szczególnie wyróżniająca. S. W. jest kawalerem, ma 49 lat – nadal jest w wieku aktywności zawodowej. Utrzymuje się z przysługującego mu zasiłku stałego w kwocie 1171,48 zł oraz ½ dodatku mieszkaniowego w kwocie 152,50 zł. Posiada zatem stałe źródło dochodu.Legitymuje się orzeczeniem zaliczającym go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności wydanym na stałe, z którego wynika, że jest zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej i nie wymaga pomocy drugiej osoby w samodzielnej egzystencji. Z dołączonych do akt sprawy zaświadczeń lekarskich wynika, że skarżący cierpi na liczne choroby m.in. padaczkę pourazową, stłuszczenie wątroby, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z dyskopatią i wymaga w związku z tym przyjmowania leków, za zakup których faktury dostarczył.W kontekście sytuacji skarżącego podkreślić trzeba, że skarżący w ciągu 12 miesięcy przed przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego nie podejmował aktywności zawodowej. Posiada prawo jazdy kat. D. Zauważyć w tym miejscu należy, że zasadnie zarzucił skarżący błędne ustalenie przez organ I instancji posiadania przez niego prawa jazdy kat. B, co zresztą przyznało w zaskarżonej decyzji SKO, jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Na żadnym etapie postępowania skarżący nie wyjaśnił, dlaczego pomimo możliwości podjęcia pracy pozostaje nieaktywny zawodowo, czym byłby w stanie poprawić swoją sytuację finansową.Uwzględnienie wniosku na obecnym etapie sprawy, gdzie możliwa jest egzekucja zaległości z majątku skarżącego byłoby zatem co najmniej przedwczesne i powodowałoby przerzucenie kosztów na ogół obywateli. Wieloletnie uchylanie się przez skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania dziecka wraz z zaniechaniem prób podjęcia pracy zarobkowej, pomimo takiej możliwości, nie może skutkować następczym umorzeniem długów skarżącemu. Oznaczałoby to dodatkowo premiowanie negatywnych postaw społecznych i wyróżnianie osób lekceważących skutki podejmowanych przez siebie decyzji życiowych i zawodowych.Jak wyżej wskazano, instytucja umorzenia należności stosowana jest w wypadkach szczególnych, kiedy trudna sytuacja rodzinna, majątkowa czy finansowa strony jest wynikiem okoliczności niezależnych od strony i nie rokuje poprawy. Co istotne, przyjmuje się, że organ rozpoznający wniosek o umorzenie zaległości powinien mieć na względzie nie tylko obecną sytuację dłużnika, ale również ewentualność zmiany tej sytuacji. W powyższym kontekście zasadnie dostrzegł organ, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący ponownie ubiegał się o wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.W niniejszej sprawie nie sposób dostrzec, że trudności finansowe skarżącego wynikają z przyczyn niezależnych od strony, czy też z okoliczności, obiektywnie rzecz biorąc, niemożliwych do przezwyciężenia. Bierność zawodowa dorosłej osoby nie może zostać uznana za okoliczność niezależną od strony, stanowiącą podstawę uwzględnienia złożonego wniosku. Nadto stan zdrowia skarżącego nie wyklucza możliwości podjęcia pracy w warunkach pracy chronionej.Istotnym pozostaje również okoliczność, że należność główna przypadająca do spłaty nie wzrasta, bowiem świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna dotyczą okresu 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012 oraz 2016/2017.Kończąc powyższy wątek zasadnym jest również zaznaczenie, że w podobnej jak skarżący trudnej sytuacji finansowej znajduje się zdecydowana większość dłużników alimentacyjnych, jednak skarżący miał i nadal ma szanse na poprawę swojej sytuacji. Ciężar utrzymania dzieci nie spoczywa na ogóle podatników, lecz na rodzicach, którzy w pierwszej kolejności obciążeni są obowiązkiem alimentacyjnym względem swoich dzieci. Trzeba też mieć na względzie, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, że samo uzyskiwanie niskich dochodów, bądź nawet nieuzyskiwanie dochodów, nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2022 r., I OSK 1096/20).Zauważyć trzeba, że w razie zmiany okoliczności skarżący może ponowić wniosek o umorzenie należności. Nie jest także wykluczone wnioskowanie w pierwszej kolejności o zastosowanie innego rodzaju ulg, np. rozłożenia spłaty zaległości na raty. Takie rozwiązanie spowodowałoby jednocześnie sukcesywne zmniejszanie zaległości skarżącego, jak i dysponowanie przez stronę wyższą kwotą otrzymywanego świadczenia emerytalnego.Podsumowując stwierdzić należy, że organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy, czemu w sposób wyczerpujący dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. Sąd nie stwierdził tym samym naruszenia przepisów prawa procesowego, czy też naruszenia przepisu prawa materialnego.Organy obu instancji zgromadziły kompletny, a zarazem wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy, który poddały wnikliwej i szczegółowej analizie, czemu dały wraz w motywach wydanych rozstrzygnięć. Orzeczona odmowa umorzenia jest w realiach kontrolowanej sprawy w pełni uzasadniona. Organom nie można zatem postawić skutecznego zarzutu naruszenia granic uznania administracyjnego, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi.Skoro podniesione w skardze argumenty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a..