Wyrok - II SA/Po 798/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 26 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Talaga Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium OdwoławczeUchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Talaga Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
odwołujący / ubezpieczony
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Arkadiusz Skomra
Podstawa prawna
art. 132
krio
art. 80
kpa
art. 77
kpa
art. 138
kpa
art. 107
kpa
art. 145
ppsa
art. 153
ppsa
art. 170
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (10)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy z odwołania A. B. (dalej również: wnioskodawczyni; skarżąca; strona), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a. oraz art. 17 i art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390) - dalej również: u.ś.r., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej również: Burmistrz; organ I instancji) z dnia 20 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.Decyzje te zostały wydane w następujących okolicznościach sprawy.Burmistrz [...] decyzją z dnia 20 września 2024 r. nr [...] odmówił przyznania A. B. świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad jej bratem D. P..Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. B., nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem.Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 października 2024 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 20 września 2024 r.W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniono, że organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad bratem, zaś jako przyczynę odmowy wskazano fakt, że rodzice osoby wymagającej pomocy nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.Kolegium stwierdziło, że bezsporną okolicznością pozostaje to, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy jeden z żyjących rodziców D. P. nie ma orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (ojciec J. P.), wobec czego niemożliwe jest przyznanie wnioskodawczyni przedmiotowego świadczenia.W skardze na powyższą decyzję A. B. podniosła zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktycznej sytuacji rodzinnej oraz brak przeprowadzenia wnikliwej analizy materiału dowodowego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że jej ojciec J. P. legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, chociaż w rzeczywistości nie był w stanie pełnić opieki nad swoim synem i dopiero orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 18 listopada 2024 r. J. P. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (przedmiotowe orzeczenie zostało załączone do skargi).Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 71/25 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2024 r. nr [...] wydaną w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.Sąd stwierdził, że za przedwczesne uznać należało stanowisko Kolegium co do tego, że skarżąca nie spełnia warunków uzasadniających przyznanie jej przedmiotowego świadczenia, ponieważ jeden z żyjących rodziców D. P. (jego ojciec J. P.) nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.Sąd zauważył, że sąd administracyjny zasadniczo nie może uwzględniać okoliczności, które miały miejsce po wydaniu zaskarżonego administracyjnego aktu, jednakże zastrzeżenie to nie dotyczy sytuacji, kiedy w toku prowadzonego postępowania przed sądem wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi orzekającemu w sprawie. W tego rodzaju sytuacji sąd administracyjny jest obowiązany do ich uwzględnienia przy wydawaniu wyroku.W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie doszło do ujawnienia takiej okoliczności, gdyż orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 18 listopada 2024 r. J. P. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd zaznaczył, że choć orzeczenie to zapadło już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy w dniu 28 października 2024 r., to jednak w jego treści zawarto istotne zastrzeżenie – że ustalony stopień niepełnosprawności ustalono na dzień 7 października 2024 r. W ocenie Sądu jest to nowa okoliczność faktyczna, nieznana organowi na dzień wydania decyzji, wypełniająca przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe orzeczenie przesądza bowiem o tym, że J. P. w dacie orzekania przez Kolegium był już osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym oraz był osobą, która wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.Sąd zarazem wskazał na treść art. 17 ust. 1a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., który ma zastosowanie zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.) - dalej: u.ś.w. i stwierdził, że skoro w dacie orzekania przez organ odwoławczy ojciec skarżącej było osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co potwierdza orzeczenie z dnia 18 listopada 2024 r., to okoliczność powyższa ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd zaznaczył, że Kolegium uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 sierpnia 2025 r. kolejny raz utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 20 września 2024 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wyjaśniło, że A. B. wystąpiła do Burmistrza [...] z wnioskiem z dnia 10 października 2023 r. o "ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na brata D. P.", ur. [...] r., legitymującego się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we [...] nr [...] z dnia 25 lipca 2001 r. na stałe, z którego wynika, że niepełnoprawność D. P. powstała przed 16-tym rokiem życia.Następnie organ II instancji wskazał na treść art. 63 ust. 1-3 u.ś.w., stwierdzając, że skoro skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 11 października 2023 r., a orzeczenie o niepełnosprawności D. P. zostało wydane w dniu 25 lipca 2001 r., to należało zbadać, czy w dacie złożenia wniosku zostały spełnione przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, jakie wynikały z art. 17 u.ś.r. w dotychczasowym brzmieniu (do 31 grudnia 2023 r.).Organ odwoławczy wskazał na przesłanki z art. 17 ust. 1a u.ś.r. i stwierdził, że podziela stanowisko organu I instancji, iż warunkiem, którego nie spełniła wnioskodawczyni, jest fakt, że jeden z rodziców osoby wymagającej opieki nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (ojciec J. P.). Organ w tym zakresie zauważył, że ugruntowana jest linia orzecznicza, iż dopóki osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie istnieje możliwość, by dalsi krewni uzyskali prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał przede wszystkim na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22.Według organu, wobec faktu, że ojciec D. P. nie legitymował się ani w dniu złożenia wniosku, ani do końca roku 2023 orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie sposób przyznać świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawczyni, która jest siostrą D. P..Kolegium wyjaśniło również, że zapoznało się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 71/25, uchylającym poprzednią decyzję wydaną w tej sprawie, jednakże w ocenie organu odwoławczego wskazana w tym wyroku przyczyna uchylenia "nie ma żadnego przełożenia na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie" ze względu na treść art. 17 ust. 1a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., który ma zastosowanie zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w. Kolegium nie podzieliło stanowiska Sądu, bowiem "z uwagi na fakt zmiany przepisów i zniesienia świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 stycznia 2024 r., wobec stanów faktycznych zaistniałych po tej dacie nie stosuje się wszakże przepisów o świadczeniu pielęgnacyjnym". Według organu, fakt uzyskania przez ojca D. P. orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym "przed wydaniem poprzedniej decyzji przez Kolegium, jednakże już po 31 grudnia 2023 r.", nie ma wpływu na ocenę prawną, dokonywaną najpóźniej na dzień 31 grudnia 2023 r. Organ zauważył, że do końca 2023 r. ojciec D. P. nie był zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, a to skutkuje – niezależnie od tego, co wydarzyło się po tej dacie – uznaniem braku spełnienia przesłanek pozwalających na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.W skardze na decyzję Kolegium z dnia z dnia 25 sierpnia 2025 r. A. B., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), zaskarżając tę decyzję w całości, zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności dotyczących sytuacji rodzinnej skarżącej, nieprzeprowadzenie wnikliwej i rzetelnej analizy materiału dowodowego, a także zaniechanie uchylenia decyzji organu I instancji, mimo stwierdzonej wadliwości, 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa, 3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie decyzji organu I instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, mimo że istniały ku temu podstawy prawne i faktyczne, 4) art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 138 §1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 71/25.Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych i umotywowanych w uzasadnieniu skargi, strona wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] z dnia 20 września 2024 r., 2) zobowiązanie organu odwoławczego – lub organu I instancji w razie uchylenia decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję Kolegium – do załatwienia sprawy w określonym w terminie, nie dłuższym niż 2 miesiące i wskazanie sposobu załatwienia sprawy, tj. wydania decyzji uwzględniającej wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad D. P., 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Do skargi został dołączona kopia wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we [...] orzeczenia z dnia 18 listopada 2024 r. nr [...] o znacznym stopniu niepełnosprawności J. P..Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę, podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.Na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że sprawa była już przed tutejszym Sądem rozpoznawana. W jego ocenie organ nie zrealizował wytycznych zawartych w orzeczeniu Sądu. Zdaniem pełnomocnika, skarga w istocie dotyczy kwestii zaufania obywateli do Państwa, w związku z czym wnosi o zobowiązanie organu do realizacji wytycznych Sądu zawartych we wcześniejszym wyroku.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy ze względu na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 71/25, w którym Sąd uchylił poprzednią decyzję Kolegium z dnia 28 października 2024 r. wydaną w przedmiotowej sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego.W wyniku tejże kontroli Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej rozstrzygnięcie.Wobec powyższego należy zwrócić uwagę na to, że Sąd w przywołanym wyroku, uchylając decyzję Kolegium a podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., sformułował określone oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania. W takiej sytuacji istotne jest zwrócenie uwagi na treść art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wyrażone w orzeczeniu sądu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten w sposób wyczerpujący wyznacza zakres związania oceną i wskazaniami sformułowanymi w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Związanie to dotyczy oceny prawnej, jak i wskazań co do dalszego postępowania. Wynikające z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. związanie oceną prawną, jak i samym orzeczeniem (w tym wskazaniami) oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować w przyszłości nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądami wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się im w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. np. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1328/10, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie w dacie orzekania przez organ II instancji nie wystąpiły żadne okoliczności faktyczne i prawne, które mogłyby zdezaktualizować związanie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2025 r. Wobec tego organ administracyjny powinien był zastosować się do tych wytycznych i ocen prawnych, co w sprawie nie miało miejsca. oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w przywołanym orzeczeniu.Sąd w przywołanym wyroku z jednej strony wiążąco przesądził, że w sprawie znaleźć powinny zastosowanie przepisy art. 17 u.ś.r. w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r. – w zw. z art. 63 ust. 1 u.ś.w. Zarazem jednak wyraźnie zaznaczył, że okoliczność dotyczące legitymowania się przez J. P. orzeczeniem z dnia 18 listopada 2024 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym stwierdzony stopień niepełnosprawności ustalono na dzień 7 października 2024 r., ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe orzeczenie przesądza bowiem o tym, że J. P. w dacie orzekania przez Kolegium był już osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym oraz był osobą, która wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.Skoro Sąd uczynił takie zastrzeżenie w prawomocnym wyroku, jednocześnie mając na uwadze wyżej przywołane przepisy art. 17 ust. 1a u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 u.ś.w., to Kolegium nie mogło argumentować tak, jak przedstawiono to w zaskarżonej decyzji. Stanowisko Kolegium, nawet jeśli odwołuje się do utrwalonej linii orzeczniczej, nie może świadczyć o realizacji wymogów z art. 153 p.p.s.a.Kolegium, skoro nie zaskarżyło wyroku z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 71/25 w trybie instancyjnym, to nie było uprawnione do stwierdzenia, że wskazana w tym wyroku przyczyna uchylenia "nie ma żadnego przełożenia na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie" ze względu na treść art. 17 ust. 1a u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 u.ś.w.Niemniej jednak trzeba podkreślić, że w dacie orzekania przez Sąd w składzie aktualnie orzekającym w przedmiotowej sprawie zaszły istotne okoliczności prawne, które modyfikowały ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w przywołanym orzeczeniu. W ten sposób Sąd uznał za zasadne częściowe odejście od tych wytycznych, w granicach wynikających z poniżej przedstawionych rozważań, o czym będzie jeszcze mowa w dalszych rozważaniach.Okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy w zakresie wykonywania opieki przez A. B. nad jej bratem D. P., niepełnosprawnym w stopniu znacznym (legitymującym się stosownym orzeczeniem z dnia 25 lipca 2001 r. wydanym na stałe – orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały), jak też niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na opiekę nad członkami rodziny, są utrwalone w dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych.Również przesądzona jest okoliczność dotycząca legitymowania się przez J. P. - ojca D. P. orzeczeniem z dnia 12 września 2013 r. o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na dzień rozstrzygania sprawy przez Kolegium we wcześniejszej decyzji z dnia z dnia 28 października 2024 r. Natomiast podkreślić należy, że w aktach administracyjnych brak jest orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 18 listopada 2024 r. dotyczącego J. P..Już to wskazuje na uchybienia Kolegium w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego i poczynienia ustaleń w zakresie stanu faktycznego, skoro wcześniej tutejszy Sąd zwrócił organowi uwagę na fakt wydania takiego orzeczenia. Treść przedmiotowego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności J. P. (kopia została dołączona do skargi) w świetle wytycznych Sądu miała znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy – i to nie tylko w zakresie dat wskazanych w tym orzeczeniu. Konkretnie chodzi tu o wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we [...] orzeczenia z dnia 18 listopada 2024 r. nr [...] o znacznym stopniu niepełnosprawności J. P..Przed rozstrzygnięciem sprawy organ odwoławczy powinien był zatem takie włączyć orzeczenie do akt administracyjnych i zapoznać się z jego pełną treścią. Przy tym podkreślić trzeba, że okoliczność, czy rodzic osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności powinna być w zasadzie ustalona przez organ z urzędu, we własnym zakresie. Według art. 23b ust. 1 pkt 5 u.ś.r. organ właściwy ustalający prawo do świadczeń rodzinnych jest obowiązany do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji w sposób podany w tym przepisie informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 913 ze zm.), obejmującej następujące dane: a) datę i rodzaj wydanego orzeczenia, b) wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, c) datę powstania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, d) datę złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności, e) okres, na jaki zostało wydane orzeczenie.Organ II instancji, ponownie rozpatrując sprawę, nie uzupełnił akt administracyjnych o przedmiotowe orzeczenie.W związku z tym przypomnieć należy, że każdej decyzji organu administracyjnego należy stawiać wszystkie wymagania wynikające z podstawowych zasad postępowania administracyjnego i szczegółowych reguł prowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego). W stosunku do decyzji administracyjnej wskazuje się ustawowo na konieczność respektowania zasad legalizmu i prawdy obiektywnej (art. 6 i art. 7), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i art. 11), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, rozstrzygnięcia i motywowania stanowiska organu (m.in. art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).Według organu II instancji, wobec faktu, że ojciec D. P. nie legitymował się ani w dniu złożenia wniosku, ani do końca roku 2023 orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie sposób przyznać świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawczyni, która jest siostrą D. P.. Wynika to z przyjęcia przez organ, że fakt uzyskania przez ojca D. P. orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym "przed wydaniem poprzedniej decyzji przez Kolegium, jednakże już po 31 grudnia 2023 r.", nie ma wpływu na ocenę prawną, dokonywaną najpóźniej na dzień 31 grudnia 2023 r.. Skoro bowiem do końca 2023 r. ojciec D. P. nie był zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, a to skutkuje – niezależnie od tego, co wydarzyło się po tej dacie – uznaniem braku spełnienia przesłanek pozwalających na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.Z takim stan woskiem organu nie można się zgodzić, gdyż narusza ono wytyczne zawarte w przywołanym wyroku, jednocześnie modyfikowane ze względu poniżej przedstawione okoliczności prawne.W niniejszej sprawie podstawowym spornym zagadnieniem jest, czy zostały spełnione wymogi w zakresie przesłanek z art. 17 ust. 1a u.ś.r. w poprzednim brzmieniu. Przepis ten stanowi, że osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.Podnoszony przez Kolegium brak spełnienia przesłanki z art. 17a ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 u.ś.w. na dzień 31 grudnia 2023 r. nie mógł jednakże stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie również z uwagi na zaistnienie podstaw do zakwestionowania konstytucyjności części treści tego przepisu, który stanowił podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ta okoliczność prawna miała także wpływ na kwestie związania w niniejszej sprawie wyżej przywołanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 71/25, jak też uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22 (uchwała dostępna w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) - dalej również: uchwała sygn. akt I OPS 2/22; uchwała z dnia 14 listopada 2022 r.W tym zakresie Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 2443/24 (dostępnym jw.), do którego to wyroku Sąd będzie się też odwoływał w dalszych rozważaniach.Trzeba mieć na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 8 lipca 2025 r. sygn. akt SK 33/23 (publ. OTK-A 2025/78) stwierdził, że "[a]rt. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., w zakresie, w jakim nie przyznaje prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, o której mowa w tym przepisie, sprawującej wyłączną opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i w związku z tym rezygnującej z zatrudnienia, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.Jak też wyjaśnił to NSA, dokonując analizy orzecznictwa Trybunału w wyżej przywołanym wyroku, "moment publicznego ogłoszenia wyroku zakresowego o charakterze negatoryjnym na sali rozpraw jest równoznaczny z chwilą uchylenia domniemania konstytucyjności kontrolowanego tym orzeczeniem przepisu". Z argumentacji przyjętej w tym wyroku wynika, że brak określonej w art. 190 ust. 2 Konstytucji promulgacji orzeczenia Trybunału nie powoduje, że orzeczenie to dla organów państwa może być uznane za nieistniejące. Jakkolwiek utrata mocy obowiązującej norm uznanych za niekonstytucyjne (derogacja, zmiana prawa w zakresie obowiązywania) następuje z datą ogłoszenia wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw, to już sam fakt ogłoszenia wyroku przez Trybunał, po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, nie jest pozbawiony prawnego znaczenia dla postępowań toczących się przed organami administracyjnymi lub sądami na tle przepisów dotkniętych niekonstytucyjnością. Już z momentem wejścia wyroku Trybunału do obrotu prawnego, w tym poprzez ogłoszenie go na rozprawie, następuje uchylenie domniemania konstytucyjności kontrolowanego przepisu. To powoduje, że organy stosujące przepisy uznane za niekonstytucyjne w okresie odroczenia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (odroczenia derogacji przepisu w wyroku Trybunału) bądź z uwagi na zasady intertemporalne, czy z uwagi na posiłkowanie się zasadą tempus regit actum (co jest charakterystyczne dla sądów administracyjnych), powinny uwzględniać fakt, że chodzi o przepisy pozbawione domniemania konstytucyjności (zob. także wyrok TK z 13 marca 2007 r. sygn. akt K 8/07).Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na orzecznictwo Trybunału, podkreślił przy tym, że brak jest podstaw, aby twierdzić, że dopiero formalna promulgacja wyroku powoduje uchylenie domniemania konstytucyjności kontrolowanego przez Trybunał przepisu i dlatego "wszystkie organy stosujące prawo powinny – w granicach swych kompetencji i umiejętności, z uwagi na brzmienie art. 7 i art. 8 Konstytucji RP – przeciwdziałać utrwalaniu niekonstytucyjnego stanu, nie zaś biernie oczekiwać na ostateczne usunięcie w formalny sposób z obrotu prawnego aktu, którego niekonstytucyjność już stwierdzono" (por. też wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Lu 53/26, dostępny jw.).NSA w omawianym wyroku stwierdził, że powyższe uwagi są o tyle istotne, że 8 lipca 2025 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną z dnia 10 listopada 2021 r., przedstawiającą żądanie zbadania zgodności art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a pkt 1-3 u.ś.r. w zakresie, w jakim pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnuka osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, który sprawuje nad tą osobą pełną opiekę i w związku z tym zrezygnował z zatrudnienia, gdy istnieją spokrewnione w pierwszym stopniu osoby niesprawujące ze względu na swój stan zdrowia opieki nad osobą niepełnosprawną, a nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 i art. 69 Konstytucji i wydał negatoryjny wyrok zakresowy o sygn. akt SK 33/23.Trybunał uznał, że "osoba, która jako jedyna sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i w związku z tym zrezygnowała z zatrudnienia oraz złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego do 31 grudnia 2023 r. (niezależnie od tego, jak wniosek ten został rozstrzygnięty), zachowuje prawo ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne według przepisów ustawy o świadczeniach w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r.". Podkreślić trzeba, że wyrok z dnia 8 lipca 2025 r. sygn. akt SK 33/23 wydany został w wyniku rozpoznania skargi konstytucyjnej – i jak wskazał sam Trybunał, jest to wyrok o charakterze zakresowym, derogujący jednak w całości normę wyrażoną w sentencji. Omawiane orzeczenie nie zawiera przy tym elementu intertemporalnego, wobec czego przepis uznany został za niezgodny z ustawą zasadniczą od daty jego wprowadzenia do obrotu prawnego (ex tunc).Sąd zgadza się z Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w przywołanym wyroku opowiedział się za stanowiskiem, zgodnie z którym – na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 178 Konstytucji – w warunkach tej konkretnej sprawy należy odmówić zastosowania regulacji, której przymiot konstytucyjności został już obalony. Odmienne zapatrywanie godziłoby bowiem w zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji), a także zasady sprawiedliwości społecznej, rozumianej jako "dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli" (wyrok TK z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt K 8/98). Przyjęcie przeciwnej tezy powodowałoby przy tym konieczność zastosowania w procesie stosowania prawa przepisu, któremu już de facto odmówiono waloru zgodności z ustawą zasadniczą.Sąd podkreśla przy tym, że sytuacja prawno-faktyczna zaistniała w niniejszej sprawie jest szczególna, wobec czego wymaga oceny tego konkretnego wypadku (ad casum).W tej sytuacji uzasadnione jest stwierdzenie, że okoliczność braku ogłoszenia wyroku Trybunału z dnia 8 lipca 2025 r. sygn. akt SK 33/23, pomimo że nie oznacza automatycznego wyeliminowania objętych jego prawotwórczym oddziaływaniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a tej ustawy) z polskiego porządku prawnego, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że sąd administracyjny orzekający w konkretnej i indywidualnej sprawie, nie jest władny przyjąć, że także przed datą formalnego ogłoszenia wyroku przepisy pozbawione były waloru zgodności z ustawą zasadniczą. Sam zaś fakt braku ogłoszenia przywołanego orzeczenia Trybunału na datę stosowania prawa przez tutejszy Sąd – jako obiektywnie niezależny od woli obywateli – nie może sanować przerzucania na nich negatywnych skutków takiego działania. Warto również ubocznie wspomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w przywołanym orzeczeniu, że treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie o sygn. C-448/23 pozostaje irrelewantna dla wyniku tej sprawy.W niniejszej sprawie bezsporną okolicznością jest fakt, że brat skarżącej D. P. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (legitymującym się stosownym orzeczeniem z dnia 25 lipca 2001 r. wydanym na stałe – orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały). Z kolei J. P. - ojca D. P. najpierw legitymował się orzeczeniem z dnia 12 września 2013 r. o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, następnie orzeczeniem z dnia 18 listopada 2024 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności.Zgodnie z art. 3 pkt 20 u.ś.r. umiarkowany stopniu niepełnosprawności oznacza m.in. całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (lit. b), z kolei w świetle art. 3 pkt 21 tej u.ś.r. znaczny stopień niepełnosprawności oznacza m.in. całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (lit. b).Ojciec D. P. w świetle przywołanych przepisów, jak i art. 3 pkt 20 i 21 u.ś.r. oraz ustalonych okoliczności musi być uznany za osobę legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na zakwestionowanie konstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1a u.ś.r. organ powinien zaś nakierować ustalenia faktyczne na to, czy skarżąca jest jedyną osobą, która może sprawować opiekę nad niepełnosprawnym bratem. Powinny zatem uwzględnić uwarunkowania tej opieki, jak i faktyczny stan zdrowia J. P., który jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i nie może pełnić opieki nad swoim niepełnosprawnym synem, tj. osobą, której dotyczy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Na zasadzie ekstrapolacji należy odnieść te okoliczności do stanu istniejącego do 31 grudnia 2023 r., kiedy to J. P. legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.Organy powinny ocenić, czy ojciec osoby niepełnosprawnej z racji stanu zdrowia i wieku oraz okoliczności towarzyszących jest w ogóle w stanie pełnić opiekę nad swoim niepełnosprawnym synem, skoro sam jest osobą starszą i schorowaną, o czym świadczą chociażby przywołane orzeczenia o niepełnosprawności. Natomiast to, że do 31 grudnia 2023 r. formalnie nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w ogóle nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w tej sprawie.W kwestii ogólnej mocy wiążącej (art. 269 p.p.s.a.) uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22 należy podkreślić, że uchwała ta została wydana przed datą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2025 r. sygn. akt SK 33/23, zatem stanowisko Trybunału w zakresie domniemania konstytucyjności art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1-3 u.ś.r. nie było znane składowi orzekającemu i przez niego analizowane. W takiej sytuacji – z uwagi na wyżej przedstawione względy, jak w szczególności podważenie domniemania konstytucyjności przepisu prawa przez Trybunał Konstytucyjny wyłączona zostaje moc wiążąca wcześniejszych interpretacji takiej regulacji – a w konsekwencji i związanie składu orzekającego w niniejszej sprawie wykładnią art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r., zaprezentowaną w przywołanej uchwale NSA z dnia 14 listopada 2022 r. Skoro wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt SK 33/23 podważone zostało domniemanie konstytucyjności objętych zaskarżeniem norm ustawowych, sąd administracyjny powinien w ramach przysługujących mu kompetencji uwzględnić ten stan na użytek kontrolowanej sprawy.Istota tejże sprawy sprowadza się zatem aktualnie do oceny, czy w przytoczonych powyżej okolicznościach prawidłowe, ale i zgodne z Konstytucją, będzie dokonywanie walidacji przesłanek przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jedynie na podstawie treści art. 17 ust.1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r., która uzależnia wynik postępowania od przesłanki posiadania przez osobę w pierwszej kolejności zobowiązaną do udzielania wsparcia niepełnosprawnemu członkowi rodziny orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.Sąd w niniejszej sprawie zgadza się z Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w przywołanym wyroku o sygn. akt I OSK 2443/24 wskazywał na konieczność wystrzegania się rozstrzygnięcia, które w konkretnej sprawie stanowiłoby zaprzeczenie wartości wpisanych w konstytucyjne zasady prawa rodziny do pomocy ze strony państwa i równości (art. 71 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji).W ślad za NSA podkreślić też należy, że zasadniczym celem świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej. W istocie zatem jest to świadczenie, które ma zabezpieczyć egzystencję osób niepełnosprawnych, poprzez wspieranie tych, którzy się nimi opiekują (por.: wyrok TK z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. SK 7/11). Zasada z art. 71 ust. 1 Konstytucji zyskuje tym bardziej na aktualności w odniesieniu do rodzin, w skład których wchodzą osoby legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Opieka nad nimi wymaga bowiem zwykle pełnego zaangażowania członka rodziny, podejmującego się tego zadania, polegającego tak na realizacji zwykłych czynności dnia codziennego (jak np. przygotowanie posiłków, czy utrzymanie porządku w miejscu zamieszkania), jak i nierzadko również angażujących czas i energię czynnościach stricte pielęgnacyjnych (od stałego czuwania nad osobą z niepełnosprawnością o charakterze intelektualnym, poprzez fizyczne wsparcie tych, z niepełnosprawnościami w zakresie narządu ruchu, podawania na czas odpowiednich leków, aż po wsparcie w czynnościach związanych z utrzymaniem higieny osobistej). Działania takie, stanowiące codzienność rodzin opiekujących się osobami niepełnosprawnymi - niezależnie od tego, czy dotyczą kwestii bytowych, zabiegów pielęgnacyjnych, czy też wykonywania bardziej skomplikowanych czynności opiekuńczych - pozwalają podopiecznemu na godne i bezpieczne funkcjonowanie w społeczeństwie, umacniając tym samym pozycję rodziny i pozwalając na jej trwanie. Przy tym, bez względu na stopień pokrewieństwa pomiędzy opiekunem a podopiecznym, fakt udzielania tego typu wsparcia związany z jednoczesnym, całkowitym poświęceniem swojego czasu i możliwości podjęcia aktywności zarobkowej na rzecz członka rodziny, który wymaga szczególnej pomocy, ocenić należy, jako działanie moralnie wzorcowe. Tego typu postawa powinna być doceniana i dodatkowo premiowana przez Państwo, nie zaś wiązać się z dalszymi trudnościami rodziny choćby w uzyskaniu odpowiednich, należnych jej świadczeń. Ma to kluczowe znaczenie, szczególnie w przypadku, gdy jedynie w związku z konstrukcją danego przepisu prawa, ustawodawca formułuje ograniczenia normatywne, wsparcie takie w rzeczywistości wyłączające. Podkreślenia dalej wymaga, że sprawowanie opieki nad osobami, które w innej sytuacji nie mogłyby samodzielnie funkcjonować, stanowi zatem naturalne spoiwo więzi rodzinnych, odciążając jednocześnie władze publiczne od konieczności realizowania sformalizowanych form takiej pomocy. Poza tym, niezależnie od kompensacyjnej funkcji świadczenia pielęgnacyjnego, jako ekwiwalentu dla opiekuna w związku z rezygnacją z zarobkowania - jego rzeczywistym beneficjentem jest rodzina, a w szczególności jej niepełnosprawny członek, któremu zasada określona w art. 71 Konstytucji powinna zapewnić jak najpełniejszą opiekę, a więc opiekę osoby najbliższej.Powyżej opisana sytuacja w pełni wpisuje się w okoliczności faktyczne niniejszej sprawy. Nadto art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji, określając adresata tej szczególnej pomocy w postaci rodziny, formułuje zatem również prawo podmiotowe po stronie rodzeństwa, które wykonuje względem siebie opiekę.Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wyłączenie przez ustawodawcę możliwości uzyskania szczególnej pomocy władz publicznych przez opiekuna, faktycznie realizującego wsparcie niepełnosprawnego członka rodziny, a przy tym rezygnującego z tej przyczyny z aktywności zarobkowej, poprzez przyjęcie niezależnego od wnioskującego kryterium posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności przez osobę trzecią (pozostającą na wyższym stopniu hierarchii podmiotów uprawnionych) stanowi zróżnicowanie nieproporcjonalne i nieuzasadnione. Stan taki bezpośrednio godzi zaś w podlegające ochronie państwa dobro rodziny osoby niepełnosprawnej, borykającej się z trudną sytuacją materialną i społeczną. Nałożony na ustawodawcę obowiązek urzeczywistnienia wyrażonych w Konstytucji gwarancji socjalnych odczytywać należy, jako nakaz jak najpełniejszego urzeczywistnienia norm konstytucyjnych z uwzględnieniem tak potrzeb społecznych, jak i realnych możliwości ich zaspokojenia.Przedstawiona argumentacja upoważnia Sąd do stwierdzenia, że przyjęcie w tej sprawie stanowiska odmiennego powodowałoby naruszenie konstytucyjnych zasad równości i prawa rodziny do pomocy ze strony państwa.W konsekwencji Sąd stwierdził, że w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów art. 7 (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 (zasada wzbudzania zaufania do władzy publicznej) oraz szczegółowych przepisów dotyczących ustalania i rozpatrywania materiału dowodowego, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1a u.ś.r. oraz art. 153 p.p.s.a., jak też przywołanych przepisów prawa materialnego, w tym Konstytucji. Stanowiska organu – mimo, że nie zostało to wprost zwerbalizowane – w istocie skupia się na akcentowaniu okoliczności, że w rodzinie jest osoba zobowiązana w bliższej kolejności niż skarżąca w rozumieniu art. 132 k.r.o. do spełnienia obowiązku alimentacyjnego wobec niepełnosprawnego brata skarżącej, co też świadczy o błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. To zaś doprowadziło do nieprawidłowych, bo końcowo źle ukierunkowanych ustaleń faktycznych w sprawie. Organ powinien był bowiem przede wszystkim ocenić, czy skarżąca jest najbliższą spokrewnioną osobą względem niepełnosprawnego, która może realnie wykonywać nad nim opiekę, mając na uwadze uwarunkowania rodzinne (aktualnie obydwoje rodzice D. P. są osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym, które same wymagają wsparcia w celu zapewnienia egzystencji), w tym okoliczności dotyczące ojca osoby niepełnosprawnej, której dotyczy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. To od tego podstawowego ustalenia zależy rozstrzygnięcie, czy w świetle art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. zachodzą podstawy do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie dotychczasowych przepisów.Sąd uznał, że ze względu na zakres okoliczności i kwestii pozostających do wyjaśnienia i rozważenia zasadne jest jedynie uchylenie zaskarżonej decyzji.W związku z tym, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ administracji uwzględni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku, przeprowadzając ponownie postępowanie odwoławcze i wydając stosowne rozstrzygnięcie.Sąd zarazem zaznacza, że nie stwierdził, by w sprawie zachodziły podstawy do zastosowania przepisu art. 145a § 1 p.p.s.a. i zobowiązania organu do wydania decyzji o określonej treści, tj. przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Uchylenie zaskarżonej decyzji było skutkiem stwierdzenia przez Sąd istotnego uchybienia wyżej wskazanych przepisów postępowania, w powiązaniu z przywołanymi normami prawa materialnego. Zastosowanie powyższego przepisu nie było zatem uzasadnione okolicznościami sprawy.W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji.O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd wziął pod uwagę wniosek strony skarżącej i wynik sprawy. Na koszty te składa się kwota 480 zł z tytułu wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, ustalona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118).Sąd wyjaśnia, że nie było podstaw do uwzględniania w zasądzonych kosztach postępowania kwoty 17 zł z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W sprawach dotyczących pomocy społecznej nie ma bowiem obowiązku uiszczania takich opłat. Wynika to z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U z 2025 r., poz. 1154 ze zm.), który stanowi, że nie podlega opłacie skarbowej udzielenie pełnomocnictwa w sprawach załatwianych m.in. na podstawie przepisów o pomocy społecznej, a za taką sprawę należy również uznać sprawę dotyczącą świadczeń rodzinnych (por. np. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1094/08, dostępny jw.).. Sąd wziął pod uwagę wniosek strony skarżącej i wynik sprawy. Na koszty te składa się kwota 480 zł z tytułu wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, ustalona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118).Sąd wyjaśnia, że nie było podstaw do uwzględniania w zasądzonych kosztach postępowania kwoty 17 zł z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W sprawach dotyczących pomocy społecznej nie ma bowiem obowiązku uiszczania takich opłat. Wynika to z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U z 2025 r., poz. 1154 ze zm.), który stanowi, że nie podlega opłacie skarbowej udzielenie pełnomocnictwa w sprawach załatwianych m.in. na podstawie przepisów o pomocy społecznej, a za taką sprawę należy również uznać sprawę dotyczącą świadczeń rodzinnych (por. np. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1094/08, dostępny jw.).