Wyrok - I GSK 1382/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. środki unijne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. w Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 253/24 w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w Ż. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ŁodziOddalono skargę kasacyjną. środki unijne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. w Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 253/24 w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w Ż. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
powód
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Anna Apollo
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 253/24, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę H. Sp. z o.o. w Ż. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z 26 lutego 2024 r. w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej.Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności:1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. – poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi nr 50/2024 (dalej: decyzja) w sytuacji, w której ujawnione w toku postępowania sądowego dowody w postaci oświadczenia E. P. o wyrażeniu zgody na pobieranie przez skarżącą dopłat w stosunku do działek [...] i [...] znajdujących się w miejscowości L., gm. [...], oraz oświadczenia o zatwierdzeniu zawartych przez współwłaściciela Z. B. wszelkich umów dzierżawy od 2010 roku stanowią nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a więc są podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1 pkt 5 k.p.a.);2) art. 133 § 1 p.p.s.a. – poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę, w sytuacji, w której całość akt sprawy, a w szczególności ujawniony w toku postępowania sądowego materiał dowodowy wskazuje na fakt, iż E. P. wyrażała zgodę na zawarcie przez drugiego ze współwłaścieli umowy dzierżawy z H. sp. z o.o., w trakcie trwania ich małżeństwa, co skarżąca podnosiła od początku postępowania;3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję w sytuacji, w której organ odstąpił bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki załatwiania sprawy w sytuacji, gdy nie nastąpiła zmiana sytuacji faktycznej jak i prawnej H. sp. z o.o. względem otrzymywanych płatności w latach poprzednich;4) art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a – poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję w sytuacji, w której organ błędne ocenił, iż skarżąca nie wykazała posiadania tytułu prawnego do działek nr [...] i [...] znajdujących się w miejscowości K., gm. [...], w sytuacji, w której wskazała ona szereg dowodów, w tym wyrok Sądu Rejonowego w S., potwierdzający jej stanowisko, a stanowisko to znalazło potwierdzenie w oświadczeniu E. P. z dnia 27 maja 2024 roku;które to uchybienia, wskazane w pkt 1-4 doprowadziły do naruszenia przepisów prawa materialnego:a. art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 z późn. zm., dalej: ustawa o PROW) oraz art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: k.c.) poprzez odmowę przyznania płatności na rok 2022 r. w sytuacji, gdy zgodnie z ustawową definicją posiadania H. sp. z o.o. jako dzierżawca był posiadaczem zależnym nieruchomości, a jego posiadanie nie było w żaden sposób kwestionowane co najmniej do jesieni 2022 r., kiedy to E. P. w sposób bezprawny naruszyła posiadanie skarżącej, jak również to skarżąca spełniała wszelkie przesłanki do uzyskania płatności w szczególności uprawiając grunty oraz będąc podmiotem decydującym o ich wykorzystywaniu;b. art. 20 ustawy o PROW poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż warunkiem koniecznym do uzyskania płatności przez skarżącą jest wykazanie przez nią tytułu prawnego, w sytuacji, w której żaden przepis ustawy nie stawia skarżącej takiego wymagania, co więcej norma art. 20 ust. 1 ustawy o PROW wskazuje wprost, iż dopłaty do nieruchomości jako posiadacz zależny (dzierżawca) winny być przyznane skarżącej, która od początku postępowania wykazywała, iż tytuł prawny posiada, co zostało potwierdzone przez oświadczenie E. P.Skarżąca, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie skarżonej decyzji oraz, na podstawie art. 200 w zw. z art, 205 w zw. z art. 193 p.p.s.a., o zwrot kosztów dla skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art, 176 § 2 p.p.s.a., skarżąca oświadczyła, iż zrzeka się rozprawy.Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw.Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2652/20).Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669).Poczynienie powyższych uwag – odnośnie wymogów skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego – było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada omówionym wyżej wymogom p.p.s.a.W pierwszej kolejności należy z całą stanowczością stwierdzić, że zarzuty sformułowane w punktach I. 1) 2) i 4) skargi kasacyjnej nie spełniają wymagań stawianych podstawom kasacyjnym w art. 174 p.p.s.a. Są to tzw. przepisy wynikowe. Orzeczenie uchylające zaskarżoną decyzję, nie jest skutkiem zastosowania li tylko art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a., lecz jest następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów prawa nakazujących sądowi poczynienie takich ustaleń i ocen. Zarzut naruszenia tych przepisów powinien więc zostać w skardze kasacyjnej powiązany ze wskazaniem innych przepisów proceduralnych lub materialnych regulujących rozstrzyganie sprawy, ustalanie jej stanu faktycznego i prawnego czy uzasadnianie rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3495/15).Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, strona skarżąca nie powiązała naruszeń powyższych przepisów z innymi normami prawnymi. Teza forsowana przez stronę skarżącą, że E. P. wyraziła zgodę na pobieranie przez spółkę H. dopłat w stosunku do działek [...] i [...] znajdujących się w miejscowości L., gm. [...] (v. zarzuty pkt I. 1 i I.2), na gruncie tej sprawy nie jest trafna, bowiem, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, oświadczenie p. E. P. zostało złożone już po wydaniu przez Dyrektora ARiMR decyzji w II instancji, a zatem nie mogło mieć znaczenia dla oceny prawidłowości, tj. zgodności z prawem działań organów administracji orzekających w niniejszej sprawie. Kwestia ewentualnego wznowienia postępowania, co sugeruje skarżąca kasacyjnie spółka, leży poza granicami tej sprawy. Odnosząc się natomiast do postawionych zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy stwierdzić, że faktycznie z przepisów art. 20 ust. 1 i 2 ustawy nie wynika bezwzględna konieczność uzyskania zgody na piśmie od wszystkich współwłaścicieli na przyznanie płatności. Jednakże ma to miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika i nie budzi to wątpliwości w czyim posiadaniu zależnym była działka objęta wnioskiem o płatność. Przepis art. 20 ust. 2 ustawy stanowi, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie lub własność gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania lub współwłasności, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi lub współwłaścicielowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze lub współwłaścicieli wyrazili zgodę na piśmie. Przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji gdy przedmiotem wniosku o przyznanie płatności jest grunt stanowiący współwłasność lub współposiadanie, a z wnioskiem występuje jeden ze współwłaścicieli lub współposiadaczy. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Z poczynionych w sprawie przez organy ustaleń faktycznych wynika bowiem, że na dzień 31 maja 2022 r. sporne działki były użytkowane rolniczo, przez skarżącą kasacyjnie spółkę, zaś wyłącznym powodem odmowy przyznania płatności było to, że wniosek o płatność sytuacji odnośnie tych działek został złożony również przez współwłaściciela tych działek (E. P.), a strona skarżąca nie wykazała tytułu prawnego do tych działek. Jak wynika z akt, oświadczyła jedynie, że zawarła ustnie umowę dzierżawy ze współwłaścicielami działek, tj. Z. B. i E. P., czemu przeczą oświadczenia ww. współwłaścicieli, w szczególności z 13 września 2022 r. oraz 16 września 2022 r., potwierdzające brak takiej woli. Jak już powiedziano wcześniej, przedstawione elementy stanu faktycznego nie zostały skutecznie zakwestionowane niniejszymi zarzutami kasacyjnymi.Mając powyższe na uwadze skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a..