sygn. II SA/Sz 795/25 26 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie

Wyrok - II SA/Sz 795/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - z dnia 26 marca 2026

Teza
Oddalono skargę. Warunki zabudowy terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 2025 r. nr SKO Ma/420/978/25 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustaleOddalono skargę. Warunki zabudowy terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 2025 r. nr SKO Ma/420/978/25 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustale
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb rozprawa
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
powód pozwany odwołujący odwołujący / ubezpieczony apelujący / skarżący
Data orzeczenia 26 marca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Przewodniczący Arkadiusz Windak
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 2025 r. nr SKO Ma/420/978/25 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 października 2023 r. nr 405/2023, znak RPPiWZ.6730.157.2023.BK Wójt Gminy Dobra ustalił na rzecz M. I. sp. z o.o. w S. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 2 budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz niezbędnej infrastruktury technicznej na działkach nr [...], nr [...], nr [...] w obrębie W. w gminie D..M. K. wniosła odwołanie od ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. Podniosła, że o wydanie wspomnianej decyzji wniosła osoba która nie jest uprawniona. Jej celem jest obejście prawa ze szkodą m.in. dla budżetu państwa. Dołączona do decyzji mapa obrazuje stan działki nr [...] sprzed 2 lat, to jest sprzed wwiezienia na działkę kilkudziesięciu ton śmieci i przed przykryciem ich kilkuset tonami ziemi. Powyższe wskazuje, że decyzja z 20 października 2023 r. dotyczy innych warunków niż te, które na terenie nią objętym rzeczywiście występują.Decyzją z dnia 1 marca 2024 r. nr SKO Ma/420/4731/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie umorzyło postępowanie odwoławcze.Organ odwoławczy w pierwszej kolejności ustalił, że skarżąca, pomimo tego, że nie była stroną postępowania przed organem I instancji, wniosła odwołanie w terminie przewidzianym dla stron postępowania.Dalej organ przywołał art. 28 k.p.a. i wyjaśnił, że z poczynionych ustaleń wynika, iż skarżąca nie posiada w badanej sprawie interesu prawnego. Strona, jak ustaliło Kolegium, jest jedynie właścicielką działek oznaczonych nr [...], [...] i [...], które nie graniczą w żaden sposób z terenem zainwestowania i nie znajdują się w najbliższej okolicy tego terenu. Z kolei działka oznaczona nr [...], która przylega do terenu zainwestowania, została zbyta przez skarżącą w 2020 r.W ocenie organu odwoławczego okoliczności te wskazują na to, że planowana inwestycja w żaden obiektywny sposób nie wpływa i nie może wpływać na wykonywany przez skarżącą zakres jej praw, czy obowiązków aktualnie posiadanych nieruchomości.Kolegium zaznaczyło, że w postępowaniu, w którym odwołujący nie posiada przymiotu strony nie bada się merytorycznej słuszności zarzutów odwołania.M. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, podnosząc zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. i domagając się jej uchylenia.W uzasadnieniu skargi podniosła, że co prawda w 2020 r. nieruchomość oznaczoną nr ew. [...] zbyła na rzecz K. Z. - L. i A. Z., ale przedmiotem zbycia było jedynie 75% udziałów. Wskazała, że inwestorzy w znajdujących się na terenie nieruchomości budynkach nie zamieszkali, jak również nie interesowali się ich stanem, skutkiem czego popadły w ruinę. Na terenie nieruchomości składowali materiały budowlane i sprzęt związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.Skarżąca wyjaśniła, że zamieszkuje w budynku obory, który wykorzystywała do prowadzonej działalności rolniczej. Dodała, że postanowieniem z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt II Ns [...] zniesiono współwłasność nieruchomości przy ul. [...] w W. . Ze skargi wynika, że inwestorzy postanowieniem tym zostali zobowiązani do zapłaty na rzecz skarżącej - solidarnie, ustalonej przez Sąd kwoty, natomiast skarżąca została zobowiązana do wydania nieruchomości. Zarówno legalność tego postanowienia, jak i wysokość kwoty skarżąca kwestionuje.Strona wskazała ponadto na wszczęte przez Komornika przy Sądzie Rejonowym Szczecin Prawobrzeże i Zachód – A. Z. postępowanie egzekucyjne o sygn. akt Km [...], na które złożyła skargę.W jej ocenie, w świetle powyższych okoliczności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie błędnie uznało, że nie jest ona stroną w sprawie.Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (sygn. akt II SA/Sz 330/24) uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że zdaniem organu, skarżąca jest właścicielką działek o numerach [...], [...] i [...], które nie graniczą z terenem zainwestowania, natomiast działkę nr [...] zbyła w 2020 r. W aktach postępowania brak jest jednak jakichkolwiek dokumentów okoliczności te potwierdzających, poza odręcznymi notatkami sporządzonymi na odwołaniu złożonym przez skarżącą oraz wydruku z poczty elektronicznej. W korespondencji z organem odwoławczym poinformowano A. Z. o konieczności dostarczenia dodatkowych dokumentów, aby organ mógł umorzyć postępowanie. A. Z. wskazał natomiast, że posiada "orzeczenie sądu ostateczne, że pani Kalin nie jest właścicielem nieruchomości i nie ma żadnych praw".Jak przyjął wspomniany Sąd, takie wyjaśnienie statusu skarżącej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie jest wystarczające. Skoro bowiem organ powołuje się na to, że nieruchomość została przez skarżącą zbyta, to powinien załączyć do akt stosowny dokument okoliczność tę potwierdzający. Jeżeli natomiast organ powziął informacje, że w sprawie toczyło się postępowanie sądowe, efektem którego jest pozbawienie skarżącej prawa do nieruchomości, a reprezentujący spółkę wskazuje, że jest w posiadaniu stosownego postanowienia wydanego przez sąd, to obowiązkiem organu było dokument ten pozyskać i załączyć do akt postępowania.Tymczasem organ powołuje się na okoliczności, których w żaden sposób nie da się zweryfikować, przez co decyzja nie poddaje się kontroli. Jest to istotne w świetle podnoszonych przez skarżącą faktów, które świadczyć mają o przysługujących jej uprawnieniach strony w toczącym się postępowaniu. W obecnym stanie nie wiadomo bowiem, czy skarżąca nieruchomość zbyła, czy też została pozbawiona prawa własności w inny sposób, czy też jakieś uprawnienia w stosunku do nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy posiada.Sąd zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się dotyczący działki nr [...] wypis z rejestru gruntów, w którym wskazani są właściciele tej nieruchomości, jednak w świetle podnoszonych przez skarżącą okoliczności, wymaga to wyjaśnienia i uzupełnienia akt w taki sposób, aby posiadanie po stronie skarżącej przymiotu strony, bądź jego brak był niewątpliwy. Sąd nie przesądził o tym, czy skarżąca powinna być stroną postępowania. Zaznaczył, że poza kognicją sądów administracyjnych i organów administracji publicznej pozostaje ocena sposobu procedowania przez sądy powszechne i wydawanych przez nie postanowień.Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z 12 sierpnia 2025 r., nr SKO Ma/420/978/25, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1, art. 127 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. ponownie umorzyło postępowanie odwoławcze.W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że strona jest właścicielem działek nr [...], [...] i [...], które nie graniczą w żaden sposób z terenem zainwestowania i nie znajdują się nawet w najbliższej okolicy terenu zainwestowania. Z kolei działka nr [...], które przylegała do terenu zainwestowania została zbyta przez skarżącą w 2020 r. Aktualnie działka ta uległa podziałowi na działki nr [...] i [...] odpowiednio o księgach wieczystych nr [...] i [...] Z działu II tych ksiąg bezsprzecznie wynika, że M. K. nie przysługiwał żaden tytuł do działki nr [...] zarówno przed jej podziałem jak i po jej podziale. Powyższe wskazuje, że planowana inwestycja w żaden obiektywny sposób nie wpływa i nie może wpływać na wykonywany przez skarżącą zakres jej praw, czy obowiązków jako właściciela posiadanych aktualnie jak i poprzednio nieruchomości gruntowych. W tych okolicznościach postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.Pismem z dnia 24 września 2025 r. M. K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a.W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w decyzji tej "poświadczono nieprawdę" gdyż A. i K. Z. kupli nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] jedynie w udziale 75 %. Nigdy w niej nie zamieszkali ani się nią nie interesowali. Ich celem jest jej odsprzedanie z zyskiem. Doprowadzili budynki, które zajęli do ruiny, na terenie posesji przechowywali materiały budowlane i sprzęt związany z prowadzoną przez A. Z. działalnością gospodarczą związaną z budową i sprzedażą domów.Skarżąca podniosła, że mieszka w domu rodzinnym od urodzenia, w latach 2018 – 2020 "w oparciu o posesję [...] w W. prowadziła działalność rolniczą, ma uprawnienia rolnicze". Do prowadzonej działalności wykorzystywała budynek obory, w którym mieszkała. Postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z 9 grudnia 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II Ns [...] zniesiono współwłasność tej nieruchomości. Sąd zasądził solidarnie od pozwanych A. Z. i K. Z. – [...] na rzecz powódki M. K. ustaloną arbitralnie kwotę od dnia 9 marca 2020 r. do dnia zapłaty, a od powódki na rzecz pozwanych wydanie nieruchomości w terminie dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się postanowienia. W sprawie tej stronie odmówiono sporządzenia uzasadnienia wspomnianego rozstrzygnięcia na piśmie, co uniemożliwiło jej skuteczne "odwołanie się od stronniczego postanowienia".Na podstawie tytułu wykonawczego – postanowienia z 9 grudnia 2019 r. prowadzona jest egzekucja komornicza dotycząca wydania opisanej wyżej nieruchomości. W postępowaniu tym skarżąca podniosła, że A. Z. i K. Z. [...] nie wykonali postanowienia, na które się powołują. Zgodnie z jego punktem II mieli oni przekazać skarżącej ustaloną arbitralnie kwotę za jej udziały w nieruchomości czego nie uczynili.Zdaniem strony, decyzja Kolegium z 12 sierpnia 2025 r. jest oparta na błędnym stwierdzeniu, że M. K. nie jest stroną tego postępowania. Powyższe jest niezgodne ze stanem faktycznym, wobec czego decyzja winna być uchylona w całości.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:W myśl art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania tej decyzji. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2026 r., poz. 143).Przedmiotem skargi jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane wniesieniem odwołania przez skarżącą. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że odwołanie od decyzji Wójta Gminy Dobra ustalającej na rzecz M. I. sp. z o.o. w S. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 2 budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz niezbędnej infrastruktury technicznej na działkach nr [...], nr [...], nr [...] w obrębie W. w gminie D. - zostało wniesione przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.Stosownie do wspomnianego przepisu, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.Z kolei zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W myśl art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie zaś do treści art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie administracyjne. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy w toku prowadzonego postępowania odwoławczego organ II instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., to jest wówczas, gdy w postępowaniu tym nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący brakiem podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do jej istoty (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 25/21, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać zarówno z braku istnienia przesłanki przedmiotowej, to jest braku materialno-prawnych podstaw do wydania decyzji administracyjnej, jak też braku istnienia przesłanki podmiotowej, to jest sytuacji braku strony mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia, wynikającej między innymi z nieposiadania przez dany podmiot legitymacji procesowej do bycia stroną postępowania administracyjnego (por. R. Hauser. M. Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, Wydanie 7, s. 904,908). W przypadku postępowania odwoławczego bezprzedmiotowość ze względów podmiotowych będzie zachodziła w sytuacji, gdy organ ustali w toku postępowania, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2394/21, CBOSA).Z uwagi na powyższe, ocena zgodności z prawem objętego przedmiotową skargą rozstrzygnięcia wymaga uprzedniego ustalenia, czy skarżącej przysługiwał, czy też ewentualnie mógł przysługiwać przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...] i [...] w W.Jak już wcześniej wspomniano, zastosowanie w tym zakresie znajduje art. 28 k.p.a., który stanowi że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest określany jako osobisty, konkretny i aktualny, prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (zob. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1957/11). Zagadnienie interesu prawnego powszechnie w doktrynie i orzecznictwie uważane jest za zagadnienie o charakterze materialnoprawnym, bowiem warunkujący przymiot strony w postępowaniu administracyjnym interes prawny zależny jest od istnienia przepisu materialnoprawnego, z którego można go wywieść (zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1220/11).Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stronami postępowania poza inwestorem są właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja. Możliwe jest dopuszczenie do postępowania w charakterze stron postępowania również właścicieli działek sąsiednich nieprzylegających bezpośrednio do działki inwestycyjnej, niemniej są to sytuacje, które przeważnie wynikają ze specyfiki oddziaływania inwestycji na danym terenie (por. wyroki NSA: z 28 października 2020 r. sygn. akt II OSK 1196/20, z 22 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 78/19, z 8 listopada 2022 r. sygn. II OSK 739/20).W rozpatrywanej sprawie planowana inwestycja ma powstać na działkach nr [...], [...] i [...] w obrębie W., gmina D..W ocenie Kolegium, skarżąca nie jest właścicielką żadnej z tych nieruchomości, jak również nieruchomości sąsiadujących z terenem zainwestowania. Natomiast strona powołuje się na udział w prawie własności działki nr [...] w Ľ części.Podkreślenia wymaga przy tym, że kwestia statusu skarżącej jako strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji była już przedmiotem badania w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 330/24, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2024 r. Uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie o umorzeniu postępowania odwoławczego, Sąd wskazał wówczas, że wyjaśnienie statusu skarżącej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie jest wystarczające. W aktach sprawy brak jest bowiem jakichkolwiek dokumentów potwierdzających okoliczności wskazywane przez Kolegium. Z tego względu nie wiadomo, czy skarżąca nieruchomość zbyła, czy została pozbawiona prawa własności w inny sposób, czy też jakieś uprawnienia w stosunku do nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy posiada.Kontrola zaskarżonej decyzji wymagała zatem zbadania, czy organ wykonał zalecenia zawarte w powołanym wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne oraz sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2006 r., I FSK 505/05, z 16 maja 2007 r., I FSK 857/06, z 16 października 2014 r., II FSK 2506/12, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza zatem, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie.Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II FSK 353/16).W ocenie Sądu, Kolegium do wspomnianych zaleceń Sądu zastosowało się i należycie wyjaśniło kwestie, na które zwrócono uwagę we wspomnianym wyroku z 19 grudnia 2024 r.Organ ustalił, że działka nr [...] obręb W. została podzielona na działki nr [...] oraz [...] odpowiednio o księgach wieczystych nr: [...] i [...], a następnie uzyskał treść tych ksiąg. Z zapisów w księdze wieczystej nr [...] wynika jednoznacznie, że współwłaścicielami działki nr [...] (według stanu aktualnego w dacie wydania zaskarżonej decyzji) są I. N. oraz M. N. – w części ˝ oraz R. R. i B. R. – w części ˝. Natomiast współwłaścicielami działki nr [...] – zgodnie z zapisami w księdze wieczystej nr [...] - są A. Z. i K. Z. - L. w częściach po ˝.Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2025 r., poz. 341, dalej "u.k.w.h."), księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 tej ustawy). Jak stanowi art. 5 wspomnianej ustawy, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).Rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku, skardze na orzeczenie referendarza sądowego, apelacji lub skardze kasacyjnej oraz ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości (art. 8 u.k.w.h.)Podzielając pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2025 r. (sygn. akt I OSK 872/22) wskazać należy, że domniemanie z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest nieodłącznym atrybutem ksiąg wieczystych i idzie w parze z ustrojową funkcją ustalania stanu prawnego nieruchomości w trybie wpisu do księgi wieczystej oraz zasadą jawności ksiąg wieczystych (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3703/18). Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia zatem konstatację, że prawo wpisane istnieje, przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie, treść praw jest zgodna z wpisem, a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. Dotyczy ono także prawa, które wygasło, a nie zostało wykreślone z księgi wieczystej.Oczywiście domniemanie to jest wzruszalne, jednakże kwestia przeprowadzenia przeciwko niemu dowodu jest zagadnieniem prawa cywilnego, a nie administracyjnego. Jedynym więc sposobem jego wzruszenia jest przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym, np. z powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, czy powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., bądź w postępowaniu o zasiedzenie.Skarżąca nie wskazuje by tego rodzaju postępowania przed sądem powszechnym zostały przeprowadzone, zatem organ nie miał możliwości, aby w toku postępowania jakie przed nim się toczyło dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają wprost z wpisu dokonanego w księdze wieczystej. Ten wszak jest orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść, w myśl art. 365 § 1 k.p.c., wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 2338/98 (Lex nr 47173), a który to pogląd podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach.Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest zaś oczywiście prawnie dopuszczalna (por. wyroki NSA: z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14; z 10 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 755/05; z 23 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 1010/05).Z tych względów nie mogły odnieść spodziewanych przez skarżącą skutków wskazywane przez nią okoliczności dotyczące przyczyn dla których nie zaskarżyła ona skutecznie postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z 9 grudnia 2019 r. znoszącego współwłasność nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. , jak również okoliczności dotyczące prowadzonego na podstawie tego postanowienia postępowania egzekucyjnego.W ocenie Sądu, z uwagi na wspomnianą treść ksiąg wieczystych nie sposób zarzucić organowi, że poczynił ustalenia niezgodne ze stanem fatycznym.W rezultacie decyzja Kolegium w zakresie umorzenia postępowania odwoławczego w następstwie braku interesu prawnego skarżącej jest prawidłowa.Fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami skarżącej, nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Zdaniem Sądu, organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, uzasadniającego uwzględnienie skargi.W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach.Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest zaś oczywiście prawnie dopuszczalna (por. wyroki NSA: z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14; z 10 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 755/05; z 23 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 1010/05).Z tych względów nie mogły odnieść spodziewanych przez skarżącą skutków wskazywane przez nią okoliczności dotyczące przyczyn dla których nie zaskarżyła ona skutecznie postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z 9 grudnia 2019 r. znoszącego współwłasność nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. , jak również okoliczności dotyczące prowadzonego na podstawie tego postanowienia postępowania egzekucyjnego.W ocenie Sądu, z uwagi na wspomnianą treść ksiąg wieczystych nie sposób zarzucić organowi, że poczynił ustalenia niezgodne ze stanem fatycznym.W rezultacie decyzja Kolegium w zakresie umorzenia postępowania odwoławczego w następstwie braku interesu prawnego skarżącej jest prawidłowa.Fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami skarżącej, nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Zdaniem Sądu, organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, uzasadniającego uwzględnienie skargi.W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.