Wyrok - III FSK 970/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Podatkowe postępowanie, odpowiedzialność podatkowa osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Wr 701/24 w sprawie ze skargi L.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 8 lipca 2024 r. nr 0201-IEW2.4120.1.2024Oddalono skargę kasacyjną. Podatkowe postępowanie, odpowiedzialność podatkowa osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Wr 701/24 w sprawie ze skargi L.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 8 lipca 2024 r. nr 0201-IEW2.4120.1.2024
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Dominik Gajewski
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 701/24 oddalił skargę L.M. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ, DIAS) z 8 lipca 2024 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 173 § 1 w zw. z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a.), zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej (zwanej dalej O.p.) - poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z 28 grudnia 2023 r. nastąpiło bez jego winy - a to w szczególności przez przyjęcie wadliwych kryteriów oceny uprawdopodobnienia braku winy, w szczególności przez:- przyjęcie że skarżący powinien uprawdopodobnić przede wszystkim brak możliwości uniknięcia skutków zdarzenia w postaci istotnego pogorszenia stanu zdrowia,- wadliwą ocenę dochowania należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw,- przyjęcie, że przesłanką przywrócenia terminu (braku winy) mogłyby być jedynie okoliczności rzadko spotykane,- pominięcie przez Sąd specyfiki konkretnych okoliczności i pominięcie, że od powołanej przyczyny uchybienia terminu zależy też stopień, w jakim możliwe jest uprawdopodobnienie tych faktów,- brak dostatecznego uwzględnienia, iż w przedmiotowej sprawie chodzi o brak zawinienia dotyczący początku biegu terminu, który dopiero powodował w konsekwencji błędne określenie terminu złożenia odwołania;art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 187 § 1 i § 3 o.p., art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. i w zw. z art. 162 § 1 o.p. - przez akceptację ustaleń' faktycznych postanowienia organu odwoławczego i pominięcie wadliwości postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - polegającej w szczególności na:- uznaniu zaświadczenia z O. Centrum Fizjoterapii za dowód nieświadczący o tym, że stan zdrowia skarżącego wpływał na jego psychikę i zdolności poznawcze w sposób na tyle negatywny, że usprawiedliwiał błąd co do daty doręczenia decyzji, gdy tymczasem stanowi on uprawdopodobnienie twierdzenia o stanie zdrowia wpływającym na zdolności poznawcze skarżącego, mające wpływ na wadliwe określenie daty doręczenia decyzji i tym samym wadliwe określenie ostatecznej daty złożenia odwołania,- stwierdzeniu braku uprawdopodobnienia, że skarżący zmagał się w połowie stycznia 2024 r. z bólem upośledzającym jego zdolności poznawcze,- uznaniu za uprawdopodobnione jedynie tego, że skarżący cierpi na typowe dolegliwości cywilizacyjne lub związane z wiekiem,- pominięciu, że organ podatkowy jest zobowiązany do pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz powinien podejmować wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy - także w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu,- pominięciu, że w sytuacji, gdy organ uzna przedstawione dowody i twierdzenia za niepełne, niejasne, nieprecyzyjne, powinien zwrócić się do strony o doprecyzowanie tych dowodów i twierdzeń, a nie uznać daną okoliczność za nieuprawdopodobnioną.W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, za obie instancje. Ponadto zrzeczono się rozprawy.W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy Skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania poprzez przedłożone zaświadczenie o korzystaniu z fizjoterapii.Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 O.p.). Przepis prawa nakładający na zainteresowanego obowiązek uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż jest zasadą, że czynności procesowe powinny być dokonywane w terminie. O braku winy strony można zatem mówić tylko wtedy, gdy istniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi. Przyczyna taka zachodzi wówczas, gdy dokonanie czynności w terminie w sensie obiektywnym było niemożliwe, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, aby zachowała dany termin procesowy.Spełnienie wymogu uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu nastąpi, jeżeli zostaną przytoczone okoliczności uzasadniające ten wniosek, tj. wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że w każdym przypadku przy ocenie braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu uchybionego przez stronę, należy uwzględniać wymaganie dołożenia należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. wyrok NSA z 10 lutego 2026r. sygn. akt I FSK 878/23; publik. CBOSA).Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena nie budzi wątpliwości. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej przedstawione w niej okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu wyroku przedłożone zaświadczenie o korzystaniu z fizjoterapii świadczy o tym, że skarżący korzystał z zabiegów. Jednakże brak w nim wzmianek o kondycji psychofizycznej pacjenta i przyjmowaniu leków wpływających na zdolności poznawcze, na co powołuje się skarżący. Skarżący nie uprawdopodobnił, że dolegliwości były w badanym okresie ponadprzeciętne i tym samym wpłynęły na zdolności poznawcze w stopniu, który usprawiedliwiałby przedmiotowe w sprawie przeoczenie. Z dokumentu nie wynikają okoliczności wskazane we wniosku takie jak "intensywne zabiegi", "silne dolegliwości bólowe", "zażywanie silnych leków przeciwbólowych".Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji postąpił słusznie oddalając skargę, gdyż nie zachodziły podstawy aby stwierdzić naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej wskazanych powyżej.Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.SNSA Dominik Gajewski SNSA Jacek Pruszyński SNSA Tomasz KolanowskiSNSA Dominik Gajewski SNSA Jacek Pruszyński SNSA Tomasz Kolanowski