sygn. II SAB/Ke 6/26 26 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach

Wyrok - II SAB/Ke 6/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 26 marca 2026

Teza
Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Administracyjne postępowanie, Warunki zabudowy terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi K. O. i P. O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie rozpoznania odwołania I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach do rozpaStwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Administracyjne postępowanie, Warunki zabudowy terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi K. O. i P. O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie rozpoznania odwołania I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach do rozpa
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik umorzono postępowanie
Typ sprawy sprawa nieprocesowa
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący uczestnik
Data orzeczenia 26 marca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący Agnieszka Banach
Rozstrzygnięcie

Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi K. O. i P. O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie rozpoznania odwołania I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach do rozpatrzenia odwołania K. O. i P. O. z dnia 14 sierpnia 2025 r. od decyzji Prezydenta Miasta Kielce nr 170/2025 z dnia 30 lipca 2025 r. o warunkach zabudowy; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz K. O. i P. O. solidarnie kwotę 107 (sto siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASADNIENIE
Pismem z 30 grudnia 2025 r. K. O. i P. O. wnieśli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcachw przedmiocie rozpoznania ich odwołania z 14 sierpnia 2025 r. od decyzji Prezydenta Miasta Kielce nr 170/2025 z 30 lipca 2025 r. o warunkach zabudowy.W uzasadnieniu skargi wskazali, że odwołanie zostało wniesione prawidłowo oraz z zachowaniem ustawowego terminu. Powołując się na art. 35 § 3 k.p.a. skarżący podnieśli, że organ miał miesiąc na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Jeżeli jednak termin miesięczny był nieosiągalny, zgodnie z art. 36§ 1 k.p.a. organ obowiązany był do powiadomienia stron o przyczynach zwłoki oraz do wyznaczenia nowego terminu.Skarżący podkreślili, że pomimo upływu ustawowego terminu organ nie wydał decyzji w przedmiocie odwołania, pozostając w zwłoce od ponad trzech miesięcy.W ich ocenie stanowi to naruszenie przepisów i zasad postępowania administracyjnego, polegające zarówno na niewydaniu rozstrzygnięcia w terminie, jak i na zaniechaniu poinformowania stron o przyczynach opóźnienia oraz o nowym terminie załatwienia sprawy. Wskazali, że nie otrzymali żadnej korespondencji od organu odwoławczego dotyczącej prowadzonego postępowania, mimo że otrzymali pisma od organu I instancji potwierdzające przejęcie i prowadzenie postępowania odwoławczego.W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie.Organ odwoławczy wyjaśnił, że w tej sprawie skarżący złożyli odwołanieod decyzji nr 170/2025 Prezydenta Miasta Kielce z 30 lipca 2025 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami (w tym usługi handlu o powierzchni sprzedaży do950 m2) wraz z garażem podziemnym na działkach nr ewid.: [...] obręb 0017 przy ul. [...] w K., w granicach oznaczonych na załącznikach graficznych literami ABCDEFG-A.Następnie skarżący pismem z 31 grudnia 2025 r. wnieśli ponaglenie na bezczynność Kolegium w związku z nierozpoznaniem sprawy i jednocześnie złożyli skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.Kolegium podkreśliło, że odwołanie zostało rozpoznane 9 stycznia 2026 r. decyzją znak: SKO.PZ-71/3500/513/2025, którą uchylono w całości zaskarżoną decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Pismem z 9 stycznia 2026 r. Kolegium poinformowało skarżących o wydaniu powyższej decyzji, podnosząc, że w związku z jej wydaniem organ nie pozostaje już w bezczynności.SKO wyjaśniło, że opóźnienie w załatwieniu sprawy było spowodowane dużą liczbą odwołań wpływających do organu.Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., zakres przedmiotowy skarg na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy. Zaskarżenie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktówi czynności.Przed merytorycznym rozpoznaniem wniesionej w niniejszej sprawie skargi Sąd stwierdził, że spełnia ona wymogi formalne, gdyż 30 grudnia 2025 r. zostało wniesione ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach,a następnie skarga do WSA w Kielcach (co wynika z naniesionych na skardzei ponagleniu adnotacji numerowych).W świetle art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Ponaglenie wnosi się do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a.). W tym przypadku skarżący prawidłowo wnieśli ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczegow Kielcach jako organu rozpatrującego sprawę w II instancji.Przepisy art. 37 § 4-8 k.p.a. przewidują procedurę związaną z przekazaniem ponaglenia do organu wyższego stopnia oraz formę i sposób rozpatrzenia ponaglenia przez właściwy organ administracji. Z kolei w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieśćw każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przepis ten wskazuje na konieczność złożenia ponaglenia jako warunku formalnego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, jednak nie określa w żaden sposób jaki czas powinien dzielić obie te czynności. Ustawodawca nie zakreśla także terminu, w którym można wnieść skargę na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) wprowadzając jedynie warunek, że skargę w tym zakresie można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy ponaglenie złożone na podstawie art. 37 k.p.a. zostanie rozpatrzone przez właściwy organ (por. przykładowo wyroki WSA: w Poznaniuz 22.10.2025 r., II SAB/Po 208/25, w Łodzi z 28.01.2025 r., II SAB/Łd 150/24,w Gliwicach z 17.07.2024 r., II SAB/Gl 84/24, w Warszawie z 3.07.2024 r., VIII SAB/Wa 33/24, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA).W kontrolowanej sprawie wniesienie ponaglenia przed złożeniem skargi oznacza, że spełnione zostały wymogi formalne, co otwiera drogę do sądowej kontroli zarzucanej organowi bezczynności (art. 53 § 2b p.p.s.a.).Sąd ustalił, że skarga została wniesiona przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w II instancji. Jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawyz uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 (dostępnej w CBOSA), wedle której skarga na bezczynność, poprzedzona ponagleniem, wniesiona po zakończeniu postępowania, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjnyw zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skoro taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła, brak było podstaw do odrzucenia skargi, o co wnosiło Kolegium.W niniejszej sprawie bezsporne jest, że K. O. i P. O. 14 sierpnia 2025 r. złożyli osobiście w Urzędzie Miasta Kielce odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od decyzji Prezydenta Miasta Kielce nr 170/2025 z 30 lipca 2025 r. o warunkach zabudowy (k. 293 - 294 akt administracyjnych). Odwołanie to wraz z aktami sprawy zostało przekazane organowi II instancji przez Prezydenta Miasta Kielce 29 sierpnia 2025 r. (k. 295).Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do WSA w Kielcach odwołanie to nie zostało merytorycznie rozpatrzone, co oznacza, że organ odwoławczy pozostawał w bezczynności. Po wniesieniu skargi, 9 stycznia 2026 r. Kolegium w wyniku rozpoznania tego odwołania wydało decyzję, którą uchyliło decyzję organu I instancji z 30 lipca 2025 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.Stosownie do art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1); niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2); załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.Wskazane przepisy są konsekwencją przyjęcia w Kodeksie postępowania administracyjnego szeregu zasad, w tym zasady szybkości postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a.Sprawa z odwołania skarżących datowanego na 14 sierpnia 2025 r. powinna zostać załatwiona przez Kolegium niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 1 miesiąca od dnia otrzymania odwołania tj. do 29 września 2025 r. Nie można bowiem sprawy tej uznać za szczególnie skomplikowaną.Nie ulega wątpliwości, że Kolegium rozpoznało odwołanie skarżących uchybiając terminowi miesięcznemu, gdyż decyzja kończąca postępowaniew II instancji została wydana 9 stycznia 2026 r. Z nadesłanych Sądowi akt nie wynika również, aby w sprawie z odwołania Kolegium podejmowało jakiekolwiek czynności,a w szczególności zawiadamiało skarżących o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie w trybie art. 36 § 1 k.p.a., podając jednocześnie przyczyny zwłokii wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Oczywistym jest zatem, że Kolegium popadło w bezczynnośćw rozpoznaniu odwołania.Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).Okoliczność wydania - po wniesieniu skargi - decyzji z 9 stycznia 2026 r. kończącej postępowanie przed organem II instancji, któremu słusznie zarzucono bezczynność, ma ten skutek, że bezprzedmiotowe stało się orzeczenie, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dlatego postępowanie w tym zakresie podlegało umorzeniu, o czym orzeczono w punkcie I wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I wyroku).W ocenie Sądu, choć w niniejszej sprawie doszło do przekroczenia ustawowego terminu do rozpoznania odwołania, to jednak bezczynność organu nie miała charakteru rażącego ani nie wynikała z lekceważenia praw skarżących.Jak wskazuje się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, samo naruszenie terminów określonych w art. 35 k.p.a. nie przesądza jeszcze o tym, że bezczynność ma charakter rażący. Dla takiej kwalifikacji konieczne jest stwierdzenie szczególnie nagannego zachowania organu, przejawiającego się w długotrwałym, niczym nieuzasadnionym braku podejmowania czynności lub uporczywym ignorowaniu obowiązków ustawowych (por. np. wyroki WSA w Gdańsku z 20 lutego 2020 r., II SAB/Gd 114/19; WSA w Kielcach z 17 stycznia 2024 r., II SAB/Ke 114/23; WSA w Gorzowie Wlkp. z 17 września 2025, II SAB/Go 94/25; dostępne w CBOSA).W niniejszej sprawie Sąd miał na uwadze, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach rozpoznaje znaczną liczbę spraw, a jego działalność jest ograniczona możliwościami kadrowymi i organizacyjnymi. Co prawda okoliczności związane z organizacją pracy organu nie usprawiedliwiają bezczynności, jednak mogą mieć znaczenie przy ocenie stopnia naruszenia prawa przez organ, zwłaszczaw kontekście ustalenia, czy bezczynność miała charakter rażący.Ponadto okres bezczynności w tej sprawie nie był nadmiernie długi i nie przybrał postaci wielomiesięcznego, całkowitego braku aktywności organu. Istotne znaczenie ma również fakt, że po wniesieniu przez skarżących ponaglenia i skargi organ niezwłocznie wydał decyzję kończącą postępowanie odwoławcze. Taka reakcja organu przemawia przeciwko uznaniu bezczynności za rażącą.W świetle powyższego Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu stanowi naruszenie przepisów o terminach załatwiania spraw, jednak nie osiąga stopnia kwalifikowanego, uzasadniającego przypisanie jej cechy rażącego naruszenia prawa. Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt. II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a p.p.s.a.O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi - 100 zł oraz opłata kancelaryjna w kwocie 7 zł za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego sporządzane w celu ich doręczenia uczestnikom postępowania sądowego, którzy nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism, orzeczono w pkt. III wyroku na podstawie art. 200w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a..