Postanowienie - II OZ 336/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 9 kwietnia 2026
Teza
Oddalono zażalenia; Odrzucono zażalenia. Odrzucenie zażalenia, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P., R.P., D.K. i D.K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1346/25 w przedmiocie odrzucenia skargi D.K. i K.P. w sprawie ze skargi D.K. i K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr 358/2025Oddalono zażalenia; Odrzucono zażalenia. Odrzucenie zażalenia, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P., R.P., D.K. i D.K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1346/25 w przedmiocie odrzucenia skargi D.K. i K.P. w sprawie ze skargi D.K. i K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr 358/2025
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
nieustalone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
9 kwietnia 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Stankowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenia; Odrzucono zażalenia
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 stycznia 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 1346/25, odrzucił skargę D.K. i K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1 kwietnia 2025 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu wskazano, że skarga nie została opłacona.Zażalenia wnieśli K.P. i R.P. oraz D.K. i D.K.1. Podnieśli, że zastosowanie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 934 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." narusza prawo do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazali też, że Sąd powinien ponownie rozpoznać ich wnioski o przyznanie prawa pomocy, uwzględniając skalę toczących się postępowań (około 380 spraw). Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie skargi do merytorycznego rozpoznania.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenia K.P. i D.K. nie są zasadne.Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika zatem, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi).W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że skarżące nie uiściły należnego wpisu od skargi. Skarżące miały możliwość zakwestionowania obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i jego wysokości, z której to skorzystały, wnosząc zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 24 września 2025 r. II OZ 1351/25 oddalił zażalenia, uznając, że wpis od skargi jest należny, a jego wysokość została prawidłowo ustalona. Kwestia przyznania skarżącym prawa pomocy również została prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniami z 5 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 256/25 i VII SPP/Wa 357/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego odmawiające przyznania skarżącym prawa pomocy. Skarżące zostały bezskutecznie wezwane do wykonania prawomocnych zarządzeń wzywających do uiszczenia wpisu od skargi.W tym miejscu zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął, że wobec doręczenia wezwań do uiszczenia prawomocnego wpisu w dniu 17 grudnia 2025 r. oraz 18 grudnia 2025 r. termin do uiszczenia wpisu upłynął 31 grudnia 2025 r. (w przypadku D.K.) oraz 2 stycznia 2026 r. (odnośnie K.P.). Wskazana powyżej omyłka Sądu nie miała jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż w sprawie bezsporne jest, że skarżące nie uiścił we wskazanym w wezwaniu terminie wpisu od złożonej przez siebie skargi.W tym stanie rzeczy, wobec nieopłacenia skargi, podlegała ona odrzuceniu, stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a.Zaznaczyć należy, że obowiązek spełnienia wymagań formalnych i fiskalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Zasada prawa do sądu zawarta w art. 45 ust. 1 Konstytucji nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, w tym nałożeniu na strony obowiązku dokonywania określonych czynności w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w określonej formie i terminach.Nie ma również znaczenia dla oceny legalności odrzucenia skargi okoliczność, że skarżące są inicjatorkami wielu postępowań, które zobowiązują do ponoszenia wielu wpisów sądowych na łączną kwotę przewyższającą ich zdolności finansowe. W rozpoznawanej sprawie ocenie podlega wyłącznie prawidłowość odrzucenia skargi z uwagi na jej nieopłacenie pomimo wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Sąd nie ma podstawy prawnej, żeby w sprawie z jednej skargi oceniać zdolności finansowe skarżących przy uwzględnieniu innych postępowań toczących się z ich inicjatywy. Podkreślić też trzeba, że postępowanie sądowoadministracyjne jest bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości. Inicjując takie postępowanie strona skarżąca powinna liczyć się z koniecznością uiszczenia opłat sądowych.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.Natomiast zażalenia wniesione przez R.P. i D.K.1 podlegają odrzuceniu z uwagi na to, że nie pochodzą od stron postępowania. Zażalenie, zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., może wnieść strona. W rozpoznawanej sprawie stronami są jedynie skarżące (K.P. i D.K.) oraz organ.Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w punkcie drugim sentencji.. postanowił jak w punkcie drugim sentencji.