sygn. III SA/Gl 1204/25 26 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Wyrok - III SA/Gl 1204/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 26 marca 2026

Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 14 października 2025 r. nr: OR12-2025-184 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1) uUchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 14 października 2025 r. nr: OR12-2025-184 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1) u
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik zasądzono świadczenie
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb rozprawa
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
zamawiający / strona powodowa uczestnik postępowania apelujący / skarżący wnioskodawca uczestnik
Data orzeczenia 26 marca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący Adam Gołuch
Rozstrzygnięcie

Uchylono zaskarżoną decyzję

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 14 października 2025 r. nr: OR12-2025-184 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy; Dyrektor ARiMR) z 14 października 2025 r., nr OR12-2025-184 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. (dalej: organ pierwszej instancji; Kierownik ARiMR) z 8 sierpnia 2025 r., nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, w zapasach ziemiopłodów, w paszy dla zwierząt gospodarskich, w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej, w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służących do produkcji rolnej lub w zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej.Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem P. D. (P. D.; dalej: skarżący; Strona) z 14 kwietnia 2025 r. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, w zapasach ziemiopłodów, w paszy dla zwierząt gospodarskich, w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej, w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służących do produkcji rolnej lub w zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej.Do ww. wniosku Strona dołączyła kopię protokołu nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzonego 17 grudnia 2024 r. przez komisję gminną (gmina L.), powołaną przez Wojewodę Śląskiego. Protokół dotyczy szkód wywołanych powodzią z 15 września 2024 r., które wystąpiły na terenie gminy L. (w protokole zaznaczono, że nie uwzględniono szkód z innej gminy).Przedmiotowa informacja została również potwierdzona przez Wojewodę Śląskiego, który pismem z 1 lipca 2025 r. znak: [...] przekazał zestawienie producentów rolnych, dla których sporządzono potwierdzone protokoły szacowania szkód w związku z szacowaniem skutków powodzi z września 2024 r., a w piśmie z 18 lipca 2025 r. znak: [...] potwierdził, że Strona posiada grunty również w innych gminach, w tym: w gminie K., w powiecie [...], objętym rozporządzeniem Rady Ministrów z 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa [...], [...] oraz [...] (Dz. U. poz. 1365), ale w protokole nie zostały ujęte szkody z tych gmin. Wojewoda Śląski zaznaczył, że protokół jest dokumentem podpisanym przez producenta rolnego i członków komisji pod odpowiedzialnością karną.Decyzją z 8 sierpnia 2025 r. nr [...] (doręczoną Stronie 26 czerwca 2025 r.) Kierownik ARIMR na podstawie m.in. § 13zzza ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, ze zm.; dalej: rozporządzenie), odmówił skarżącemu przyznania pomocy. W jej uzasadnieniu argumentowano, że wniosek Strony o przyznanie pomocy i protokół z szacowania strat nie obejmuje działek położonych na obszarze, gdzie ogłoszono stan klęski żywiołowej.Pismem z 16 września 2025 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł odwołanie w którym domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji. Podniósł zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 7 listopada 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.), jak również art. 8 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. Poza tym skarżący zarzucił kierownikowi ARIMR naruszenie § 13zza ust. 1 pkt 1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przez odmowę udzielenia pomocy pomimo tego, że w gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. i spełnienia wszystkich obligatoryjnych warunków do uzyskania pomocy z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem powodzi w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej.Aktualnie zaskarżoną decyzją z 14 października 2025 r. nr OR12-2025-184 Dyrektor ARIMR na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 13zzza rozporządzenia orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie zgodził się ze Stroną, aby stan faktyczny sprawy był ustalony przez Kierownika ARIMR wadliwie oraz aby zachodziła konieczność jego uzupełnienia w jakimkolwiek zakresie. Zaznaczono w szczególności, że organy obu instancji nie kwestionują okoliczności, że szkody w uprawach skarżącego zostały spowodowane powodzią, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. i szkody te zostały oszacowane przez komisję.Natomiast co do zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. § 13zzza rozporządzenia Dyrektor ARIMR uznał, że wykładnia dokonana przez organ pierwszej instancji jest prawidłowa.Dyrektor ARIMR zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa [...], [...] oraz [...] (Dz. U. poz. 1365) w związku z powodzią we wrześniu 2024 r. w południowo-zachodniej części terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w celu zapobieżenia jej skutkom oraz w celu ich usunięcia, wprowadzono stan klęski żywiołowej na obszarze części województwa [...], [...] oraz [...] na okres 30 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia. Powyższe rozporządzenie, jak zauważył dalej organ odwoławczy, nie wprowadziło stanu klęski żywiołowej na obszarze powiatu [...].Wykładnia gramatyczna przepisu § 13zzza ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zdaniem organu odwoławczego, nie wskazuje bezpośrednio na udzielenie pomocy do gruntów rolnych położonych na obszarze klęski żywiołowej, jednak § 13zzza ust. 11 rozporządzenia stanowi, że łączna wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć kwoty obniżenia dochodu produkcji rolnej obliczonego zgodnie z art. 37 ust. 8 rozporządzenia 2022/2472 oraz szkód w środkach trwałych, o których mowa w art. 37 ust. 9 rozporządzenia 2022/2472. W ocenie organu odwoławczego, celem ustawodawcy było zatem ograniczenie zakresu podmiotowego wnioskodawców wyłącznie do tych producentów rolnych, których uprawy rolne znajdowały się na obszarze, na którym wprowadzono stan klęski żywiołowej i zapisem § 13zzza ust. 11 rozporządzenia ustawodawca dokonał stosownego wyłączenia.Dyrektor ARIMR dostrzegł również, że: (A) wszystkie grunty orne objęte wnioskiem Strony położone są na obszarze (w czaszy) Zbiornika R., przez który przepływa rzeka [...]; (B) Zbiornik R. jest zlokalizowany w województwie [...] na terenie dwóch powiatów - [...] i [...]; (C) w związku z zagrożeniem powodziowym 15 września 2024 r., celem przejęcia fali powodziowej i ochrony miejscowości położonych nad [...], zaczęto napełniać zbiornik, który na co dzień był zbiornikiem suchym, na którego terenie rolnicy uprawiali ziemię, by dwa dni później napełnienie zbiornika osiągnęło poziom 80% pojemności. Pomimo takiego stanu rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, rozporządzenie Rady Ministrów z 16 września 2024 r. nie wprowadziło stanu klęski żywiołowej na obszarze powiatu [...]. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, wykładnia dokonana przez Kierownika ARIMR jest prawidłowa. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, w opinii Dyrektora ARIMR stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają bowiem jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności do gruntów rolnych. Uznaniowość prowadziłaby, zdaniem organu odwoławczego, do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach) skarżący zaskarżył w całości decyzję Dyrektora ARIMR z 14 października 2025 r., nr OR12-2025-184, zarzucając jej naruszenie prawa procesowego i materialnego, a mianowicie:1. art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;2. art. 107 § 3 k.p.a. przez nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - w zgodzie ze słusznym interesem strony, co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu faktycznym;3. § 13zzza ust. 1 pkt 1 i ust. 4 rozporządzenia, przez odmowę udzielenia pomocy pomimo tego, że w gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. i spełnienia wszystkich obligatoryjnych warunków do uzyskania pomocy z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem powodzi w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej;4. art. 37 rozporządzenia Komisji Europejskiej (UE) 2022/2472 z 14 grudnia 2022 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. L 2022 Nr 327, s. 1) przez jego niezastosowanie.W związku z podniesionymi zarzutami Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. i zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Natomiast w odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:Skarga okazała się zasadna.Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Według art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie). Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora ARiMR z 14 października 2025 r., nr OR12-2025-184 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z 8 sierpnia 2025 r., nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu.Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny, czy Agencja udziela pomocy finansowej poszkodowanemu w rozumieniu art. 2 ustawy z 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi będącemu producentem rolnym w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych (...) spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5.Zdaniem Dyrektora ARIMR wniosek Strony obejmuje grunty orne położone w miejscowości L., gmina L., powiat [...], który nie jest objęty zakresem rozporządzenia Rady Ministrów z 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa [...], [...] oraz [...], co a limine eliminuje skarżącego z możliwości zastosowania wobec niego pomocy uregulowanej w § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Natomiast w ocenie Strony wykładnia ww. przepisu umożliwia producentowi rolnemu uzyskanie wsparcia na skutek szkód spowodowanych powodzią, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, gdyż grunty orne skarżącego znajdują się w czaszy Zbiornika R. przez który przepływa rzeka [...] a ich zalanie nastąpiło w wyniku przejęcia fali powodziowej i ochrony miejscowości położonych nad [...].Stan faktyczny został ustalony prawidłowo i w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie: (1) szkody w uprawach skarżącego zostały spowodowane powodzią, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. i szkody te zostały oszacowane przez Komisję w protokole nr [...]; (2) grunty orne należące do skarżącego położone są w czaszy Zbiornika R. (suchy polder przeciwpowodziowy), przez który przepływa rzeka [...], a który zlokalizowany jest na terenie dwóch powiatów: [...] i [...]; (3) w związku z zagrożeniem powodziowym 15 września 2025 r. zaczęto zapełniać wodą Zbiornik R., który na co dzień służył rolnikom do uprawy ziemi; (4) rozporządzenie Rady Ministrów z 16 września 2025 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa [...], [...] oraz [...] (Dz. U. poz. 1365) wprowadziło stan klęski żywiołowej na terenie powiatu [...] a nie wprowadziło takiego stanu na terenie powiatu [...]; (5) granica między powiatem [...] a [...]m przebiega przez obszar suchego zbiornika przeciwpowodziowego R. - granica ta biegnie wzdłuż koryta rzeki [...] (lub w jej pobliżu) w ten sposób, że część zachodnia zbiornika znajduje się głównie w powiecie [...], natomiast wschodnia część obszaru polderu (m.in. gmina L.) znajduje się w powiecie [...]m.Należy wskazać, że postępowanie przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej również: Agencja) uregulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. z 26 września 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1363 ze zm.; dalej: ustawa o Agencji) stosownie do którego, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 7 listopada 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.), z wyłączeniem art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy Agencji nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie. Zastosowanie jednak w pełni znajduje przepis art. 80 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Również przepis art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, i art. 8 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania – znajdują w pełni zastosowanie w sprawie.W ocenie Sądu kontrolowana decyzja poprawnie realizuje ww. wymogi a jej uzasadnienie i konstrukcja pozwala ocenić sposób rozumowania organu odwoławczego, dlatego też Sąd nie uznał, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji – w związku z czym nie uwzględniono zarzutów nr 1 i 2 zawartych w części wstępnej skargi.Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie przy udzielaniu pomocy finansowej rolnikom, których uprawy dotknęły szkody spowodowane powodzią zawarte są zarówno w aktach prawa krajowego jak i aktach prawa unijnego.Jak wynika z art. 4 ustawy o Agencji podmiotem właściwym w sprawach szeroko rozumianego wspierania rolnictwa i obszarów wiejskich jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W art. 4 ust. 6 ustawy prawodawca krajowy zawarł delegację ustawową, stosownie do której szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia.Natomiast szczegółowe warunki (materialne i proceduralne) przyznawania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach, w zapasach ziemiopłodów, w paszy dla zwierząt gospodarskich, w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej, w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służących do produkcji rolnej lub w zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, uregulowane zostały w § 13zzza rozporządzenia.Zgodnie z § 13zzza ust. 1 rozporządzenia, w 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, poszkodowanemu w rozumieniu art. 2 ustawy z 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 654 i 1473) będącemu producentem rolnym:1) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, w zapasach ziemiopłodów, w paszy dla zwierząt gospodarskich, w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej, w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służących do produkcji rolnej lub w zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5;2) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;3) który jest mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472.Jak stanowi § 13 zzza ust. 8 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, w przypadku szkód w uprawach rolnych ustala się jako iloczyn powierzchni uprawy, na której zgodnie z protokołem oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, i stawki pomocy.Zgodnie z § 13 zzza ust. 3 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia 2022/2472 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.Regulacja prawna dotycząca udzielenia pomocy producentowi rolnemu jest zatem określona na poziomie unijnym w rozporządzeniu Komisji (UE) 2022/2472 z 14 grudnia 2022 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L.2022.327.1 z dnia 2022.12.21 – dalej: rozporządzenie 2022/2472). Jak wynika z pkt 42 preambuły: "Należy również uznać, że rolnictwo i leśnictwo są sektorami szczególnie narażonymi na niekorzystne zjawiska klimatyczne, choroby zwierząt, agrofagi roślin oraz szkody spowodowane przez zwierzęta chronione. Doświadczenie pokazuje, że sektory te są bardziej podatne na takie zdarzenia, a rolnicy i leśnicy ponoszą w ich wyniku znaczne szkody. Środki pomocy na wyrównanie takich szkód uznaje się zatem za odpowiednie narzędzie pomagające przedsiębiorstwom w naprawieniu takich szkód, a tym samym w utrzymaniu działalności gospodarczej. W ten sposób zapewniają one rozwój działalności gospodarczej i spełnianie przez ekosystemy ich funkcji środowiskowych w rolnictwie i leśnictwie". Z przepisów zarówno rozporządzenia unijnego (art. 37 ust. 5 rozporządzenia 2022/2472) jak i krajowego niewątpliwie wynika, że przy ustalaniu pomocy musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy klęską żywiołową a poniesionymi szkodami przez rolnika.W art. 37 ust. 2 tego rozporządzenia 2022/2472 wskazano również, że pomoc spełnia następujące warunki: a) wypłaca się ją wyłącznie gdy właściwy organ państwa członkowskiego formalnie uznał dane zdarzenie za klęskę żywiołową: b) gdy istnieje bezpośredni związek przyczynowy między klęską żywiołową a szkodami poniesionymi przez przedsiębiorstwo. Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 6 rozporządzenia 2022/2472 szkody poniesione w wyniku klęski żywiołowej oblicza się na poziomie poszczególnych beneficjentów.Przy czym należy pamiętać, że zasada prymatu prawa unijnego nad prawem wewnętrznym państw członkowskich, w oczywisty sposób implikuje dyrektywę wykładni prawa wewnętrznego w zgodzie z prawem wspólnotowym. Jednakże nawet istnienie w prawie krajowym przepisu kolidującego z normą unijną nie powoduje automatycznie nieważności unormowania krajowego.W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zatem bardzo ważna, zdaniem Sądu, jest również wykładnia literalna spornego przepisu § 13 zzza ust. 1 rozporządzenia, który odwołuje się wprost do: (1) wystąpienia szkód, (2) spowodowanych wystąpieniem powodzi, która (3) miała miejsce we wrześniu 2024 r., (4) w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, które (5) zostały następnie oszacowane przez komisję.W niniejszej sprawie ww. przesłanki zostały spełnione, a mianowicie wystąpiły szkody w uprawach rolnych Strony, które zostały później oszacowane przez komisję w protokole nr [...] (gdzie wskazano, że szkody wynikają z powodzi). Zatem szkoda pozostawała w związku z powodzią, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. a jej zakres/charakter determinował wprowadzenie przez ustawodawcę stanu klęski żywiołowej – który jednak nie obejmował gruntów rolnych skarżącego wskazanych w jego wniosku tj. położonych w miejscowości L., powiat [...].W okolicznościach tej spawy Strona dysponuje gruntami rolnymi zlokalizowanymi w czaszy Zbiornika R. (który na co dzień jest zbiornikiem suchym), przez który przepływa rzeka [...]. Jednak w związku z zagrożeniem powodziowym 15 września 2024 r. i celem przejęcia fali powodziowej i ochrony miejscowości położonych nad [...] oraz w związku z powodzią administracyjnie nakazano napełnienie ww. zbiornika wodą. Skutkiem takiej decyzji stanowiło zalanie terenów należących częściowo do powiatu [...] i częściowo do powiatu [...] – gdzie (w tym ostatnim) znajdują się m.in. grunty rolne należące do Strony.Zdaniem Sądu przepis § 13 zzza ust. 1 pkt 1 i ust. 8 rozporządzenia odnosi się do okoliczności wystąpienia powodzi w związku z którą ogłoszono stan klęski żywiołowej, a nie wprost do oznaczonego obszaru (terytorium) na którym ten stan ogłoszono. Komentowany przepis nie posługuje się przy tym pojęciem "obszaru" – jak wielokrotnie czyni to w rozporządzeniu w odniesieniu do zakresu innych form pomocy finansowej udzielanej przez Agencję (np. w § 13 a rozporządzenia mowa jest o obszarach ochronnych lub obszarach objętych ograniczeniami, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 31 marca 2014 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem u dzików afrykańskiego pomoru świń; § 13a ust 4 rozporządzenia odnosi się do szkód wyrządzonych przez dziki w uprawach rolniczych na obszarze województwa podlaskiego; w § 13f rozporządzenia jest mowa o pomocy finansowej na obszarze gmin, w których wystąpiła susza w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich; §13s rozporządzenia stanowi o pomocy finansowej na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2018 r. susza lub powódź, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich; § 13w rozpędzenia odwołuje się do pomocy finansowej na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2019 r. susza lub powódź, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich; § 13zzzh rozporządzenia zgodnie z którym pomoc finansowa jest udzielana na obszarze [...], gdy powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w dniach 28 i 29 lipca 2025 r. deszczu nawalnego, w wyniku którego nastąpiło zalanie tych upraw itd.).Użyta przez ustawodawcę przesłanka "powodzi, w związku z którą ogłoszono stan klęski żywiołowej" (§ 13 zzza ust. 1 pkt 1 i ust. 8 rozporządzenia) odwołuje się do powodzi "z powodu której", "odnośnie do której" lub "z uwagi na którą" ogłoszono stan klęski żywiołowej. Jest to zatem zwrot wskazujący jedynie na bezpośrednią przyczynę lub kontekst. O ile ustawodawca zamierza bardziej precyzyjnie określić obszar geograficzny objęty określonym wsparciem finansowym/preferencją ze strony Agencji czyni to w rozporządzeniu poprzez odwołanie do obszaru wskazanej gminy lub województwa; bądź poprzez odniesienie się do obszaru powodzi lub suszy w rozumieniu danego aktu normatywnego, względnie poprzez odwołanie się wprost do danego obszaru geograficznego ([...]). W niniejsze sprawie taka sytuacja jednak nie następuje – ustawodawca nie nawiązuje również do Rozporządzenie Rady Ministrów z 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa [...], [...] oraz [...].Podsumowując, zdaniem Sądu, treść przepisu § 13 zzza ust. 1 pkt 1 i ust. 8 rozporządzenia należy interpretować z związku z § 37 ust. 2, ust. 5 i ust. 6 rozporządzenie 2022/2472 i jego pkt 42 preambuły.W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Natomiast o kosztach orzeczono po myśli art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego koszty procesu w kwocie 697 zł, która obejmuje wpis w kwocie 200 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł wg norm przepisanych i uiszczoną opłatę skarbową w kwocie 17 zł.Ponownie rozpoznając sprawę (art. 153 p.p.s.a.) organ odwoławczy będzie miał na uwadze ww. wykładnię przepisu § 13 zzza ust. 1 i ust. 8 rozporządzenia..) organ odwoławczy będzie miał na uwadze ww. wykładnię przepisu § 13 zzza ust. 1 i ust. 8 rozporządzenia.