Postanowienie - III OZ 82/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Wyłączenie sędziego, Radni6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 grudnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 652/25 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego i sędzi WSA Aliny Dominiak w sprawie ze skarg Powiatu K. i M.M. na zarządzenie zastępcze Wojewody Pomorskiego z dnia 26 września 2025 rOddalono zażalenie. Wyłączenie sędziego, Radni6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 grudnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 652/25 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego i sędzi WSA Aliny Dominiak w sprawie ze skarg Powiatu K. i M.M. na zarządzenie zastępcze Wojewody Pomorskiego z dnia 26 września 2025 r
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
27 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 29 grudnia 2025 r., III SA/Gd 652/25 oddalił wniosek M.M. (dalej: "skarżący") o wyłączenie sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego oraz sędzi WSA Aliny Dominiak od orzekania w sprawie ze skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody Pomorskiego z 26 września 2025 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego.W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu (art. 20 § 1 p.p.s.a.).Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony, że sędzia prowadzi postępowanie wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Podobnie subiektywny pogląd strony co do trafności rozstrzygnięć wydanych z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji, niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji.Przekładając powyższe ustalenia na stan niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie wskazał przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 p.p.s.a., które Sąd jest obowiązany wziąć pod uwagę również z urzędu, a także nie wskazał okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów na podstawie art. 19 p.p.s.a.Sąd Wojewódzki odnotował ponadto, że w aktach sprawy znajdują się pisemne oświadczenia sędzi WSA Aliny Dominiak i sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego, z których wynika, że po ich stronie nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności, ani nie zachodzą przesłanki wyłączenia ich od rozpoznania sprawy z mocy prawa, określone w art. 18 p.p.s.a. W ocenie Sądu pierwszej instancji, prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości, a argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie podważyła ich wiarygodności.Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podtrzymał wcześniejszą argumentację wskazując, że wyłączenie sędziów motywowane jest tym, że według jego wiedzy orzekali oni często w tego typu sprawach, a ich rozstrzygnięcia były negatywne dla radnych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sędziego, który nie pozostaje w relacjach osobistych ze stronami lub ich przedstawicielami oraz nie miał wcześniej określonych związków z rozpoznawaną sprawą. Sąd rozpoznając wniosek na podstawie art. 19 p.p.s.a. ocenia czy jest oparty na podstawach wskazujących istnienie stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, a sytuacja ta jest tego rodzaju, że może wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.Jak stanowi art. 20 § 1 p.p.s.a. składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia przez niego postępowania. Wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.Dokonując oceny, czy w konkretnej sprawie wystąpiła przyczyna uzasadniająca wyłączenie sędziego, należy mieć na względzie dwoisty charakter bezstronności sędziowskiej. Z jednej strony jest ona niezbywalną cechą władzy sądowniczej, a z drugiej - indywidualną cechą sędziego, konieczną kwalifikacją do pełnienia tej funkcji (por. wyrok TK z 26 czerwca 2006 r., SK 55/05). Istotą pierwszego z tych wymiarów bezstronności, tzw. bezstronności obiektywnej, jest nie tylko to, by sędzia orzekający w sprawie zachowywał się zawsze rzeczywiście zgodnie ze standardami niezawisłości i bezstronności, lecz także by w ocenie zewnętrznej zachowanie sędziego odpowiadało takim standardom. Reguły wyłączenia sędziego służą bowiem budowie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności (por. wyrok TK z 20 lipca 2004 r., SK 19/02). Drugi wymiar bezstronności, tzw. bezstronność subiektywna, polega na tym, że sędzia (asesor) musi mieć jeszcze dodatkowo wewnętrzne przekonanie o możliwości wydania wyroku bez faworyzowania któregokolwiek z uczestników postępowania (por. J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 19).Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do treści art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być nadto poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Z oświadczeń złożonych w niniejszej sprawie przez sędzię WSA Alinę Dominiak i sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego wynika, że nie zachodzą w stosunku do nich żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ich od orzekania w niniejszej sprawie. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi wątpliwości.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Gdańsku prawidłowo oddalił wniosek. Skarżący nie powołał się bowiem we wniosku na żadną ustawową przesłankę wyłączenia sędziego. Okoliczność wydawania przez wskazanych sędziów orzeczeń, ocenianych przez skarżącego jako niekorzystnych z jego punktu widzenia, nie stanowi przesłanki uzasadniającej ich wyłączenie. Instytucja wyłączenia sędziego nie może bowiem służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienie NSA z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09), a pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy (por. np. postanowienie NSA z 26 stycznia 2012 r., II FZ 15/12). Nieuzasadniony jest również wniosek o wyłączenie sędziego na tej podstawie, że sędzia orzeka w różnych sprawach tych samych podmiotów (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 392/08).Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.