Wyrok - III OSK 320/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Żołnierze zawodowi. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 715/25 odrzucające skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze stanowiska służbowego i wyznaczenia na nowe stanowisko służbowe postanawiaOddalono skargę kasacyjną. Żołnierze zawodowi. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 715/25 odrzucające skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze stanowiska służbowego i wyznaczenia na nowe stanowisko służbowe postanawia
Data orzeczenia
27 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 listopada 2025 r., II SAB/Wa 715/25, odrzucił skargę P.J. (dalej: "skarżący") na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze stanowiska służbowego i wyznaczenia na nowe stanowisko służbowe.W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że 31 października 2024 r. skarżący złożył wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i jednocześnie wniósł o pozostawienie go, do zakończenia okresu wypowiedzenia, na dotychczas pełnionym stanowisku służbowym lub przeniesienie do dyspozycji Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego w [...]Decyzją z 15 listopada 2024 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej (dalej: "organ", "MON") zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do pasywnej rezerwy wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Od przedmiotowego rozstrzygnięcia skarżący nie wniósł środka zaskarżenia.Rozkazem personalnym z 19 listopada 2025 r., nr [...], Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej przeniósł skarżącego do dyspozycji oraz do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. do 31 stycznia 2025 r., skierował do wykonywania zadań służbowych do [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką SPZOZ w [...]. Od przedmiotowego rozstrzygnięcia skarżący nie wniósł środka zaskarżenia.1 lutego 2025 r. skarżący, działając na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."), wniósł do Ministra Obrony Narodowej ponaglenie w związku z niezakończeniem przez ten organ postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego z obecnie zajmowanego stanowiska służbowego Zastępcy Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w [...] oraz, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 65a § 1 k.p.a., wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego z obecnie zajmowanego stanowiska służbowego Zastępcy Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w [...].W odpowiedzi na powyższe, Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej poinformował skarżącego, że w związku z decyzją Ministra Obrony Narodowej z 15 listopada 2024 r., nr [...], w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, na skutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego, postępowanie w sprawie wyznaczenia żołnierza na stanowisko w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką SP ZOZ w [...] stało się bezprzedmiotowe.2 maja 2025 r. skarżący ponowił skierowane do Ministra Obrony Narodowej ponaglenie w związku z niezakończeniem przez ten organ postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze stanowiska służbowego Zastępcy Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w [...] i wyznaczenia go na stanowisko służbowe Zastępcy Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką SP ZOZ w [...] e oraz ponowił wniosek o umorzenie postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze stanowiska służbowego Zastępcy Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w [...] i wyznaczenia go na stanowisko służbowe Zastępcy Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką SP ZOZ w [...]W odpowiedzi na powyższe ponaglenie i wniosek 12 maja 2025 r., organ poinformował skarżącego, że podtrzymuje sposób rozstrzygnięcia sprawy, o którym poinformował we wcześniejszym piśmie.30 czerwca 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia skarżącego ze stanowiska służbowego Zastępcy Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w [...] i wyznaczenia go na stanowisko służbowe Zastępcy Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego w Polikliniką SP ZOZ w [...].Uwzględniając powyższy stan faktyczny, Sąd Wojewódzki podkreślił, że zgodnie z art. 122 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r., poz. 825, dalej: "ustawa o obronie Ojczyzny") skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach wyznaczenia i przeniesienia na stanowisko służbowe oraz zwolnienia ze stanowiska służbowego, a także przeniesienia do dyspozycji.Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, wykładnia językowa powyższej normy prawnej nakazuje przyjąć, że pod pojęciem "spraw", o których w niej mowa, należy rozumieć sprawy w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. To z kolei prowadzi do wniosku, że spod sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne zostały wyłączone wszystkie decyzje, jakie stosownie do regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego mogą zapaść w wymienionych sprawach, w tym także te dotyczące umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił ponadto, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności oraz bezczynności w sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").W takiej sytuacji, zdaniem Sądu pierwszej instancji, oceniając dopuszczalność skargi na bezczynność należy uwzględnić rozwiązania przyjęte w prawie materialnym. Jeżeli zatem w świetle art. 122 ust. 3 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny, niedopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w przedmiocie zwolnienia ze stanowiska służbowego i wyznaczenia na stanowisko służbowe, to również za niedopuszczalne należy uznać wniesienie skargi na bezczynność organu w takich sprawach.Od powyższego postanowienia skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając je w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:- art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art 122 ust. 3 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na zastosowaniu wykładni rozszerzającej przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a per analogiam do przepisu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 122 ust. 3 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny i przyjęcie wbrew literalnej treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, że nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach zwolnienia żołnierza zawodowego ze stanowiska i wyznaczenia na nowe stanowisko służbowe dlatego, że stosowanie do przepisu art. 122 ust. 3 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny skarga taka nie przysługuje na decyzje administracyjne w sprawach zwolnienia żołnierza zawodowego ze stanowiska i wyznaczenia na nowe stanowiska służbowe, czyli w sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Oświadczył również, że nie wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Rozstrzygając tego rodzaju sprawę na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 p.p.s.a.).W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami wniesionej skargi kasacyjnej.Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Naruszenie przepisów postępowania może nastąpić przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a więc może mieć taką samą postać jak naruszenie prawa materialnego.W rozpoznawanej sprawie zgłoszony został jedynie zarzut naruszenia przepisów postępowania. Zwrócić w związku z tym należy uwagę, że zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie i w piśmiennictwie wskazuje się, że zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. in fine, należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., II GSK 784/10 i przywołane w nim: wyrok SN z 21 marca 2007 r., I CSK 459/06; wyrok SN z 21 marca 2006 r., I CSK 63/05; T. Wiśniewski, Apelacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1996, str. 167; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, str. 508).Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie zaskarżona bezczynność Ministra Obrony Narodowej w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze stanowiska służbowego i wyznaczenia na nowe stanowisko służbowej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych.Wbrew stanowisku skarżącego, zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Oceniając dopuszczalność skargi na bezczynność należy zatem uwzględnić rozwiązania przyjęte w prawie materialnym, co też prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji. W świetle art. 122 ust. 3 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny, skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach wyznaczenia i przeniesienia na stanowisko służbowe oraz zwolnienia ze stanowiska służbowego, a także przeniesienia do dyspozycji. Skoro zatem niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną w wyżej określonym przedmiocie, to również za niedopuszczalne należy uznać wniesienie skargi na bezczynność organu w wydaniu takiej decyzji (por. postanowienia NSA z: 19 marca 2024 r., III OSK 492/23, 22 czerwca 2010 r. I OSK 925/10, 1 lutego 2010 r. I OSK 60/10, 19 października 2006 r. I OSK 1426/06, 21 lutego 2007 r. I OSK 161/07).W tym stanie rzeczy, zarzuty naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów należy uznać za nieuzasadnioneMając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.., skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.