Wyrok - III OSK 1845/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Szkolnictwo wyższe, Sprawy kandydatów na studia i studentów. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Uczelni [...] z siedzibą w [...] od punktów I, II, III i V wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt VII SAB/Wa 8/25 w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Uczelni [...] z siedzibOddalono skargę kasacyjną. Szkolnictwo wyższe, Sprawy kandydatów na studia i studentów. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Uczelni [...] z siedzibą w [...] od punktów I, II, III i V wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt VII SAB/Wa 8/25 w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Uczelni [...] z siedzib
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
prawo karne
Role w sprawie
prokurator
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
27 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Małgorzata Pocztarek
Podstawa prawna
art. 37
kpa
art. 217
kpa
art. 35
kpa
art. 36
kpa
art. 149
ppsa
art. 176
ppsa
art. 182
ppsa
art. 183
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt VII SAB/Wa 8/25, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Uczelni [...] w [...] w sprawie wniosku o wydanie karty przebiegu studiów, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Uczelni [...] w [...] do rozpoznania wniosku A. S. o wydanie karty przebiegu studiów (pkt I), stwierdził, że Uczelnia [...] w [...] dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku jak w pkt I (pkt II), stwierdził, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt III), w pozostałej części oddalił skargę (pkt IV), a także zasądził od Uczelni [...] w [...] na rzecz A. S. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt V).Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.Pismem z 9 grudnia 2024 r. A. S. (dalej: "skarżąca") złożyła skargę na bezczynność Uczelni [...] - Uczelnia (dawniej [...] z siedzibą w [...], zwana dalej: "Uczelnią") w wydaniu karty przebiegu studiów.W uzasadnieniu skargi wskazała m.in., że 24 września 2022 r. zawarła z [...] umowę o świadczenie usług edukacyjnych nr [...] na studiach jednolitych magisterskich niestacjonarnych na kierunku [...].Dalej podała, że w kwietniu 2024 r. zgłosiła w Uczelni chęć otrzymania karty przebiegu studiów i została wpisana na listę osób oczekujących, a 7 sierpnia 2024 r. wystąpiła o wydanie karty przebiegu studiów. Przez kilka tygodni Uczelnia nie udzieliła żadnej informacji, zamieszczając jedynie komunikaty na stronie internetowej. Dopiero 12 października 2024 r. otrzymała zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i nowym terminie jej załatwienia na 31 października 2024 r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia ponownej weryfikacji przebiegu studiów wobec ujawnienia rażących nieprawidłowości przy wystawianiu ocen przez poprzednie władze Uczelni.W dniu 9 października 2024 r. skarżąca ponownie wystąpiła z wnioskiem, a 31 października 2024 r. ponownie otrzymała zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i nowym terminie do na dzień 31 stycznia 2025 r. Z tej przyczyny 3 listopada 2024 r. złożyła ponaglenie.Postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r. [...] Wydział Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w postępowaniu przygotowawczym sygn. [...] ustanowił zarządcę B. K. Z informacji w prasie i Internecie wynika, że p-ko byłemu rektorowi Uczelni prowadzone jest śledztwo, w którym postawiono 75 zarzutów, "w tym dotyczących podrabiania, w celu użycia za autentyczne, dokumentów dotyczących przebiegu studiów oraz obrony prac magisterskich w postaci m.in. kart okresowych osiągnięć studenta i protokołów komisji egzaminu dyplomowego i wystawiania na tej podstawie dokumentów poświadczających ukończenie studiów dyplomowych w zamian za korzyści majątkowe". Pełna treść zarzutów objęta jest tajemnicą śledztwa, jednak z uwagi na fakt, że zarzuty bezpośrednio dotyczą tej sprawy i wpływają na ocenę zachowania zarządcy wobec żądania wydania dokumentu skarżącej, uzasadniony jest wniosek o wystąpienie Sądu o udzielnie opisanych informacji.Po rozpatrzeniu wniosku, Rektor Uczelni postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 r., na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwana dalej: "k.p.a."), odmówił wydania karty przebiegu studiów w zakresie wskazanym w tym postanowieniu.W odpowiedzi na skargę z dnia 7 stycznia 2025 r. Rektor Uczelni wniósł o jej oddalanie w całości, zawieszenie przedmiotowego postępowania, zwrócenie się przez Sąd do [...] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w [...] o udzielenie informacji o treści zarzutu nr I zawartego w uzasadnieniu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym z dnia [...] marca 2024 r., sygn. akt [...], alternatywnie o udzielenie informacji, czy w toku śledztwa prowadzonego pod sygn. akt [...] zostały postawione zarzuty związane z fałszowaniem dokumentów dotyczących przebiegu studiów oraz obrony prac magisterskich w postaci m.in. kart okresowych osiągnieć studenta i protokołów komisji egzaminu dyplomowego i wystawiania na tej podstawie dokumentów poświadczających ukończenie studiów dyplomowych w zamian za korzyści majątkowe.Jednocześnie Rektor Uczelni wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, a to: a) zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie z dnia 30 września 2024 r., b) zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie z dnia 31 października 2024 r., c) Karty Przebiegu Studiów, d) postanowienia o odmowie wydania karty przebiegu studiów w żądanym zakresie, e) zarządzenia założyciela Uczelni [...] z dnia [...] września 2024 r. w sprawie powołania do pełnienia funkcji Rektora Uczelni, f) odpisu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym z dnia [...] marca 2024 r. sygn. akt [...], g) artykułu "Już 75 zarzutów dla byłego rektora [...]. Sąd przedłużył areszt" autorstwa R. K. z dnia 20 sierpnia 2024 r., h) polecenie służbowe, i) wydruku komunikatu z dnia [...] sierpnia 2024 r. ze strony internetowej Uczelni [...] "[...]", j) protokołu weryfikacyjnego z przebiegu studiów A. S.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika bowiem, że 7 sierpnia 2024 r. skarżąca wystąpiła o wydanie karty przebiegu studiów. Dopiero 12 października 2024 r. została zawiadomiona o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie i nowym terminie jej załatwienia do 31 października 2024 r. W dniu 9 października 2024 r. skarżąca ponownie wystąpiła z wnioskiem i ponownie otrzymała zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i nowym terminie wyznaczonym na dzień 31 stycznia 2025 r. Do złożenia skargi tj. do 9 grudnia 2024 r. Uczelnia nie wydała karty przebiegu studiów, co uczyniła w dniu 12 grudnia 2024 r. r. w zakresie 51 ocen, co do pozostałych ocen w tym samym dniu wydała postanowienie o odmowie wydania karty przebiegu studiów. a zatem ponad trzy miesiące po złożeniu wniosku. W opisanych okolicznościach Sąd - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") - umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Uczelni do rozparzenia wniosku skarżącej, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że Uczelnia dopuściła się bezczynności, przyjmując, że nie miała ona charakteru rażącego.Zdaniem Sądu w stanie faktycznym tej sprawy, zwłoka organu nie mogła być oceniona jako kwalifikowana. Znanym powszechnie jest bowiem fakt aresztowania Rektora [...] w [...], ustanowienie przez prokuratora Zarządcy przymusowego, a następnie nowe władze Uczelni zmuszone zostały do wnikliwego sprawdzenia prawidłowości danych ujawnionych w rejestrach dotyczących osiągnieć studentów, co miało wpływ na nieterminowe realizowanie 17 000 wniosków studentów o wydanie m.in. karty przebiegu studiów.Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Uczelnia [...] z siedzibą w [...], zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie punktów I, II, III i V oraz zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz uznanie, iż organ dopuścił się bezczynności:1) która to ocena nastąpiła bez uwzględniania szczególnej sytuacji faktycznej i prawnej Uczelni związanej z ustanowieniem zarządu przymusowego, co skutkowało m.in. odebraniem Rektorowi przeważającej części uprawnień ustawowych, a także bez uwzględnienia ilości wniosków (liczonych w tysiącach) spływających do Uczelni w przedmiocie wydania dokumentów - kart przebiegu studiów lub dyplomów - które każdorazowo muszą zostać przed ich wydaniem zweryfikowane od strony prawdziwości i rzetelności ujawnionych danych,2) bez uwzględnienia szczególnej kwestii, jaką jest konieczność przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów (w tym kart przebiegu studiów i dyplomów), co było zgodne z zaleceniami organów ścigania, względami legalności i rzetelności działań podejmowanych przez Uczelnię,3) bez uwzględnienia szeregu działań naprawczych podjętych przez Uczelnię w ramach jej struktur nakierowanych na legalność i jakość kształcenia,4) a nadto bez uwzględnienia faktu usprawnienia przez [...] Rektor procesu weryfikacyjnego odzyskaniu pełni kompetencji w lutym 2025 r.Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części, tj. w zakresie punktów I, II, III i V i rozpoznanie skargi poprzez oddalenie skargi skarżącej w całości, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie Rektor oświadczył, iż zrzeka się rozprawy.Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie jeden zarzut naruszenia przepisów postępowania, na podstawie którego zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 37 § 1 pkt 1 w związku z art. 217 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) – dalej zwanej: k.p.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz uznanie, iż organ dopuścił się bezczynności:1) która to ocena nastąpiła bez uwzględnienia szczególnej sytuacji faktycznej i prawnej Uczelni związanej z ustanowieniem zarządu przymusowego, co skutkowało m.in. odebraniem rektorowi przeważającej części uprawnień ustawowych, a także bez uwzględnienia ilości wniosków (liczonych w tysiącach), spływających do Uczelni w przedmiocie wydania dokumentów – kart przebiegu studiów lub dyplomów – które każdorazowo muszą zostać przed ich wydaniem zweryfikowane od strony prawdziwości i rzetelności ujawnionych danych;2) bez uwzględnienia szczególnej kwestii, jaką jest konieczność przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów (w tym kart przebiegu studiów i dyplomów), co było zgodne z zaleceniami organów ścigania, względami legalności i rzetelności działań podejmowanych przez Uczelnię;3) bez uwzględnienia szeregu działań naprawczych podjętych przez Uczelnię w ramach jej struktur nakierowanych na legalność i jakość kształcenia;4) a nadto bez uwzględnienia faktu usprawnienia przez [...] Rektor procesu weryfikacyjnego po odzyskaniu pełni kompetencji w lutym 2025 roku".Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.Przede wszystkim przechodząc do analizy zarzutu sformułowanego w skardze kasacyjnej, w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 149 § 1 pkt 1, jak i 3 p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca autor skargi kasacyjnej, podobnie zresztą jak art. 145 § 1 pkt 1, art. 146 § 1, art. 147, art. 151, czy też art. 161 § 1 p.p.s.a., ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą więc stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 lub 3 p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14).Strona skarżąca kasacyjnie powiązała zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. z art. 37 § 1 pkt 1 w związku z art. 217 § 3 k.p.a.. W związku z powyższym podkreślenia wymaga przede wszystkim to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stosował przepisów k.p.a., lecz jedynie oceniał prawidłowość ich zastosowania przez Rektora Uczelni, co oznacza, że nie mógłby ich naruszyć podczas orzekania, co już świadczy o wadliwej konstrukcji omawianego zarzutu i tym samym o jego nieskuteczności.Niezależnie od powyższego wskazać należy, że niezrozumiała jest próba wytknięcia przez stronę skarżącą kasacyjnie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nieuwzględnienia przy ocenie pozostawania przez Rektora Uczelni w bezczynności wskazywanych przez nią okoliczności faktycznych dotyczących jej szczególnej sytuacji w związku z ustanowieniem zarządu przymusowego, konieczności przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów, szeregu podjętych przez nią działań naprawczych, a także usprawnienia przez [...] Rektor procesu weryfikacyjnego, na podstawie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 217 § 3 k.p.a.Artykuł 37 § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczy prawa strony do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Zgodnie zaś z art. 217 § 3 k.p.a. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.Strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje zaś na podstawie omawianego zarzutu konieczności wniesienia ponaglenia w niniejszej sprawie, czy też oceny dokonanej przez Sąd I instancji sprawy w tym zakresie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest także fakt niedochowania przez Rektora Uczelni terminu wskazanego w art. 217 § 3 k.p.a.. Zarzut nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazywanych przez Rektora Uczelni okoliczności towarzyszących prowadzeniu w niej działań naprawczych nie mógł zatem być skutecznie podnoszony jako zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 pkt 1 i art. 217 § 3 k.p.a.W związku z treścią omawianego zarzutu dodać także należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając niniejszą sprawę uwzględnił wskazywane przez nią okoliczności faktyczne, co znajduje odzwierciedlenie w uznaniu przez Sąd I instancji braku rażącego charakteru stwierdzonej w sprawie bezczynności. Sąd I instancji wskazał wprost, że rozpoznając niniejszą sprawę uwzględnił argumenty Uczelni dotyczące aresztowania Rektora [...] w [...], zmianę formy organizacyjnej Uczelni, zmiany kadrowe związane z wszczęciem postępowania karnego, ustanowienie zarządu przymusowego, konieczność przeprowadzenia długotrwałego i skomplikowanego postępowania wyjaśniającego oraz weryfikacji danych przed wydaniem studentom dokumentów. Nie można zatem zgodzić się ze stroną skarżącą kasacyjnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pominął problemy organizacyjne wskazywane przez Rektora Uczelni w toku postępowania sądowego. Słusznie jednak Sąd I instancji stwierdził, że nie mogą one usprawiedliwić bezczynności Uczelni w przedmiocie wydania skarżącej karty przebiegu studiów.Skoro podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut okazał się nieskuteczny, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a..