Wyrok - II SA/Łd 950/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - z dnia 27 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. Administracyjne postępowanie, rozbiórka obiektu budowlanego. Dnia 27 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędzia WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2026 roku sprawy ze skargi Z. M. i M. M. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 16 października 2025 roku nr 165/2025 znak: WOP.7722.160.2025.ID w przedmiocie sprostowania zOddalono skargę. Administracyjne postępowanie, rozbiórka obiektu budowlanego. Dnia 27 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędzia WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2026 roku sprawy ze skargi Z. M. i M. M. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 16 października 2025 roku nr 165/2025 znak: WOP.7722.160.2025.ID w przedmiocie sprostowania z
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
27 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Przewodniczący
Marcin Olejniczak
Podstawa prawna
art. 126
kpa
art. 113
kpa
art. 134
kpa
art. 10
kpa
art. 77
kpa
art. 156
kpa
art. 145
ppsa
art. 151
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, postanowieniem z 16 października 2025 r., nr 165/2025, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pajęcznie nr 18/2025 z 17 lipca 2025 r., mocą którego organ I instancji, na podstawie art. 113 § 1 § 3, w zw. z art. 126 k.p.a. sprostował z urzędu oczywistą pomyłkę pisarską zawartą w postanowieniu z 2 lipca 2025 r., wstrzymującym, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 5, art. 83 ust. 1 prawa budowlanego, M. M. i Z. M. budowę obiektu budowlanego - placu składowo-postojowego wybudowanego w wyniku zrealizowanych samowolnie robót budowlanych w latach 2004-2015, polegających na utwardzeniu powierzchni części gruntu o szerokości 18,80 m i długości 49,50 m, wykonanego z kostki betonowej, na działce nr [...], w miejscowości S., gminie D., przylegającego bezpośrednio do jezdni drogi, przeznaczonego do składowania między innymi kontenerów stalowych, części pojazdów mechanicznych, opon czy zbiorników, a także do postoju ciągników siodłowych z naczepą oraz samochodów osobowych, oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.W uzasadnieniu postanowienia organ stopnia wojewódzkiego wskazał, że organ I instancji wydał postanowienie z 17 lipca 2025 r., prostujące własne postanowienie nr 16/2025 z 2 lipca 2025 r. w ten sposób, że skorygowano numer wydanego postanowienia oraz oczywistą omyłkę pisarską polegającą na tym, że budowę obiektu budowlanego wstrzymano właścicielom M. M. i Z. M., nie zaś inwestorom M. M. i Z. M..W ocenie organu w omawianej sprawie doszło do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, gdyż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezspornie wynika, że M. M. i Z. M. są właścicielami przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Ponadto, w uzasadnieniu prostowanego postanowienia nr 16/2025 z 2 lipca 2025 r. organ I instancji zawarł informację, że właścicielami działki nr [...] są M. M. i Z. M., a dodatkowo powołał się na przepis art. 52 ust. 1 p.b., zgodnie z którym obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale 5b nakłada się wprawdzie na inwestora, jednak jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego w świetle powołanego wyżej przepisu, jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie roboty budowlane przy obiekcie wykonanym samowolnie zostały zakończone, a więc adresatem rozstrzygnięcia organu szczebla powiatowego nadzoru budowlanego powinni być obecni właściciele nieruchomości, choćby nie pełnili oni funkcji inwestora. Jednocześnie, w ocenie ŁWINB określenie "właściciel", którym zastąpiono określenie "inwestor" nie zmienia de facto adresata rozstrzygnięcia, którym nadal pozostają M. M. i Z. M.. Dokonane sprostowanie nie prowadzi zatem do merytorycznej zmiany przedmiotowego postanowienia czy modyfikacji stanu faktycznego ustalonego w sprawie.W skardze Z. M. oraz M. M. zarzucili naruszenie:- art. 113 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż zmiana adresata decyzji z inwestora na właściciela stanowi oczywistą omyłkę pisarską, w sytuacji gdy prawo budowane podmioty te odróżnia w sposób wyraźny nakładając na nich odmienne prawa i obowiązki w procesie budowlanym, a zatem niniejsza zmiana adresata nie stanowiła oczywistej omyłki pisarskiej, która mogła być skorygowana przy zastosowaniu art.. 113 k.p.a., a co zmieniało decyzję co do meritum i jego adresata, a co w konsekwencji skutkowało brakiem rozpoznania istoty sprawy i zarzutów zgłoszonych w odwołaniu od decyzji PINB pozbawiając postępowanie przez organami zasady dwuinstancyjności;- art. 113 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż zmiana adresata decyzji i jego charakteru z inwestora na właściciela, nie stanowiło wydania nowej decyzji merytoryczne dla której biegł nowy termin do zaskarżenia, a co w konsekwencji skutkowało błędnym brakiem rozpoznania zarzutów merytorycznych zgłoszonych przez skarżących w zażaleniu na postanowienie PINB;- art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 5, w zw. niezastosowaniem art. 29 ust 1 pkt 19 p.b. i uznaniem, iż wykonane przez inwestora, który nie jest już właścicielem działki [...] utwardzenie jej części wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy utwardzenie to służy prowadzonemu gospodarstwu rolnemu a nie stanowi parkingu dla pojazdów ciężarowych, jak i przy jednoczesnym niezastawaniu art. art. 29 ust 1 pkt 19 p.b., w sytuacji gdy cześć utwardzona nie przekracza powierzchni stanowisk postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie;- art. 7 i 77 § 1 k.p.a., w zw. ze 107 § 3 k.p.c., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, błędne jego ustalenie oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, co skutkowało w dużej mierze brakiem ustalenia stanu faktycznego w sprawie i błędnym ustaleniem co do charakteru, czasu i podmiotom odpowiedzialnego za wykonanie częściowego utwardzenia działki [...] i błędnego uznania, iż stanowi ono parking, jego przeznaczenia i uznania, iż utwardzenie terenu wymagało wydania pozwolenia na budowę w sytuacji gdy utwardzenie to stanowi przynależność służącą gospodarstwu rolnemu i jest wykonane na działce budowalnej a co nie wymaga pozwolenia na budowę;- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a., przez rażące naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, poprzez niezapewnienie skarżącemu jako właścicielowi nieruchomości możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym przed organami administracyjnymi I i II instancji w ustalonej przez organ formie, co skutkowało pozbawieniem skarżących możliwościrozstrzygnięcia podniesionych w zażaleniu zarzutów;- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wypełnienia obowiązku zebrania i wyczerpującego zbadania materiału dowodowego w sprawie, w sposób pozwalający na formułowanie wniosków co do merytorycznej prawidłowości decyzji, prawidłowego ustalenia stron postępowania i adresata postanowienia, z rozróżnieniem stron jako właściciela a jako inwestora a, które to podmioty wprost odróżnia prawo budowlane;- art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i 107 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, odstąpienie od obowiązującej zasady dążenia do prawdy obiektywnej i prowadzenie postępowania w taki sposób, aby udowodnić z góry założoną tezę, a także oparcie się na wadliwych ustaleniach organu I instancji, zgodnie z którymi utwardzenie części działki [...] stanowi parking z przeznaczaniem do przechowywania kontenerów i pojazdów ciężarowych, podczas gdy okoliczności te nie zostały w żaden sposób udowodnione, a ustalenia w tym zakresie organ poczynił poprzez przeprowadzenie dowolnej i wybiórczej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – p.p.s.a ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie naruszono reguł postępowania administracyjnego, ewentualnie czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.W wyniku kontroli sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienia uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); stwierdza nieważność aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).Należy przy tym podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pajęcznie z 17 lipca 2025 r., prostujące z urzędu oczywistą pomyłkę pisarską zawartą w postanowieniu z 2 lipca 2025 r., w następujący sposób:"na stronie postanowienia Nr 16/2025 z dnia 02.07.2025 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pajęcznie, w wierszu 4 od góry po lewej stronie:- jest: cyt. " PINB.5143.40.2025.WCH",- powinno być: PINB.5143.40.2024.WCHoraz na stronie 1 postanowienia Nr 16/2025 z dnia 02.07.2025 roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pajęcznie, w wierszu 16 od góry po lewej stronie:- jest: cyt. " inwestorom: Panu M. M. i Pani Z . M.",- powinno być: właścicielom: Panu M. M. i Pani Z. M.".Wobec powyższego wskazać należy przede wszystkim, że zgodnie z art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Ustawodawca nie sprecyzował przy tym jakie błędy mogą podlegać sprostowaniu w trybie tego przepisu natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem wyrażonym w judykaturze oraz w doktrynie błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Z kolei omyłki to inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Kluczowe znaczenie ma to, aby wszystkie te wady miały charakter techniczny i nieistotny, a w rezultacie, by ich sprostowanie nie prowadziło do zmiany rozstrzygnięcia lub znaczącej modyfikacji stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Oczywistość błędu powinna wynikać bądź z natury samego błędu bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2024 r., I OSK 302/24). Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej (por. np. wyroki NSA z 11 października 2017 r., II OSK 2530/16; z 21 stycznia 2025 r., II OSK 180/24). Rzeczą oczywistą jest, że orzeczenie prostujące nie może służyć weryfikacji wad orzeczenia o charakterze merytorycznym. Jego celem pozostaje naprawa zaburzonego związku pomiędzy wolą (zamierzeniem) organu, a jego wadliwym, błędnym uzewnętrznieniem i to wyłącznie w odniesieniu do pewnego specyficznego, nieistotnego charakteru wady zawartej w samym orzeczeniu (zob. wyrok NSA z 4 stycznia 2022 r., I OSK 3192/19). Sanowanie decyzji w drodze sprostowania może więc dotyczyć w istocie jedynie jej strony formalnej, a nie błędów co do meritum rozstrzygnięcia, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a zatem co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 kwietnia 2021 r., II SA/Wa 1883/20). Dopuszczalne jest przy tym prostowanie tego rodzaju omyłek oraz błędów zawartych zarówno w sentencji, jak i w uzasadnieniu decyzji.W ocenie sądu, w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że błąd, o którym mowa w zaskarżonym postanowieniu ma charakter oczywistej omyłki. Bezspornym jest, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz inne czynności w toku prowadzonego postępowania zostały dokonane w sprawie znak: PINB.5143.40.2024.WCH. Poza sporem jest także to, że M. M. i Z. M. są właścicielami przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], zatem budowę obiektu budowlanego wstrzymano właścicielom M. M. i Z. M., nie zaś inwestorom M. M. i i Z. M.. Wynika to, także jak słusznie zauważył organ, z uzasadnienia prostowanego postanowienia nr 16/2025 z 2 lipca 2025 r., gdzie wskazano, że właścicielami działki nr [...] są M. M. i Z. M..Przypomnieć należy, że wyznacznikiem oczywistości omyłki jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Taka sytuacja ze wskazanych wyżej względów ma miejsce w niniejszej sprawie.Ponadto, zdaniem sądu sprostowanie w żadnej mierze nie wpłynęło na merytoryczne rozstrzygnięcie sprostowanej decyzji, na ustalenie stanu faktycznego czy prawnego stanowiącego podstawę jej wydania. Postanowienie PINB z 2 lipca 2025 r. zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 1 p.b., a jego charakter nie polega na nałożeniu obowiązku administracyjnego, który podlega egzekucji administracyjnej, a wynika z niego zakaz kontynuowania budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, tj. placu składowo-postojowego.Wobec powyższego rację przyznać należy organom administracji, że ww. postanowienie mogło być przedmiotem sprostowania, co więcej tego sprostowania w poczynionym przez organ zakresie wymagało.W niniejszym postępowaniu nie podlegała weryfikacja prawidłowości postanowienia z 2 lipca 2025 r., wstrzymującego, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 5, art. 83 ust. 1 p.b. M. M. i Z. M. budowę obiektu budowlanego - placu składowo-postojowego.Uwzględniając powyższe okoliczności sprawy skargę jako niezasadną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.dsds