Wyrok - II SA/Łd 69/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - z dnia 27 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. Pomoc społeczna. Dnia 27 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędzia WSA Marcin Olejniczak Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Aleksandra Adamczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 roku sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 grudnia 2025 roku znak: KO.441.73.2025 w przedmiocie przyznania świadczenia pOddalono skargę. Pomoc społeczna. Dnia 27 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędzia WSA Marcin Olejniczak Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Aleksandra Adamczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 roku sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 grudnia 2025 roku znak: KO.441.73.2025 w przedmiocie przyznania świadczenia p
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
27 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Przewodniczący
Marcin Olejniczak
Podstawa prawna
art. 138
kpa
art. 9
kpa
art. 8
kpa
art. 107
kpa
art. 16
kpa
art. 145
ppsa
art. 134
ppsa
art. 135
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 4 grudnia 2025 r. znak: KO.441.73.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu odwołania E. B. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), powoływanej dalej jako: "k.p.a." utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z 14 października 2025 r. znak: ZŚR.4202.000876.2025 wydaną na podstawie art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 3a, ust. 5, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, art. 26 ust. 1, art. 32 ust. 1d i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. 2025 r. poz. 1208), powoływanej dalej jako: "u.ś.r." o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad M. B., powoływaną dalej jako: "córka", (ur. [...] grudnia 2007 r.) legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, na okres od 1 września 2025 r. do 4 grudnia 2025 r. w kwocie 3 287,00 złotych miesięcznie. Za okres od 1 grudnia 2025 r. do 4 grudnia 2025 r. do wypłaty 424,20 zł.Z akt sprawy wynika, że 30 września 2025 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad osobą do 18. roku życia, tj. nad córką. Na podstawie wniosku oraz załączonych do niego dokumentów ustalono, że córka orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. nr [...] z 12 grudnia 2023 r. (uprawomocnionym 21 grudnia 2023 r.) została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym do 31 grudnia 2026 r. ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Córka została uznana za niepełnosprawną od urodzenia.Przywołaną na wstępie decyzją organ I instancji przyznał skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 września 2025 r. do 4 grudnia 2025 r., tj. do dnia ukończenia 18-go roku życia.Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca kwestionując początkową datę przyznania wnioskowanego świadczenia. Wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z mocą wsteczną od dnia wejścia w życie zmiany przepisu art. 17 u.ś.r., tj. od 1 stycznia 2024 r. Wskazała, że nikt z pracowników organu nie poinformował jej o zmianie przepisów, co działa na szkodę jej dziecka. W ocenie skarżącej przyznanie świadczenia tylko na kilka miesięcy narusza zasadę pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.Organ, po przywołaniu treści art. 3 pkt 21, art. 17 ust. 1, ust. 4, art. 24 ust. 2, ust. 2a, ust. 4 u.ś.r. wskazał, że córka skarżącej orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z 12 grudnia 2023 r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 grudnia 2026 r. W tymże orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 5 grudnia 2023 r. Określono także, że niepełnosprawna wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. skarżąca złożyła 30 września 2025 r.W ocenie organu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego należało ustalić skarżącej począwszy od 1 września 2025 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku. Odnosząc się do treści odwołania wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane z urzędu, a dla ustalenia do niego prawa niezbędne jest złożenie odpowiedniego wniosku. Wówczas znajduje zastosowanie ogólna reguła wynikająca z wyżej przywołanego art. 24 ust. 2 u.ś.r. sprawa o przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego nie może toczyć się bez odpowiednego wniosku osoby zainteresowanej. Z woli ustawodawcy prawo do świadczeń, co do zasady, ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Termin wskazany w art. 24 ust. 2 u.ś.r. jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów k.p.a. Termin ten został ustanowiony dla zapewnienia stabilności stosunków prawnych. Wobec tego w razie jego niezachowania strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz. Okoliczności i przyczyny niezłożenia wniosku, w tym także ewentualny brak winy strony nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia rodzinnego.W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. B. zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji zarzucając jej naruszenie:1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;2. art. 8 § 1, art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu państwa, naruszenie obowiązku informacyjnego wobec strony postępowania, w szczególności na skutek:a. pominięcia wniosku złożonego do MOPR 2 stycznia 2024 r. i niepotraktowanie go jako wniosku złożonego na podstawie art. 24 ust. 2a u.ś.r., tj. o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, w tym także o świadczenie pielęgnacyjne;b. pouczenia skarżącej, że w związku z orzeczeniem o niepełnosprawności z 12 grudnia 2023 r. skarżąca ma złożyć w styczniu 2024 r. wniosek na druku SR-3 tj. wniosek o zasiłek pielęgnacyjny;c. braku pouczenia o złożeniu w styczniu 2024 r. wniosku na druku NSR-5, tj. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.;3. art. 24 ust. 2a u.ś.r. na skutek jego niezastosowania w sprawie w sytuacji, gdy wniosek złożony 2 stycznia 2024 r. na druku SR-3 był wnioskiem w rozumieniu tego przepisu, tj. o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, tj. także wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r.;4. art. 31 u.ś.r. na skutek jego niezastosowania w sprawie w sytuacji, gdy ustalenie wysokości świadczeń rodzinnych na skutek wniosku z 2 stycznia 2024 r. decyzją z 31 stycznia 2024 r. było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, a zatem wypłata świadczeń rodzinnych, tj. świadczenia pielęgnacyjnego może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu, czyli z datą od 1 stycznia 2024 r.Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.W uzasadnieniu stwierdziła, że organy obu instancji pominęły, że 2 stycznia 2024 r. skarżąca złożyła osobiście do organu wniosek na druku SR-3 z uwagi na uzyskanie przez córkę kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności na kolejny okres do 31 grudnia 2026 r. W MOPR w Piotrkowie Trybunalskim została pouczona, że ma złożyć wniosek na druku SR-3. Skarżąca działając w zaufaniu do urzędników złożyła taki wniosek. Jednocześnie nie została pouczona, że od 1 stycznia 2024 r. będzie przysługiwało jej świadczenie pielęgnacyjne i powinna złożyć wniosek na innym druku. W jej ocenie została wprowadzona w błąd przez urzędników, którzy podali jej do wypełnienia jedynie wniosek na druku SR-3. Skarżąca wyjaśniła, że córka choruje od urodzenia na stwardnienie guzowate, chorobę przewlekłą i postępującą, wymagającą stałej opieki i pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Orzeczenia o niepełnosprawności posiada od 24 kwietnia 2008 r. W każdym z orzeczeń jest informacja, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji. W ocenie skarżącej powinna otrzymać inny druk do wypełnienia, bowiem spełnione były warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od 1 stycznia 2024 r. lub jej wniosek z 2 stycznia 2024 r. powinien być rozpoznany szerzej, tj. także jako wniosek o świadczenie pielęgnacyjne. W jej ocenie wniosek ten powinien być zakwalifikowany jako wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Błąd organu doprowadził do tego, że decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r. otrzymała świadczenie niższe niż obiektywnie należne.W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143.; dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z 14 października 2025 r. o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad córka, na okres od 1 września 2025 r. do 4 grudnia 2025 r. w kwocie 3 287,00 złotych miesięcznie. Za okres od 1 grudnia 2025 r. do 4 grudnia 2025 r. do wypłaty ustalono kwotę 424,20 zł.Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 1208) – dalej jako: "u.ś.r.".W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji przyznają skarżącej świadczenie pielęgnacyjne począwszy od miesiąca września 2025 roku, tj od miesiąca, w którym skarżąca złożyła wniosek o przyznanie tegoż świadczenia. Natomiast istotą sporu jest żądanie skarżącej przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, tj. od 1 stycznia 2024 roku do 4 grudnia 2025 roku.Należy zatem wskazać, że stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.Powyższa regulacja nie pozostawia wątpliwości co do tego, że świadczenie pielęgnacyjne, należące do świadczeń rodzinnych, o których mowa w art. 24 ust. 2 u.ś.r., nie jest przyznawane z urzędu, ale wyłącznie na podstawie wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Tym samym sprawa o przyznanie prawa do owego świadczenia nie może toczyć się bez odpowiedniego wniosku osoby zainteresowanej, czego konsekwencją jest dopuszczalność ustalenia prawa do świadczenia dopiero od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wbrew zarzutom podnoszonym przez skarżącą z przepisu tego nie można wyinterpretować normy prawnej, zgodnie z którą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania tego świadczenia, co miałoby uzasadniać przyznanie świadczenia również za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku. Wyrażona powyżej zasada doznaje przełamania w art. 24 ust. 2a, który umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny. Mając jednak na uwadze, iż okoliczności sprawy nie pozwalają na zastosowanie tego wyjątkowego rozwiązania, to tym samym organy prawidłowo uznały dyspozycję art. 24 ust. 2 u.ś.r. za miarodajną dla określenia daty początkowej prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec dokonania przez Kolegium prawidłowej wykładni tego przepisu i jego prawidłowego zastosowania, za bezpodstawny należało uznać zarzut naruszenia art. 24 ust. 2 u.ś.r.W sprawie nie doszło do naruszenia art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429). Przepis ten stanowi, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Należy zwrócić uwagę, że w cytowanym przepisie art. 63 ust. 2 ustawodawca przewidział "zachowanie" prawa dla osób, którym prawo do świadczenia przyznano na dotychczasowych zasadach. "Zachować" można jednak jedynie takie prawo (uprawnienie), które kiedyś powstało i cały czas istnieje. Nie można "zachować" prawa, o które skarżąca nie występowała. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustaje zaś wskutek podjęcia przez osobę sprawującą opiekę zatrudnienia, co wynika a contrario z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Przepis ten przewidywał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wskazanym osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy nie jest sporne, że skarżąca pracowała dlatego też wystąpiła o zasiłek pielęgnacyjny.W skardze złożonej do tut. Sądu skarżąca zarzuca (pośrednio w treści uzasadnienia skargi) organom niewywiązanie się z obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 63 ust. 16 ustawy o świadczeniu wspierającym. Przepis ten nakłada na organ obowiązek poinformowania osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna. Obowiązek ten organ winien wypełnić w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie przywołanego przepisu, tj. od dnia 10 sierpnia 2023 r. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w sprawie nie jest sporne, że skarżąca nie pobierała specjalnego zasiłku opiekuńczego ani też zasiłku dla opiekuna. Natomiast istnienie po stronie organu obowiązku poinformowania jej o zmianach w prawie wywodzi z faktu, że 2 stycznia 2024 r. wystąpiła o zasiłek pielęgnacyjny. Ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić. Stosownie do art. 63 ust. 16 obowiązek ten odnosi się do osób posiadających cechę określoną w tym przepisie, t.j. pobierają świadczenie albo specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna. Wobec braku zastrzeżenia, że warunek posiadania ww. cechy winien być spełniony na określony moment w przeszłości, prawidłowym jest takie rozumienie omawianego przepisu, że dotyczy on osób znajdujących się we wskazanej powyżej sytuacji w dniu wejścia przepisu w życie, przy czym nie później niż w okresie dwóch miesięcy od tej daty. Tym samym organ nie miał obowiązku informowania skarżącej o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym nie była osobą pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, ponadto organy nie są zobowiązane informować o zmianach przepisów powszechnie obowiązujących ani tym bardziej do udzielania porad prawnych.Za niezasadny należało uznać także zarzut, w którym skarżąca podnosi, że niepoinformowanie jej o zmianach w prawie stanowi naruszenie art. 9 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wyrażona w przywołanym przepisie zasada informowania jest bowiem stosowana w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych. Na organie administracji nie ciąży natomiast obowiązek zawiadamiania z urzędu o powszechnie obowiązujących, opublikowanych aktach prawnych osób, których praw i obowiązków te akty dotyczą. W konsekwencji w sprawie nie doszło także do zarzucanego przez skarżącą naruszenia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady zaufania do władzy publicznej. Organ nie mógł potraktować wniosku złożonego na określonym formularzu jako wniosku o inne świadczenie niż wynika to z treści tego formularza.W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Należy bowiem wyjaśnić, że stosownie do art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:1) matce albo ojcu,2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 oraz z 2025 r. poz. 897) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,3) opiekunowi faktycznemu dziecka,4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.Powyższy przepis prawa materialnego definiując przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wyznacza zakres okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. W kontrolowanej sprawie analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje, że organy wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne w sprawie i dokonały ich wszechstronnej oceny. Nie ma wątpliwości co do tego, że skarżąca sprawuje opiekę nad córką, która legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Nie jest sporna również data złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką. Skarżąca w istocie nie kwestionuje poczynionych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych, które doprowadziły do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, lecz zarzuca błędną interpretację przepisów prawa materialnego oraz brak pouczenia jej o możliwości wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne od stycznia 2024 r. ewentualnie zdaniem skarżącej jej wniosek złożony na formularzu o zasiłek pielęgnacyjny powinien zostać potraktowany jako wniosek o świadczenie pielęgnacyjne.W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 31 u.ś.r. Sąd podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyroku NSA z dnia 19 października 2017 r., I OSK 701/17, gdzie to stwierdzono, że art. 31 u.ś.r. nie może stanowić samodzielnej podstawy wydania decyzji prostującej błąd w decyzji ustalającej świadczenia rodzinne. Znaczenie tego przepisu ogranicza się bowiem do wprowadzenia terminu wypłaty świadczenia w prawidłowej wysokości, o ile decyzja dotychczasowa zostanie wzruszona w nadzwyczajnym trybie wynikającym z przepisów k.p.a., np. zmiany decyzji lub wznowienia postępowania. Istota tego przepisu polega na określeniu granicy czasu, do jakiej można wypłacić stronie świadczenie w przypadku, gdy konieczna jest jego wsteczna nadpłata z powodu błędnie wydanej decyzji. Na jego podstawie wsteczna wypłata świadczeń rodzinnych ograniczona jest okresem trzech lat, którego początek rozpoczyna się określonymi w przepisie zdarzeniami. Do zdarzeń tych należą, zawiadomienie o popełnieniu błędu oraz wydana z urzędu nowa decyzja przyznająca prawo do świadczenia lub określająca wyższą wysokość świadczenia. Jednak decyzja taka wydana być musi we właściwym trybie, znanym prawu materialnemu (ustawie o świadczeniach rodzinnych) albo procedurze administracyjnej. Art. 31 u.ś.r. nie reguluje więc szczególnego trybu postępowania, zatem koniecznym jest związanie go z trybami postępowania przewidzianymi w k.p.a., mającymi na celu wyeliminowanie z obrotu decyzji administracyjnych wydanych z naruszeniem prawa. Omawiany przepis nie może być traktowany jako instytucja nadzwyczajna, oderwana od istniejącego systemu prawa procesowego. Podzielenie innej koncepcji wprowadziłoby niepożądaną niepewność prawa i stanowiłoby wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne, którego się domaga wstecznie a o zasiłek pielęgnacyjny, który otrzymywała w prawidłowej wysokości.W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.dsds