sygn. II SA/Kr 198/26 27 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Wyrok - II SA/Kr 198/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 27 marca 2026

Teza
Oddalono skargę. Wodne prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 17 grudnia 2025 r. znak: K.RUT.477.91.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za korzystaniOddalono skargę. Wodne prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 17 grudnia 2025 r. znak: K.RUT.477.91.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za korzystani
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb rozprawa
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
odwołujący apelujący / skarżący
Data orzeczenia 27 marca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący Jacek Bursa
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 17 grudnia 2025 r. znak: K.RUT.477.91.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za korzystanie z usług wodnych bez pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 marca 2025 r. znak: KR.ZUT.477.18.2025.PG, działając na podstawie art. 472 aa ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z ust. 3 pkt 3, art. 472 c w związku z art. 240 ust. 4 pkt 3 lit. c oraz art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm.) oraz art. 104, 189a i 189b k.p.a. Dyrektor Zarządu Zlewni w Żywcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie1) wymierzył Gminie W. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...]0 zł (dwadzieścia [...]) za odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych z ul. K., Z., T. oraz Ż. i W. y do rzeki C. w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r., bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.2) wskazał, że ww. karę pieniężną należy uiścić na podany rachunek bankowyw terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.Organ wyjaśnił, że w dniu 16 sierpnia 2024 r. do organu wpłynęło oświadczenie Gminy W. , obowiązanej do ponoszenia opłat za usługi wodne, w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicy administracyjnej miast (art. 552 ust. 2g i 2ha Prawa wodnego) za okres II kwartału 2024 r. (1 kwietnia - 30 czerwca 2024 r.). Z oświadczenia tego wynika, że Gmina W. korzystała z ww. usługi wodnej, o której mowa art. 35 ust. 7 w związku z art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie II kwartału 2024 r.W dniu 22 sierpnia 2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Żywcu, na podstawie art. 272 ust. 17 w zw. z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego ustaliło Gminie W. opłatę zmienną ([...] z dnia 22 sierpnia 2024 r.) w wysokości [...]), za okres II kwartału 2024 r., za odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych z ul. K., Z., T. oraz Ż. i W. do rzeki C. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.Ww. informacja została doręczona Gminie W. w dniu 23 sierpnia 2024 r. Gmina W. nie kwestionowała zasadności, czy też wysokości ustalonej opłaty zmiennej za odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych z ul. K. , Z., T. oraz Ż. i W. do rzeki C. w trybie reklamacyjnym określonym w art. 273 ust. 1 Prawa wodnego.Dyrektor Zarządu Zlewni w Żywcu pismem z dnia 26 lutego 2025 r. zawiadomił stronę w trybie art. 61 § 1 k.p.a., o wszczęciu postępowania administracyjnegoz urzędu w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w przedmiocie korzystania z usługi wodnej w zakresie odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z ul. K., Z., T. oraz Ż. i W. do rzeki C. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie II kwartału 2024 r., pouczając jednocześnie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania uwag i zastrzeżeń do prowadzonego postępowania w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia (art. 10 k.p.a.). W oznaczonym terminie, strona nie wniosła uwag.Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Gmina W.Decyzją z dnia 17 grudnia 2025 r. znak: K.RUT.477.91.2025, działając na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 472aa ust. 1 pkt 1, pkt 2 i ust. 2 oraz art. 472c ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.Organ odwoławczy wyjaśnił, że opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (art. 270 ust. 11 Prawa wodnego).Wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód (art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego).Z kolei wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności (art. 272 ust. 5 Prawa wodnego).Organ odwoławczy ustalił, że strona nie posiadała ważnego pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z usługi wodnej polegającej odprowadzaniu do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast - w czasie korzystania z usług wodnych w latach 2020 - 2024. Pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Starostę Wadowickiego decyzją z dnia 25 maja 2010 r., znak: WSR-62230/53/2010 wygasło bowiem w dniu 30 kwietnia 2020 r.Organ wskazał, że aby skorzystać z uproszczonej procedury postępowania administracyjnego w zakresie wydania decyzji na kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (art. 414 ust. 2 Prawa wodnego) strona winna była złożyć wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia, co najmniej w styczniu 2020 r. wraz z załączonym operatem, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczeniem, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Gdyby nie było to możliwe z uwagi na brak możliwości złożenia powyższego oświadczenia, strona uwzględniając powyższe terminy powinna była podjąć działania związane z pozyskaniem dokumentów załączanych do wniosku o nowe pozwolenie wodnoprawne odpowiednio wcześniej.Zdaniem organu, podnoszona w odwołaniu kwestia trudności związanych ze stanem pandemii nie usprawiedliwia braku działań strony przed rozpoczęciem pandemii tj. pod koniec roku 2019 w celu pozyskania stosownej dokumentacji (operatu wodnoprawnego) w celu złożenia wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego lub na początku roku 2020 w celu złożenia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego przed datą wygaśnięcia jego ważności. Działania te strona winna była podjąć przed zdarzeniami przytaczanymi w uzasadnieniu odwołania tj. pandemią i wojną w Ukrainie. Pandemia koronawirusa powodowała pewne ograniczenia, także w funkcjonowaniu urzędów państwowych, lecz nie jest pierwotną przyczyną zaistniałej sytuacji, ponieważ są nią przede wszystkim zaniechania strony. Nie sposób jednak przyjąć, że uruchomiona przez stronę procedura uzyskania pozwolenia wodnoprawnego wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2025 r. napotkała na tego rodzaju trudności. Nie można zatem się zgodzić, że jedną z głównych przyczyn niepozyskania pozwolenia wodnoprawnego, była trwająca w latach 2020-2022 epidemia COVID 19. Moment wygaśnięcia daty ważności posiadanego przez stronę pozwolenia wodnoprawnego przypada na czas, przed rozpoczęciem pandemii Covid 19 i wprowadzonymi w związku z jej wystąpieniem ograniczeniami. Rozpoczęcie działań przez stronę w celu pozyskania niezbędnej dokumentacji i złożenia wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, dopiero w kwietniu 2025 r., a więc już 5 lat po wygaśnięciu posiadanego pozwolenia wodnoprawnego nie wskazuje na dochowanie należytej staranności przez stronę w podejmowanych działaniach. Występując o wydanie pozwolenia już po wygaśnięciu poprzedniego tj. po upływie okresu na który było wydane strona powinna się liczyć z negatywnymi skutkami takiego działania. Strona jako podmiot realizujący zadania publiczne na podstawie przepisów prawa powinna dołożyć wszelkich starań, aby wniosek został złożony z odpowiednim wyprzedzeniem czasowymi i był kompletny, co pozwoliłoby na szybkie załatwienie sprawy.Organ podniósł, że strona nie złożyła w terminie wymaganego wniosku, chociaż - jak podawała - zakres korzystania z usługi wodnej pozostał nie zmieniony. Jednocześnie była świadoma faktu, że uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego wiąże się posiadaniem i przedstawieniem koniecznych dokumentów (operat wodnoprawny). Świadczy o tym fragment uzasadnienia z odwołania z dnia 8 kwietnia 2025 r. o odstąpienie od wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej. Nadto strona niespójnie wskazała momenty powzięcia informacji o wygaśnięciu ważności posiadanego pozwolenia wodnoprawnego. Jako pierwszą datę podała moment publikacji ustawy o rewitalizacji rzeki Odry z dnia 13 lipca 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz.1963), która wprowadzała administracyjną karę pieniężną w oparciu o art. 472aa. Publikacja wskazanego aktu prawnego miała miejsce prawie pół roku przed wejściem w życie wymienionego art. 472aa, który wchodził w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Był to wystarczający czas by podmioty korzystające z usług wodnych bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego podjęły działania w celu jego pozyskania i uniknięcia negatywnych konsekwencji związanych z jego brakiem. Strona nie wykazała, że podejmowała w tym czasie jakiekolwiek działania związane z usunięciem naruszenia prawa. Niezgodne zatem ze stanem faktycznym są twierdzenia strony, że podjęła działania niezwłocznie po powzięciu wiadomości o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego.Organ wyjaśnił, że pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi w celu ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją. W przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym ustala się bowiem istotne kwestie z punktu widzenia ochrony środowiska, takie jak warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Wydawanie pozwoleń wodnoprawnych ma na celu ochronę i poprawę stanu ekologicznego i chemicznego wód powierzchniowych, jak również zapobieganie lub ograniczanie wprowadzania zanieczyszczeń do wód podziemnych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu l instancji uznając, iż w rozpoznawanej sprawie stopień naruszenia prawa należy uznać za większy niż znikomy. Między innymi również ze względu na jego długotrwałość, poprzednio obowiązujące pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty Wadowickiego z dnia 25 maja 2010 r. obowiązywało do dnia 30 kwietnia 2020 r. Brak pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z ul. K., Z., T. oraz Ż. i W. do rzeki C. powodował obciążanie środowiska w sposób niekontrolowany, zarówno pod kątem jakościowym, jak i ilościowym. Co w przypadku wielu podmiotów działających na obszarze dorzecza Wisły, w tym samym okresie i w sposób podobny jak strona tj. korzystających z usług wodnych bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego (co miało miejsce), uniemożliwia wręcz właściwe zarządzanie zasobami wodnymi w celu efektywnej ochrony tych zasobów przed zanieczyszczeniami, niewłaściwą lub nadmierną ich eksploatacją podmiotom do tego powołanym.Organ wyjaśnił, że złożenie przez stronę "Oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast" zgodnie z art. 552 ust. 2g ustawy Prawo wodne jest obligatoryjne. W związku z powyższym nie oznacza to, że podmiot korzystający z usług wodnych nawet bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego robi to dobrowolnie.Przyjęcie, że podmiot świadomie, długotrwale i z lekceważeniem aktualnych przepisów prawa korzystał z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, a sposób postępowania budzi uzasadnioną wątpliwość co do chęci szybkiego uregulowania przedmiotowej sytuacji w latach 2019-2024 oraz uzyskania stosownego pozwolenia wodnoprawnego wynika z ustalonego stanu faktycznego. Strona nie dostarczyła żadnych dowodów na to, że podejmowała w tym okresie udokumentowane i skuteczne działania związane z uregulowaniem swojego stanu prawnego w zakresie korzystania z usług wodnych bez pozwolenia wodnoprawnego. Strona korzystała z istniejących w tym okresie uregulowań, które nie nakładały na użytkowników wód korzystających z usługi wodnej - odprowadzania do wód - wód opadowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego - opłaty podwyższonej.Organ nie podzielił stanowiska strony, że do naruszenia prawa doszło na skutek siły wyższej w rozumieniu art. 189e k.p.a. Aby zastosować ww. przepis strona winna była bowiem wykazać związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy wystąpieniem zdarzenia "siły wyższej", a niewykonaniem swojego zobowiązania. Strona winna była więc wykazać, że podjęła wszelkie możliwe środki, które miały na celu zapobieżenie skutkom siły wyższej, lecz z uwagi na nadzwyczajny charakter tego zdarzenia nie była w stanie im zapobiec. Zdaniem organu strona o nie wykazała, że podejmowała jakiekolwiek działania w tym kierunku w okresie trwania pandemii.Organ odwoławczy dodał, że art. 472aa ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodne określa podstawę do ustalenia wysokości kary pieniężnej. Stanowi ją określony procent (500%) opłaty zmiennej odnoszącej się do poboru wód podziemnych lub powierzchniowych, oznacza to, że dla wymierzenia kary w pierwszej kolejności niezbędne jest ustalenie wysokości opłaty zmiennej, gdyż kara będzie miała wymiar jej pięciokrotności. Podana wysokość kary wiąże organ. Zatem odmiennie niż jest tow przypadku pozostałych naruszeń, gdzie kara jest określona poprzez podanie dolnej i górnej granicy, tutaj występuje jedna wysokość kary za stwierdzone naruszenia. Powyższe oznacza, że nie ma możliwości jej miarkowania. ustawodawca określił i uregulował wysokość kary oraz sposób jej naliczania w ustawie, dlatego art. 189 d k.p.a. w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania.Jednocześnie organ wskazał, że aby można było odstąpić w trybie art. 189f k.p.a. od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, waga naruszenia prawa musi być znikoma, a strona musiałaby zaprzestać naruszenia prawa, zaś obie te przesłanki musiałyby zostać spełnione łącznie. W ocenie organu odwoławczego żaden z tych warunków nie został spełniony.W ocenie organu odwoławczego organ l instancji przeprowadził prawidłowo operację wykładni oraz zastosowania na tle stanu faktycznego sprawy (zachowanie strony polegające na naruszeniu obowiązku, o którym mowa w art. 389 pkt 1 w związku z art. 472aa ust. 1 pkt 1, pkt 2 i ust. 2 w związku z ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo wodne) przesłanki znikomości wagi naruszenia prawa, uzasadniając w sposób dostateczny, że indywidualne okoliczności przedmiotowej sprawy świadczą o tym, iż waga naruszenia prawa przez skarżącego nie była znikoma.Na powyższą decyzję Gmina W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:- art. 15 k.p.a. poprzez brak dwuinstancyjności postępowania w sprawie, albowiem pomimo zobowiązania do przeprowadzenia merytorycznego rozpoznania sprawy przez dwie instancje administracyjne; skutecznie wniesiony środek odwoławczy gwarantuje stronie rozpoznanie sprawy załatwionej przez organ pierwszej instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu; istotą dwuinstancyjności postępowania jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy, podczas gdy organ II instancji nie poprzedził wydanej decyzji przeprowadzeniem postępowania, umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, lecz praktycznie powielił argumentację organu I instancji, zawartej w uzasadnieniu decyzji;- art 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez błędne (niekompletne) ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie istotnych okoliczności sprawy na potrzeby oceny przesłanki "wagi naruszenia prawa" (istotności);- art. 189f § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.a. oraz art. 189d pkt 1-7 k.p.a., w zw. z art. 472c ust. 3 Prawa wodnego i art. 472aa ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego, poprzez błędne nieuwzględnienie istotnych okoliczności sprawy na potrzeby oceny przesłanki "wagi naruszenia prawa" (istotności) i błędne uznanie, że nie zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, gdyż pomimo przedstawienia wywodów w tym zakresie, organ II instancji w zasadzie analogicznie do organu I instancji nienależycie zważył podstawy do zastosowania możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, a w zamian tego przeprowadzenia postępowania naprawczego z art. 189f §2 i 3 k.p.a., skoro spełnia to cele nałożenia kary. Na skutek tego organ II instancji błędnie stwierdził, praktycznie powielając argumentację Organu I instancji, że nie zachodziły podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na Gminę W. , błędnie także nie wziął pod uwagę możliwości miarkowania wysokości kary, o którym mowa w art. 189d pkt 1-7 k.p.a., gdzie karę tę organ I instancji nałożył w pełnej wysokości.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.W wyniku rozpatrzenia sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja z dnia 17 grudnia 2025 r., Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję z dnia 26 marca 2025 r. Dyrektora Zarządu Zlewni w Żywcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o wymierzeniu Gminie W. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych z ul. K., Z., T. oraz Ż. i W. do rzeki C. w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r., bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 472 aa ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z ust. 3 pkt 3, art. 472 c w związku z art. 240 ust. 4 pkt 3 lit. c oraz art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2025 r. poz. 960, dalej: P.w.).Stosownie do art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w. administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej.Wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wynosi od 5000 zł do 1 000 000 zł, z wyjątkiem odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód (art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w.).Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że Gmina W. nie posiadała ważnego pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z usługi wodnej polegającej odprowadzaniu do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast - w czasie korzystania z usług wodnych, za który wymierzono karę.Gmina posiadała pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Starostę Wadowickiego decyzją z dnia 25 maja 2010 r., znak: WSR-62230/53/2010, które wygasło 30 kwietnia 2020 r. Przed dniem wygaśnięcia decyzji Gmina nie wystąpiła o pozwolenie na kolejny okres. Pomimo tego Gmina W. korzystała z usługi wodnej, o której mowa art. 35 ust. 7 w związku z art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w., bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie II kwartału 2024 r. Tym samym zaistniała podstawa faktyczna do nałożenia na Gminę administracyjnej kary pieniężnej. Nie budzi wątpliwości Sądu i nie jest kwestionowany sposób wyliczenia wymierzonej kary i jej wysokość.Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze odnoszących się do miarkowania wysokości administracyjnej kary pieniężnej oraz odstąpienia od nałożenia tej kary, określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zgodnie z art. 189a § 1 k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. Niemniej jednak zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.W nawiązaniu do powyższego należy odnieść się do kwestii dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej określonych w art. 189d k.p.a., które organ administracji bierze pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną.W tym miejscu przypomnieć wypada, że administracyjne kary pieniężne stanowią emanację jednego z podstawowych kanonów prawa administracyjnego, zgodnie z którym odpowiedzialność za delikt administracyjny (naruszenie obowiązku administracyjnego) ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, niezależnej od zawinienia, i w pewnym uproszczeniu powiedzieć można – automatycznej. Instytucja uregulowana w art. 189d k.p.a. ma tę odpowiedzialność łagodzić. Należy jednak mieć na względzie, że zarówno w piśmiennictwie, jak i w judykaturze za ugruntowany uznaje się pogląd, w myśl którego art. 189d znajduje zastosowanie, jeżeli spełniona została tzw. przesłanka pozytywna przejawiająca się w przyznaniu organowi administracji publicznej możliwości działania w ramach uznania administracyjnego przez przepisy prawa materialnego, wyłącznie do kar względnie oznaczonych (A. Cebera, J.G. Firlus [w:] "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", WKP 2023, art. 189d).Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, trzeba więc wziąć pod uwagę konstrukcję art. 472aa ust. 3 P.w., zgodnie z którym wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wynosi od 5000 zł do 1 000 000 zł, z wyjątkiem: 1)dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500 % opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2) wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500 % opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi; 3) odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500 % opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód.Jak wynika z powyższego, w punktach 1-3 zawartych w art. 472aa ust. 3 P.w. określono trzy przypadki, w których wysokość kary pieniężnej została określona w jednoznaczny sposób, bez elementu uznaniowości. To oznacza, że w tych przypadkach nie stosuje się dyrektyw wymiaru kary, o których mowa w art. 189d, skoro wysokość tej kary została wprost określona w ustawie.Uzasadnione było natomiast przeanalizowanie przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.W okolicznościach rozpatrywanej sprawy zasadne było przeanalizowanie przypadku określonego w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., odnotowując przy tym, że warunkiem odstąpienia jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu przesłanek wskazanych w tym przepisie, a zatem zarówno znikomej wagi naruszenia prawa jak i zaprzestania naruszenia prawa (por. np. wyroki NSA: z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1091/19; II GSK 1090/19; II GSK 1092/19 oraz z 10 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 294/20; II GSK 1386/19).W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ szczegółowo przeanalizował podstawy odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w kontekście ustalonych okoliczności faktycznych i trafnie przyjął, że takie podstawy nie istnieją.Jak wskazuje się w orzecznictwie waga naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2022 r., II GSK 9/22). Ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Waga naruszenia prawa jest znaczna, jeżeli konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma (wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2023 r., III OSK 2411/21). Rację trzeba przyznać organom, że w odniesieniu do opisanego deliktu polegającego na korzystaniu z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego nie można mówić o znikomej wadze naruszenia.Jak wskazano powyżej, skarżąca Gmina dysponowała pozwoleniem wodnoprawnym do 30 kwietnia 2020 r., z którym to dniem pozwolenie wygasło. Gmina nie podjęła działań zmierzających bezpośrednio do uzyskania kolejnego pozwolenia wodnoprawnego i nie uzyskała go do czasu, którego dotyczy zaskarżona decyzja (II kwartał 2024 r.). Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie szeroko przeanalizował okoliczności związane z korzystaniem z wód przez skarżącą w tym czasie, jak też przywołaną w odwołaniu argumentację odnoszącą się do przyczyn braku wystąpienia o pozwolenie wodnoprawne. Wskazano słusznie, że świetle art. 189f § 1 pkt 1 Kpa, stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Istotne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 Kpa, mają chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Przy ocenie wystąpienia przestanki znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 Kpa) należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń) jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administracyjnego.Słusznie przywołano w tym kontekście stanowisko wyrażone w WSA w Gdańsku, który w wyroku z 11 lutego 2026 r. II SA/Gd 879/25 (nieprawom., orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że "ciężar gatunkowy naruszenia prawa polegający na korzystaniu z wód bez wymaganej zgody wodnoprawnej jest znaczący, gdyż stanowi naruszenie podstawowych obowiązków prawnych związanych z gospodarką wodną. Działanie takie godzi w podstawy skonstruowanego przez ustawodawcę systemu gospodarowania wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Odstąpienie od wymierzenia sankcji administracyjnej za brak pozwolenia musi być traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe". Podzielając to stanowisko, Sąd dostrzega, że stan bierności, w którym nie wystąpiono o pozwolenie wodnoprawne, trwał lata, i nie tłumaczą go ani siła wyższa, ani pandemia COVID-19, ani też podnoszony w skardze "brak jakiejkolwiek reakcji organów" na stan, w którym skarżąca ponosiła opłaty za korzystanie z wód, a nie dysponowała pozwoleniem wodnoprawnym. Sąd nie podziela argumentacji skarżącej, że ustalając przesłankę znikomości naruszenia prawa organ mógł brać pod uwagę tylko okres nieposiadania przez skarżącego pozwolenia wodnoprawnego, który przypadał po 1 stycznia 2024 r. Argument ten jest chybiony, tym bardziej, że sama skarżąca powołuje się na podejmowane zgodnie z prawem ("dobrowolnie") działania przed 1 stycznia 2024 r. Zdaniem Sądu, nie dochodzi w ten sposób do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, bowiem przesłanki wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej odnoszą się wyłącznie do deliktu, który ma miejsce po wejściu w życie nowelizacji wprowadzającej ten rodzaj kary (II kwartał 2024). Natomiast, jak wskazano powyżej, oceniając przesłankę odstąpienia kary odnoszącą się do "znikomości" naruszenia prawa, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku. W niniejszej sprawie należało zatem wziąć pod uwagę także całokształt okoliczności związanych z nieuzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego w 2020 roku.Ponadto, zdaniem Sądu, nie zaistniała również druga przesłanka, o której stanowi art. 198f § 1 pkt 1 k.p.a., tj. przesłanka zaprzestania naruszenia prawa, która musi zaistnieć obok przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa. "Przesłanka ta, po pierwsze, odnosi się do dobrowolnego przerwania stanu naruszenia prawa przez jego sprawcę przed stwierdzeniem tego stanu przez upoważniony organ administracji, po drugie zaś, ma ona zastosowanie co do zasady tylko do deliktów wieloczynowych o charakterze ciągłym, deliktów trwałych lub deliktów ciągłych popełnianych z zaniechania oraz - wyjątkowo - może mieć zastosowanie do takich deliktów jednoczynowych (formalnych lub skutkowych), co do których istnieje możliwość spełnienia przesłanki zaprzestania naruszenia prawa w toku aktywności podejmowanej w określonych granicach czasowo-przestrzennych. Ustalenie to eliminuje potrzebę dalszej analizy, czy i w jakim zakresie waga stwierdzonego naruszenia prawa jest znikoma" ( wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2025 r. II GSK 902/25 LEX nr 4017103 ).W niniejszej sprawie naruszenie prawa było deliktem o charakterze ciągłym (zaniechanie), który to stan istniał także w czasie wydawania decyzji. Niezależnie zatem od tego, że Sąd podziela stanowisko organów w kwestii braku znikomości naruszenia prawa, to nie zachodzi w sprawie druga, konieczna przesłanka z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a mianowicie zaprzestanie naruszenia prawa. Nie ma zatem możliwości zastosowania normy o odstąpieniu od wymierzenia kary.Podsumowując, Sąd stwierdza, że organy należycie wyjaśniły okoliczności sprawy, z uwzględnieniem wymagań art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Zaskarżona decyzja kompleksowo wyjaśnia okoliczności sprawy i przedstawia przepisy, które w sprawie zostały zastosowane, stosownie do art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Dokonano właściwej wykładni i zastosowania ustalonych norm prawnych. Organ odwoławczy szeroko odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przez ten organ art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności postępowania).Z tych przyczyn na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.. orzeczono jak w sentencji.