Wyrok - II GSK 161/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Transport. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Wojciech Pach po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K., Z. K., S. K. i małoletniego P. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 447/22 w sprawieOddalono skargę kasacyjną. Transport. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Wojciech Pach po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K., Z. K., S. K. i małoletniego P. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 447/22 w sprawie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Tematy
odszkodowanie
Role w sprawie
odwołujący
świadek
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
27 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 września 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 447/22 oddalił skargę A. K., Z. K., małoletnich P. K. i S. K. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego A. K. (dalej: Pasażerowie, Skarżący) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: Prezes ULC) z 14 grudnia 2021r. w przedmiocie kary pieniężnej za stwierdzenie naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli Pasażerowie, zaskarżając orzeczenie to w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i o rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji; zasądzenie na rzecz Skarżących kasacyjnie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a.Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:1. Naruszenie prawa materialnego tj.:a) art. 153 p.p.s.a poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ rozpoznając ponownie sprawę zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2020r. sygn. VII SA/Wa 2058/19 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2021r. sygn. VI SA/Wa 243/21 i sygn. 244/21, jak i był związany oceną prawną wyrażoną w w/w orzeczeniach, podczas gdy zarówno Prezes ULC, jak i Sąd dokonał odmiennej oceny prawnej sprzecznej z wyrażoną w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4.02.2020 r. sygn. VII SA/Wa 2058/19 oraz pominął wskazania co dalszego postępowania zawarte w powyższych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i organ administracji publicznej orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie;b) art. 5 ust. 3, art. 7 rozporządzenia WE nr 261/2004 w związku z art. 205b ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1183 z późn.zm.; dalej: Pr.lotn.) poprzez niewłaściwie zastosowanie I błędne przyjęcie, że przewoźnik lotniczy P. S.A. nie jest zobowiązany do wypłaty na rzecz skarżących odszkodowania za opóźniony lot, albowiem opóźnienie pasażera w dotarciu do miejsca docelowego było spowodowane okolicznością nadzwyczajną tj. udzielenie pomocy medycznej pasażerowi, a opóźnienie lotu z okoliczności, które nie mogą być uznane za nadzwyczajne tj. usterka układu paliwowego w wymiarze 2 godziny 36 minut nie uprawnia do otrzymania przez skarżących odszkodowania, albowiem minimalny czas do tego prawa wynosi 3 godziny - mimo, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do takiego twierdzenia, a przewoźnik nie wykazał aby w niniejszej sprawie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności zwalniające go z obowiązku wypłaty skarżącym odszkodowania;2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 141§1 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi, w szczególności naruszenia przez organ art. 7 k.p.a., art.77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., w postaci niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, dowolnej, a nie swobodnej ocenie zebranego materiału dowodowego, co konsekwencji doprowadziło Sąd I instancji do niepełnej kontroli zaskarżonej decyzji i uznania działań Prezesa ULC za prawidłowe.Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ Prezes ULC wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz zrzekł się rozpoznania skargi na rozprawie.Obecnego na rozprawie przed NSA pełnomocnika Pasażerów, Sąd odwoławczy warunkowo dopuścił do udziału w postępowaniu, gdy chodzi o reprezentację: S. K., który stał się pełnoletni jeszcze na etapie postępowania administracyjnego oraz P. K., który z kolei uzyskał pełnoletniość na etapie postępowania kasacyjnego. Jednocześnie NSA zobowiązał ww. pełnomocnika do przedłożenia dokumentów pełnomocnictw od ww. Skarżących oraz oświadczeń o zatwierdzeniu zrealizowanych na ich rzecz - do momentu uzyskania pełnoletności - przez pełnomocnika czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym obu instancji – pod rygorem pominięcia dokonanych czynności i uznania, że S. K. i P. K. nie byli reprezentowani przez pełnomocnika.Przy piśmie z 23 marca 2027 r. pełnomocnik Skarżących: S. K. i P. K. przedstawił żądane dokumenty.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zarzuty skargi kasacyjnej Pasażerów nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.Wymaga wyjaśnienia, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zd. drugie p.p.s.a. (Dz. U. z 2026r., poz. 143), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyłącza zatem przy rozstrzygnięciach oddalających skargę kasacyjną odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a.Przed oceną skargi kasacyjnej, wymaga zauważenia, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego jej uwzględnienia niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona uzasadnionych podstaw.Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa ULC z 14 grudnia 2021 r. wydanej na skutek skargi Pasażerów w przedmiocie naruszenia przez P. S.A. – będącego przewoźnikiem lotniczym – postanowień rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L 46 z dnia 17 lutego 2004 r. s. 1 i n.; dalej: rozporządzenie 261/2004) w związku z lotem o numerze [...] z [...] lipca 2017 r. na trasie[...], który stanowił pierwszy odcinek podróży na trasie[...], stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi wniesionej na tę decyzję na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne, wykonujące wytyczne zawarte w wyrokach WSA z: 4 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2058/19 i 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 743/21 i VI SA/Wa 744/21, uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania oraz oceny, że opóźnienie ww. lotu wynoszące łącznie 4 godz. 49 min. nastąpiło z dwóch przyczyn, z których jedna – usterka techniczna i przedłużony pobyt na lotnisku w [...] - trwała 2 godz. 36 min. i nie jest następstwem okoliczności, które mogą być uznane za nadzwyczajne, a druga – podjęcie interwencji medycznej i zmiana trasy lotu – miała charakter nadzwyczajny w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004 i spowodowała co najmniej dwie godziny opóźnienia, i to jej wystąpienie spowodowało dodatkowe manewry w celu ratowania życia pasażera. W rezultacie opisanych zdarzeń wystąpił brak uprawnienia Skarżących do otrzymania odszkodowania, na mocy art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004, gdyż minimalny czas opóźnienia uprawniający do odszkodowania wynosi 3 godz., a opóźnienie wynikające z okoliczności, które nie mogą być uznane za nadzwyczajne, wyniosło 2 godz. 36 min.Odnosząc się do zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów, za nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., sformułowany w pkt 1. lit. a) petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z powołanym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną.Zgodzić się należy ze Skarżącymi, że reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki na dwóch płaszczyznach, gdyż ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny - orzekając ponownie w tej samej sprawie - nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, bo ocena ta wiąże je w sprawie. Użyty w ww. przepisie zwrot normatywny "w sprawie" oznacza, że chodzi o konkretną sytuację faktyczną, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualne określonego podmiotu (lub podmiotów) oraz administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego. Mimo tego obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu może być wyłączony w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Oznacza powyższe, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądach, ale jest on wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Taką zmianę stanu prawnego lub zmianę stanu faktycznego na moment orzekania organy administracyjne są obowiązane uwzględniać z urzędu.Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając powyższe uwagi, uznał za niezasadny zarzut skargi kasacyjnej podnoszący naruszenie przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że w sprawie nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych czy stanu prawnego powodujących możliwość odstąpienia od ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach WSA o sygn. akt: VII SA/Wa 2058/19 oraz VI SA/Wa 743/21 i VI SA/Wa 744/21.Skarżący przede wszystkim skupili się na niewykonaniu przez Prezesa ULC oraz Sąd I instancji wytycznych sformułowanych w wyroku VII SA/Wa 2058/19, mimo że został wydany wyłącznie na skutek skargi A. K. Kolejny wyrok w sprawie VI SA/Wa 743/21 (uchylający decyzję Prezesa ULC) został także wydany na skutek skargi A. K., a wyrok w sprawie VI SA/Wa 744/21 został zaś wydany wskutek skargi Z. K. i małoletnich S. K. oraz P. K..Sąd I instancji formułując ocenę o zgodności z prawem obecnie zaskarżonej decyzji, przedstawił zalecenia, jakie zostały sformułowane w wyrokach poprzedzających kontrolowane orzeczenie (s. 16-17 uzasadnienia wyroku). Skarżący nie podważyli skutecznie tej oceny zaleceń. Sąd I instancji zaznaczył, że w sprawach: VI SA/Wa 743/21 i VI SA/Wa 744/21 zaskarżone decyzje zostały uchylone nie z powodu, że przeprowadzono dodatkowe postępowanie odnośnie wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych, mających wpływ na odpowiedzialność odszkodowawczą Przewoźnika (P. S.A.), co miałoby być sprzeczne z zaleceniami wydanymi w sprawieVII SA/Wa 2058/19. W powołanych sprawach VI SA/Wa 743/21 i VI SA/Wa 744/21 uchylono zaskarżone decyzje z tego powodu, że Skarżący nie mogli zapoznać się i wypowiedzieć co do zgromadzonego materiału dowodowego, na okoliczność wskazywanego przez Przewoźnika lotniczego przebiegu zdarzeń dotyczących opóźnionego lotu (w tym czasokresu trwania poszczególnych czynności spowodowanych awaryjnym lądowaniem statku powietrznego), uznanych przez organ za prawidłowy. Sąd doszedł do wniosku, że organ naruszył art. 10 § 1 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.).Sąd I instancji wyjaśnił, że nie dopatrzył się naruszenia zaleceń z wcześniejszych wyroków, w tym że usterka instalacji paliwowej oraz konieczność jej naprawy nie stanowiły okoliczności nadzwyczajnych. Taką okolicznością była konieczność podjęcia interwencji medycznej i z tego powodu konieczność zmiany trasy lotu, włącznie z lądowaniem na innym lotnisku (w [...], zamiast w [...]). Zgodził się WSA z organem, że wystąpiły dwie przyczyny opóźnienia: usterka techniczna instalacji paliwowej i interwencja medyczna. Nadmienić należy, że Sąd w sprawie VII SA/Wa 2058/19 zalecenia skierował co do ustaleń dotyczących usterki technicznej – elementów na nią się składających i długości jej trwania, gdyż ta przyczyna opóźnienia miała wpływ na ewentualną odpowiedzialność przewoźnika. Nie oznaczało to, że WSA wykluczył drugą przesłankę opóźnienia.Po przeprowadzeniu dalszych ustaleń organ precyzyjnie określił etapy opóźnienia, ich przyczyny, przebieg i długość ich trwania. Sąd I instancji w kontrolowanym wyroku podzielił argumentację organu i uznał, że organ zastosował się do zaleceń zawartych we wcześniejszych wyrokach WSA (s. 17 uzasadnienia wyroku).Skarżący oceny tej nie podważyli (s. 4-5 skargi kasacyjnej). Podnoszone przez nich zarzuty stanowiły w zasadzie wyłącznie polemikę z wyczerpującymi ustaleniami organu, opartymi na materiale zgromadzonym przez organ po wyroku w sprawie VII SA/Wa 2058/19 (jak: raport z lotu bezpośrednio poprzedzającego skarżony lot, informacje ze strony internetowej Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego, e-mali od Przewoźnika, [...], wyjaśnień lekarza udzielającego pomocy w samolocie).Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. okazał się nietrafny. Oznaczało to, że poczynione przez organ ustalenia były wykonaniem zaleceń i stanowiska prawnego przedstawionego przez WSA we wcześniejszych wyrokach, a nie działaniem wbrew ww. wytycznym. Sąd I instancji podzielając argumentację Prezesa ULC także nie naruszył art. 153 p.p.s.a.Nie można było ustaleń faktycznych podważyć także przez podniesienie zarzutu naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a., a co do uchybień art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. WSA zasadnie nie dopatrzył się ich wystąpienia, przynajmniej w stopniu wynikającycm z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.Przede wszystkim przepis art. 141 § 1 p.p.s.a. wyznacza termin, w jakim sporządzane jest uzasadnienie wyroku. Kwestia przekroczenia wyznaczonego przez ww. przepis czternastodniowego terminu na sporządzenie uzasadnienia i początku jego biegu nie były w ogóle podnoszone w skardze kasacyjnej (por. pkt 2. petitum skargi kasacyjnej).Dlatego nieskuteczne jest powiązanie naruszenia przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. z zarzutem braku odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi, tj. podnoszącego naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz akceptacją przez WSA niepełnych i swobodnych ustaleń organu, dokonanych z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a.Co do zarzutu braku odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, to już sami Skarżący poniekąd podważają zasadność tego zarzutu, skoro jednocześnie podnoszą błędną akceptację przez WSA ustaleń faktycznych dokonanych przez organ właśnie z naruszeniem zasad określonych w art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a.Zaznaczenia wymaga, że naruszenie powyższych przepisów k.p.a. Skarżący zgłaszali zbiorczo (s. 8-9 skargi kasacyjnej), nie określając, w jaki sposób doszło do naruszenia poszczególnych uregulowań. Obowiązkiem Skarżących było nie tylko przedstawienie na czym polegało naruszenie każdego z powołanych przepisów, ale i wskazanie wpływu tego naruszenia na wynik sprawy, skoro zgłoszony zarzut został zgłoszony w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Opisany sposób redakcji zarzutów ma wpływ na możliwość oceny ich zasadności przez Naczelny Sąd Administracyjny, a w rezultacie na ich skuteczność.Gdy chodzi o jedną z zasad postępowania administracyjnego, tj. zasadę z art. 7 k.p.a., przepis ten formułuje zasadę prawdy obiektywnej, że w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powyższa zasada ogólna odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy". Gdy chodzi o czynności związane z ustaleniem stanu faktycznego sprawy, organ administracji ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalony stan był zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". W świetle dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód trzeba dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia danej sprawy administracyjnej, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, że mogą to być m.in. dokumenty, zeznania świadków, notatki, czyli i dowody wytworzone poza prowadzonym danym postępowaniem administracyjnym, jak i że nie ma obowiązku przeprowadzenia określonego rodzaju dowodu. W tym zakresie obowiązuje w k.p.a. tzw. swobodna ocena dowodów w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w rozumieniu art. 7 k.p.a. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że właściwy w sprawie organ administracji publicznej powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały dostępny materiał dowodowy.Odnosząc się zatem do wskazanych wyżej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skontrolowana przez Sąd I instancji decyzja Prezesa ULC z 14 grudnia 2021 r. została wydana w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Przede wszystkim niezasadny jest zarzut, że po wyrokach w sprawach VI SA/Wa 743/21 i VI SA/Wa 744/21 zostało przeprowadzone bardzo ograniczone postępowanie dowodowe. Skarżący nie dostrzegli, że szeregu ustaleń organ dokonał po wyroku WSA, ale w sprawie VII SA/Wa 2058/19. Czynności tych Sąd w sprawach VI SA/Wa 743/21 i VI SA/Wa 744/21 nie podważył, ale zgłosił, że Strony nie zostały zawiadomione o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i możliwości odniesienia się do tego materiału, a który miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Po wydaniu ostatnich dwóch wyroków, organ jeszcze uzupełnił postępowanie dowodowe, co przyznali sami Skarżący. Należy nadmienić, że Skarżący także mogli przejawiać inicjatywę dowodową, co podkreślono w wyrokach: VI SA/Wa 743/21 i VI SA/Wa 744/21, ale nie uczynili tego, poprzestając jedynie na krytyce działań organu.W ocenie NSA, ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz zaskarżonej decyzji (wydanej po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego) wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Zostało dołączonych szereg dowodów, np.: raport z lotu, który co do opisu interwencji medycznej potwierdził lekarz uczestniczący w tej interwencji (notatka służbowa z [...] listopada 2021 r.), a który nie reagował na wcześniejsze wezwanie organu do złożenia wyjaśnień w trybie art. 50 k.p.a., informacje ze strony internetowej Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego, dane z [...] – służącego także do przechowywania danych na temat realizacji rejsów i dającego dostęp do obrazu sytuacji operacyjnej siatki Przewoźnika. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty Skarżących kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Organ nie ma natomiast obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczności niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.Wobec zastrzeżeń Skarżących, że materiał został zebrany jednostronnie, to należy wyjaśnić, że rozkład ciężaru dowodu wynika zasadniczo z przepisu prawa materialnego, który organ administracji publicznej ma obowiązek zastosować w sprawie - art. 6 k.p.a. i art. 205b ust. 5 Pr.lotn. nakładającego na przewoźnika lotniczego ciężar udowodnienia, że uprawnienia przysługujące pasażerowi na podstawie przepisów, o których mowa w art. 205a ust. 1, nie zostały naruszone. W decyzji Prezes ULC opisał dowody, które przedłożył Przewoźnik i które zostały uznane za wyczerpujące. Natomiast Skarżący, nawet po zaznajomieniu się z tymże materiałem, nie podjęli inicjatywy dowodowej.Dlatego nie było podstaw do uwzględnienia omawianego zarzutu.W sytuacji braku skutecznego podważenia ustaleń faktycznych, nieskuteczny i nietrafny okazał się także zarzut zgłoszony w pkt 1.lit.b) petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 5 ust. 3, art. 7 rozporządzenia 261/2004 w zw. z art. 205b ust. 3 Pr.lotn. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie.Trzeba zauważyć, że za pomocą tego zarzutu Skarżący próbowali także zwalczyć ustalenia faktyczne poczynionych przez Sąd I instancji, co wynika z konstrukcji samego zarzutu (jego drugiej części odwołującej się do oceny zgromadzonego materiału dowodowego), jak i jego uzasadnienia (s. 5-7 skargi kasacyjnej). Trzeba wyjaśnić, że ocena ustaleń faktycznych nie może skutecznie następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu, a zrekonstruowany zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie należy ocenić jako co najmniej przedwczesny, a przez to również nieskuteczny (por. wyrok NSA z 22 grudnia 2025 r., sygn. akt I OSK 2264/22).Skarżący również nie wykazali na czym miałoby polegać niewłaściwe zastosowanie powołanych przepisów, które doprowadziło Prezesa ULC i Sąd I instancji do stwierdzenia braku podstaw do wypłacenia Pasażerom odszkodowań za opóźnienie lotu. Nie wyjaśnili, dlaczego uznawali, że i awaryjne lądowanie w celu udzielenia pomocy medycznej oraz usterka techniczna, które łącznie trwały ponad 3 godziny, miały stanowić podstawę wypłaty rekompensaty.Organ, a za nim – WSA odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004 w postaci błędnego przyjęcia (czyli interpretacji) rozwiniętego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s.7-8 uzasadnienia), odwołując się do treści tego uregulowania (obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków), stwierdzili, że w sytuacji, jak w okolicznościach kontrolowanej sprawy, gdy opóźnienie jest równocześnie następstwem okoliczności niemającej nadzwyczajnego charakteru, ale i takiej, której należy przypisać cechę nadzwyczajnej okoliczności, to art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004 w związku z motywem 14 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że w wypadku powstania opóźnienia lotu wynoszącego w chwili lądowania na lotnisku docelowym co najmniej trzy godziny, będącego następstwem nie tylko nadzwyczajnej okoliczności – której nie można było uniknąć za pomocą dostosowanych do sytuacji środków i w odniesieniu do której przewoźnik lotniczy podjął wszelkie racjonalne środki zmierzające do uniknięcia jej następstw – ale także innej, nienależącej do tej kategorii okoliczności, opóźnienie będące następstwem tej pierwszej okoliczności powinno zostać odliczone od całkowitego opóźnienia danego lotu w chwili lądowania na lotnisku docelowym w celu dokonania oceny, czy z tytułu opóźnienia tego lotu należy wypłacić odszkodowanie przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia. Stanowisko taki zajął Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 4 maja 2017 r. w sprawie C-315/15, Marcela Pešková, Jiří Peška przeciwko Travel Service a.s., pkt 54 (opubl. eur-lex.europa.eu). Przedstawioną wykładnię art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 rozporządzenia 261/2004 należało podzielić.Oceny ustaleń Sąd I instancji dokonał z zastosowaniem wytycznych wynikających z wyroku C-315/15 i art. 205b ust. 5 Pr.lotn.Wobec powyższego, uznając skargę kasacyjną Stron- pasażerów za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny - na mocy art. 184 orzekł o jej oddaleniu.Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od Pasażerów na rzecz Prezesa ULC, uznając ten przypadek za szczególnie uzasadniony.. odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od Pasażerów na rzecz Prezesa ULC, uznając ten przypadek za szczególnie uzasadniony.