Wyrok - II SA/Kr 1583/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 27 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Odpady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 r. sprawy ze skargi B. G. i K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 września 2025 r. znak: SKO.OŚ/4170/272/2024 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego KolegUchylono zaskarżoną decyzję. Odpady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 r. sprawy ze skargi B. G. i K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 września 2025 r. znak: SKO.OŚ/4170/272/2024 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Koleg
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
świadek
biegły
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
27 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Jacek Bursa
Podstawa prawna
art. 104
kpa
art. 10
kpa
art. 138
kpa
art. 80
kpa
art. 8
kpa
art. 107
kpa
art. 134
ppsa
art. 145
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 października 2021 r. znak: OŚ.6236.3.2019.DZ, Wójt Gminy Z.: 1) nakazał K. G. oraz B. G. usunięcie z terenu działek nr [...] i [...] (przed podziałem działka nr [...]) obr[...] Z. odpadów rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 0504, składowanych w formie nasypu na części działek [...] i [...] w takiej ilości, aby na terenie ww. działek po usunięciu odpadów pozostała co najwyżej warstwa nasypu utworzonego z ww. odpadów w ilości nie większej niż 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni zachowując naturalny spadek terenu odpowiadający spadkowi nienadsypanych części działek sąsiednich, m.in. nr [...] i [...] obr. [...] Z. , gm. Z.. W pkt 2 i 3 decyzji wskazano sposób usunięcia odpadów oraz termin ich usunięcia.Decyzją z dnia 21 marca 2022 r. znak: SKO.OŚ/4170/424/2021 Samorządowe Kolegium odwoławcze w Krakowie uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie Kolegium organ I instancji winien uzupełnić postępowanie w sposób, który pozwoli ustalić rzędne terenu oraz określić jaka ilość ziemi została nawieziona przez gminę w związku z pracami przy drodze gminnej. Wyjaśnienia wymaga także kwestia usuwania odpadów z sąsiedniej działki na działki na przedmiotowa działkę. Kolegium wskazało nadto, że działka nr [...] uległa podziałowi na dwie działki, w tekście decyzji należy wskazywać aktualne oznaczenia działek.Decyzją z dnia 17 czerwca 2024 r. znak: OŚ.6236.3.2019.DZ, działając na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 26 ust. 1, ust. 2, 4 oraz ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity w Dz. U. z 2023 r. poz. 2029 ze zm.)w sprawie katalogu odpadów (t.j. Dz.U. z 2020. 10 ze zm.) Wójt Gminy Z. nakazał K. G. oraz B. G., jako posiadaczom odpadów o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03), 17 01 01 (odpady betonu oraz gruzu betonowego z rozbiórek i remontów), 17 01 02 (gruz ceglany) w ilości wynoszącej około 4464 Mg nielegalnie składowanych/ magazynowanych na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...] oraz części działki [...] w miejscowości Z. na terenie Gminy Z., usunięcie wszystkich odpadów składowanych/magazynowanych na wskazanych nieruchomościach, w ten sposób, że odpady należy niezwłocznie przetransportować do miejsca przeznaczonego do ich zbierania bądź przetwarzania.W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na podstawie art. 26 ustawyo odpadach wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie składowania/magazynowania odpadów na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...] (przed podziałem nr działki [...]) w miejscowości Z. na terenie gminy Z.. Organ ustalił, że w trakcie trwania nin. postępowania działka nr [...] o pow. 4400 m2 uległa podziałowi na działkę nr [...] obr. o pow. 2000 m2 oraz na działkę nr [...] o pow. 2404 m2. Z kolei na podstawie oględzin terenowych w dniu 29 maja 2019 r. ustalono, że:1. Na działki [...] i [...] w Z. gm. Z. została przywieziona ziemia. Na części północno - zachodniej działki [...] ziemia nie została nawieziona.Poziom działki [...] od strony drogi ul. [...] jest zbieżny z poziomem działek sąsiednich. W odległości ok. 20 m od drogi ul. [...], widoczna jest różnica terenu w stosunku do działek sąsiednich o około 20 cm. Największa różnica terenu widoczna jest od strony południowo- zachodniej działki nr [...]. W tym miejscu różnica poziomów nasypu do działek sąsiednich wynosi około 1,5 m.Odpady to ziemia.4. W wyniku dokonanych prac ziemnych naturalne ukształtowanie terenu na działkach [...] i [...] zostało zmienione, tworząc nasyp sięgający w najwyższym punkcie do około 1,5 m.5. K. G.- strona postępowania- podczas oględzin oświadczył, że około 2-3 lata temu działka [...] była "porządkowana" w taki sposób, że zebrano na pryzmowanie górną warstwę gleby około 40-50 cm, a następnie napoczątku 2019 r. ziemia ta została rozsypana na całej powierzchni działki oraz, że na teren działki nie była nawożona ziemia z zewnątrz.6. K. G. oświadczył, że na teren działek [...] i [...] zostało przywiezionych około 12 samochodów ciężarowych ziemi - humusu- samochody o ładowności około 10 ton.Mając na uwadze powyższe, organ wskazał, że do mas ziemnych zastosowanie mają przepisy ustawy o odpadach. Katalog odpadów klasyfikuje ziemię - do odpadów z grupy 17, co rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04, która wymieniona została w grupie 17 katalogu odpadów, tj. w grupie odpadów powstających w wyniku budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej.Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tylko niektóre rodzaje odpadów mogą być wykorzystane przez osoby fizyczne i to w granicach norm wyznaczonych obecnie przepisami Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r.,w sprawie listy rodzaju odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne nie będące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. 2016 r., poz. 93). Według załącznika do ww. rozporządzenia, istnieje możliwość wykorzystania gleby i ziemi, w tym kamieni, (kod: 17 05 04) - do utwardzenia powierzchni po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania oraz z zachowaniem przepisów odrębnych,w szczególności Prawa wodnego i Prawa budowlanego; dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia to 0,2 Mg/m2 utwardzonej powierzchni- zgodnie z pozycją 40 listy ww. załącznika, powyżej wskazana ilość 0,2 Mg/m2 nie może być łączona.To znaczy, że osoba fizyczna może przyjąć łącznie wszystkich odpadów - w ilości 0,2 Mg/m2.Nawiezienie ziemi na działki [...] i [...] oraz część działki [...] w Z. , utworzenie na nich wyżej opisanego nasypu, sięgającego nawet 1,5 m wysokościw najwyższym punkcie wykracza poza ramy normy prawnej wprowadzonej w ww. Rozporządzeniu z dnia 10 listopada 2015 r. Przepisy tego rozporządzenia nie przewidują bowiem możliwości tworzenia nasypów na działkach. W świetle przedstawionego powyżej stanu prawnego i faktycznego, odpady w postaci ziemi, rozprowadzone na działkach [...] i [...] oraz część działki [...] w formie nasypu, podlegają składowaniu.Organ podniósł, że działki nr [...] i [...] oraz część działki [...] w Z. nie są miejscem przeznaczonym do składowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami ustawy o odpadach - składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych szczególnych przepisów. Ww. działki nie są miejscem magazynowania odpadów. Magazynowaniem odpadów - zgodnie z art. 3 pkt. 5 ustawy o odpadach - jest "czasowe przechowywanie odpadów obejmujące:wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę,tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów,c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów".Powołując się na treść przepisów art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach organ wskazał, że żaden z współwłaścicieli działki [...] (po podziale [...] i [...]) nie uzyskiwał decyzji administracyjnej — spośród określonej w art. 41 ustawy o odpadach - która zezwalałaby na magazynowanie (czasowe przechowywanie) odpadów w postaci mas ziemnych na ww. działce/działkach. Tymczasem w nin. sprawie odpady przywieziono na ww. działkę znajdują się w miejscu nie przeznaczonym do ich składowania, ani magazynowania. Wobec tego, na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach organ zobowiązany jest nakazanie posiadaczowi odpadów ich usunięcie.Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.Z uwagi na powyższe regulacje organ ustalił, że pracami ziemnymi zajmował się P. P., prowadzący działalność gospodarczą "W. Sp. z o.o.".W dniu 16 stycznia 2020 r. organ przeprowadził dowód z przesłuchania świadka — właściciela firmy wykonującej prace ziemne na działce [...]. Zgodnie z tymi zeznaniami na działkę nr [...] przywieziono ziemię w ilości 50 samochodów ciężarowych o ładowności 18 ton [dalej Mg — mega gramy], tj. 50 aut x 18 Mg = 900 Mg odpadów. Tymczasem według K. G. na działkę przywieziono 12 samochodów ciężarowych o ładowności 10 Mg ziemi – humusu, tj. 12 aut x 10 Mg = 120 Mg odpadów. Organ zauważył, że w zeznaniach ww. świadek – właściciel firmy informował również o kilkunastu autach ze zrębkami korzeni pochodzących z działki [...]. Organ przyjął więc, że wskazane przez K. G. 12 samochodów humusu o ładowności 10 ton, to de facto wskazane przez świadka kilkanaście aut ze zrębkami korzeni wraz z wierzchnią warstwą gleby, która wg. oświadczenia K. G. została zebrana z działki [...], przewieziona na inną działkę celem składowania "aż do uzyskania odpowiedniej struktury rolniczej" i z powrotem przewieziona na działkę [...].Posługując się wzorem gdzie:X - to dopuszczalna ilość wyrażona w Mg możliwa do przyjęcia zgodnie z ww. rozporządzeniem, X = (0,2 Mg x 2000 m 2+2404 m2)/1 m2X = 880,8 Mgna działkę nr [...] przywieziono łącznie 900,0 Mg ziemi, tj. 0,2045, Mg/m2.Zdaniem organu, z powyższego wynika, że na zlecenie K. G., przez Spółkę W. Sp. z o. o. na działkę [...] przywieziono nieznacznie więcej odpadów (0,204 m2) niż dopuszczają ramy ww. Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r.Z uwagi, że obliczenia matematyczne nie odzwierciedlają rzeczywistych ilości przywożonych w przestrzeniach ładunkowych samochodów ciężarowych organ uznał, że wskazane przez K. G. i Przedstawiciela Spółki W. Sp. z o. o. ilości przywiezionych odpadów na działkę [...] spełniałyby ww. normy wskazane w Rozporządzeniu. Jednakże równomierne rozplantowanie ww. nasypu na działce [...] ilością 0,2045Mg/m2 odpowiada utwardzeniu terenu warstwą takich odpadów o wysokości około od 10 cm do 14 cm, w zależności od przyjętej gęstości tych odpadów. Tymczasem ani właściciele nieruchomości, ani wykonujący prace ziemne nie wyjaśnili pochodzenia odpadów - ziemi, która znajduje się na działce [...] i stanowi łącznie nasyp dochodzący do wysokości ok. 1,5 m w części zachodniej działki [...]. Wobec powyższego – jak podał organ nie można uznać, że prace ziemne na działce [...] zostały wykonane zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r.Jednocześnie organ zauważył, że K. G. i B. G. w pisemnych wyjaśnieniach z dnia 9 września 2021 r. oświadczyli, że żaden ze współwłaścicieli działki [...] nie zlecał przywiezienia ziemi w ilości ponad 12 samochodów o których mowa powyżej oraz nie posiadają wiedzy o przywożeniu większej ilości samochodów niż została zlecona do przywiezienia przez SpółkęW. Sp. z o. o.Zdaniem organu Spółka W. Sp. z o. o. przywiozła jednak więcej odpadów niż zlecił K. G., a to 50 samochodów odpadów (ziemi). Rozbieżność ta wynika najprawdopodobniej z samowoli wykonawcy usług i winna być przedmiotem odrębnego rozpatrywania sprawy w trybie cywilno-prawnym. Przywieziona ilość 50 samochodów ciężarowych odpadów (ziemi) na działkę [...] nie stanowi naruszenia przepisów ww. Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia10 listopada 2015 r. K. G. nie zgłaszał jednak na żadnym etapie postępowania wniosku o wyegzekwowanie od Spółki W. Sp. z o. o. wywiezienia samowolnie przywiezionych odpadów (ziemi). Organ stwierdził, że pozostałą ilość odpadów znajdujących się na działce nr [...] i stanowiących nasyp o wysokości do ok. 1,5 m (w części zachodniej działki), zdeponowały osoby trzecie, które nie są znane współwłaścicielom działki [...]. Z uwagi jednak na brak reakcji właścicieli terenu i dodatkowych odpadach, w świetle przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 19 ustawy o odpadach, organ przyjął domniemanie, że posiadaczem odpadów ponad przywiezione 0,2045Mg/m2 (ziemi) na działce nr [...] jest K. G. i B. G., jako jej współwłaściciele.Wykonując zalecenia organu odwoławczego organ I instancji na podstawie informacji z Urzędu Gminy Z. ustalił, że w latach 2017-2021 oraz w późniejszym okresie czasu nie prowadzono żadnych prac na terenie działki nr [...] - ul. [...] w m. Z. . Zatem twierdzenie współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, iż ziemia i gruz zebrane z drogi gminnej przez osoby trzecie - nie obala domniemania dot. posiadacza odpadów, gdyż Gmina na drodze ul. [...] nie prowadziła żadnych prac. Nadto postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2023 r powołano biegłego geologa w celu wydania opinii w sprawie składowania/magazynowania odpadów na działkach nr [...] i [...] w miejscowości Z.. Tego samego dnia ustalono termin oględzin działki dla umożliwienia wykonania prac badawczych powołanego geologa na dzień 15 września 2023 r. Współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości poinformowali jednak organ, że w tym dniu będą przebywać na wyjeździe służbowym i nie wyrazili zgody na wejście na nieruchomość.W dniu 13 października 2023 r (data wpływu do organu) K. G. zwrócił się o wyjaśnienie na jakiej podstawie Gmina Z. ustaliła, iż w latach 2017-2021 oraz w późniejszym okresie nie były prowadzone żadne prace na terenie działki [...] - ul. [...] w Z. , w wyniku których znajdująca się na niej ziemia została zdeponowana na działkach [...] i [...]; o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania B. G. na okoliczność zdeponowania z drogi gminnej na działkach [...] i [...] znajdujących się w miejscowości Z.; wskazał, że nasyp jest wynikiem zmiany zagospodarowania mas ziemnych związanej z koniecznością dostosowania jej poziomu do poziomu sąsiedniej działki. Jednak w ocenie organu twierdzenie, że wykonanie nasypu w celu dostosowania ich poziomu do działek sąsiednich jest nielogiczne, gdyż sąsiednie działki znajdują się poniżej przedmiotowej nieruchomości. Nasyp widoczny jest też na mapach Starostwa Powiatowego w K. Wydział Geodezji Kartografii i Katastru. Jeśli chodzi o informację z Urzędu Gminy, to Wydział Infrastruktury Komunalnej stwierdził, że w latach 2017- 2021 oraz w późniejszym okresie czasu nie prowadził żadnych prac na terenie działki nr [...] - ul. [...] w Z. . Wyjaśniono, że Urząd prace drogowe, remontowo-budowlane prowadzi w oparciu o przepisy dot. realizacji zamówień publicznych. Takiej dokumentacji nie ma odnośnie ul. [...] w Z. . Co się zaś tyczy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania B. G. organ wskazał, że B. G. jest stroną postępowania i zgodnie z art. 10 k.p.a. ma możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania.Organ ustalił również aktualnych właścicieli działki sąsiedniej [...] oraz przeprowadzono wizję lokalną w dniu 19 października 2023 r., podczas której stwierdzono, że nasyp mieszczący się na działkach o nr ewid. [...] i [...] jest również ulokowany w części na działce [...].Zawiadomieniem z dnia 27 października 2023 r. wszczęto postępowanie względem działki nr [...] oraz rozszerzono przedmiot postępowania administracyjnego względem przytoczonych powyżej działek. Nasyp na działce nr [...] stanowi bowiem integralną część nasypu na działkach nr [...] i [...].W wyniku oględzin działki nr [...] biegły geolog sporządził opinię w zakresie szacowanej objętości i masy odpadów składowanych na terenie działek nr [...] i [...] oraz części działki [...]. Autor opinii wskazał m. in, że obecność warstwy odpadów na terenie działki nr [...] jest najprawdopodobniej skutkiem niezamierzonego przemieszczania części odpadów z terenu [...]. Nadto opinia wskazywała dokładnie rodzaj nawiezionych odpadów i ich ilość.Pismami z dnia 29 listopada 2023 r. oraz 13 lutego 2024 r. Gmina złożyła wyjaśnienia dot. magazynowania odpadów pochodzących z remontu drogi gminnej, na działkach nr [...] i [...].Organ ustalił nadto, że na mapach widoczny jest nasyp ziemny na terenie działek nr [...] i [...], natomiast droga, czyli działka nr [...], zalega równo bez uskoków - jeśli byłaby korytowana to pojawiłyby się uskoki poprzeczne bądź podłużne. Stan drogi obrazują również zdjęcia. Mając na uwadze powyższe nie było prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie nawiezienia odpadów na działkę gminną o nr ewid.[...] Dodatkowo organ ustalił, że właściciele przedmiotowych działek [...] i [...] uzyskali pozwolenie na budowę, tj. dnia 28 grudnia 2023 r. została wydana decyzja Starosty Powiatu Krakowskiego znak: AB.IV.l.1259.2023 w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na dwa stanowiska postojowe wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o., gaz, elektryczną, wentylacji mechanicznej, budową wewnętrznej linii zasilającej od skrzynki pomiarowej budynku, budową wewnętrznej instalacji gazowej do układu red.-pom. Do budynku, budowa szczelnego zbiornika bezodpływowego z odcinkiem zewnętrznym kanalizacji sanitarnej, budowa dojść i dojazdu do budynku na dz. nr [...] w m. Z. , gm. Z., oraz budowa zjazdu zwykłego na drogę wewnętrzną na dz. nr [...] [...] w m. Z. , gm. Z..Mają na uwadze powyższe organ orzekł jak na wstępie decyzjiOd powyższej decyzji odwołanie złożyli B. G. i K. G..Decyzją z dnia 22 września 2025 r. znak: SKO.OŚ/4170/272/2024, działając na podstawie art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 6 i19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2023.1587), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 stycznia 2020r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r. poz. 10) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło decyzje organu I instancji i orzekło w ten sposób, że nakazało K. G. ora B. G. usunięcie odpadów:17 05 04 gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03,17 01 01 odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów,17 01 02 gruz ceglany,w ilości około 2551 m3, z terenu działek nr [...] i [...] oraz części działki nr [...] w miejscowości Z., Gmina Z. (pkt 1); ustaliło, że ww. obowiązek, powinien zostać wykonany poprzez przekazanie odpadów podmiotowi posiadającemu zezwolenie zgodnie z ustawą o odpadach (pkt 2), w terminie do 31 grudnia 2025 r. (pkt 3).Kolegium podzieliło dokonane przez organ I instancji ustalenia, że odpady zdeponowane na działkach nr [...], [...] oraz na części działki nr [...]w miejscowości Z. znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, ani też do magazynowania. Wobec czego zasadne jest nakazanie posiadaczowi tych odpadów, ich usunięcie - zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadachKolegium wyjaśniło, że domniemanie, iż to władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, ustawodawca wprowadził, by zabezpieczyć się przed sytuacją, gdy nie można ustalić podmiotu odpowiedzialnego (wytwórcy odpadów). Natomiast obalenie domniemania prawnego z art. 3 pkt 19 może nastąpić tylko poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II OSK 330/12). Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy spoczywa przy tym na władającym powierzchnią ziemi. Władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Dla sprawy nie ma przy tym znaczenia dowodzenie, że władający powierzchnią ziemi nie wytworzył odpadów, skoro nie prowadzi to do ustalenia tożsamości innego ich posiadacza. Nie jest bowiem wystarczające wskazanie jedynie wytwórcy odpadów, lecz konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na jej nieruchomości nielegalnie.W przedmiotowej sprawie organ I instancji nakaz usunięcia odpadów skierował do K. G. i B. G., tj. właścicieli działek nr [...], [...]. Organ I instancji ustalił bowiem, że w latach 2017-2021 oraz w późniejszym okresie czasu Wydział Infrastruktury Komunalnej Urzędu Gminy Z. nie prowadził żadnych prac na terenie działki nr [...] — ul. [...] w m. Z. . właściciele przedmiotowych działek [...] i [...] uzyskali pozwolenie na budowę, tj. dnia 28 grudnia 2023r. została wydana decyzja Starosty Powiatu K. o nadanym numerze ewidencyjnym A. 23 w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na dwa stanowiska postojowe wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o., gaz, elektryczną, wentylacji mechanicznej, budową wewnętrznej linii zasilającej od skrzynki pomiarowej budynku, budową wewnętrznej instalacji gazowej do układu red.-pom. do budynku, budowa szczelnego zbiornika bezodpływowego z odcinkiem zewnętrznym kanalizacji sanitarnej, budowa dojść i dojazdu do budynku na dz. nr [...] w m. Z. , gm. Z. oraz budową zjazdu zwykłego na drogę wewnętrzną na dz. nr [...], [...] w m. Z. , gm. Z.. Z oświadczeń K. G. złożonych w dniu 20 grudnia 2019 r. wynika, że na teren działek [...] i [...] nawieziono około 12 samochodów ciężarowych ziemi (protokół, karta akt nr [...]). Ziemia na przedmiotowe działki została nawieziona na zlecenie właściciela działek. Ponadto autor opinii wskazał, że obecność warstwy odpadów na terenie działki nr [...] jest najprawdopodobniej skutkiem niezamierzonego przemieszczenia części odpadów z terenu działki nr [...]. Natomiast sporządzona w sprawie opinia wykazała dokładnie rodzaj nawiezionych odpadów i ich ilość.Kolegium podzieliło ww. ustalenia organu I instancji i wskazało, że ustalony stan faktyczny zobowiązuje organ do wydania nakazu usunięcia odpadów. Kolegium uchyliło jednak decyzję organu I instancji i orzekło w sprawie, z uwagi na następujące okoliczności:- autor opinii określił zarówno szacowaną objętość odpadów w m3, jak i szacowaną masę odpadów w tonach (Mg), Kolegium postanowiło określić w decyzji objętość odpadów, które należy usnąć, tj. 2551 m3,- w punkcie 2 decyzji Kolegium uszczegółowiło sposób usunięcia odpadów,- w punkcie 3 decyzji Kolegium określiło nowy termin usunięcia odpadów.Zdaniem Kolegium organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; zebrałi rozpatrzył materiał dowodowy, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodniez rzeczywistością. Stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium dodało,iż obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.Na powyższą decyzję B. G. i K. G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:- art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach przez nieprawidłowe zastosowaniei bezzasadne nakazanie właścicielom nieruchomości usunięcie odpadów w sytuacji, gdy w postępowaniu wskazano kto jest wytwórcą odpadów (to jest: spółka W. sp. z o.o., Gmina Z. oraz właściciel działki nr [...]) a w konsekwencji domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, co w tym przypadku zostało obalone poprzez zgromadzone w sprawie dowody,- art. 26 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, przez nieprawidłowe ich zastosowanie i nakazanie skarżącym usunięcie z działek takiej ilości odpadów, które nie uwzględniły kwestii ilości ziemi, która została nawieziona zgodnie z przepisami prawa;- art. 26 ust. 3c ustawy o odpadach przez zaniechanie jego zastosowania, podczas gdy wykonanie decyzji organu pierwszej instancji jest niemożliwe z uwagi na stan gruntu oraz ekonomicznie nieuzasadnione, a zatem sposób wykonania decyzji winien zostać zmieniony;- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które polegały w szczególności na:• odmowie przesłuchania wskazanego świadka, jak również przyjęcie za dowód opinii, która została sporządzona w sposób nierzetelny i nieprawidłowy, a nieprawidłowości te nie zostały dostrzeżone i uwzględnione przez organ II instancji;• zaniechaniu podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety lub geologaw sytuacji kwestionowania wydanych w sprawie ekspertyz, opinii oraz uprawnień osób, które je sporządziły.- art. 7 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz zasadę uwzględniania słusznego interesu obywateli, które to postępowanie zakończone zostało wydaniem decyzji całkowicie pomijającej interes stron, w szczególności ignorującej fakt, że wykonanie decyzji będzie wiązało się dla skarżących z niebagatelnymi kosztami i będzie faktycznie utrudnione a wręcz niemożliwe do wykonania z uwagi na stan gruntu;- art. 140 w zw. z art. 77 § 1, art. 104 § 2 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. przez zaniechanie zbadania i odniesienia się do zasadniczej części zarzutów zawartychw odwołaniu oraz lakoniczne i zdawkowe odniesienie się do pozostałych zarzutóww uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co może stanowić naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i utrudnia sądową kontrolę działalności administracji publicznej;- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji,podczas gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego orazprzepisów postępowania i winna zostać uchylona, w wyniku czego zaskarżona decyzja jest oczywiście nieprawidłowa jako sankcjonująca wadliwą decyzję organu pierwszej instancji.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 r. poz.143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.W tak zakreślonych ramach kontroli Sąd uznał skargę za uzasadnioną, choć tylko w części podzielił zarzuty w niej sformułowane.Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 września 2025 r., którą organ ten uchylił zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Z. z 17 czerwca 2024 r. i nakazał K. G. oraz B. G. usunięcie odpadów: - 17 05 04 gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, - 17 01 01 odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, - 17 01 02 gruz ceglany, w ilości około 2551 m3, z terenu działek nr [...] i [...] oraz części działki nr [...] w miejscowości Z., Gmina Z. (pkt 1); ustalił, że obowiązek, o którym mowa w punkcie 1. decyzji powinien zostać wykonany poprzez przekazanie odpadów podmiotowi posiadającemu zezwolenie zgodnie z ustawą o odpadach; ustalił, że obowiązek o którym mowa w punkcie 1. decyzji zostanie wykonany w terminie do 31 grudnia 2025 r.Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2023 r. poz. 1587), który stanowi: "Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami." Posiadacza odpadów definiuje, na potrzeby ustawy o odpadach, art. 3 ust. 1 pkt 19, jako wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.Zwrócić warto w tym miejscu uwagę, że na tle art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach w wyroku z 17 września 2024 r., III OSK 23/23 (orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach może nastąpić tylko przez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Oznacza to, że w przypadku, gdy nie można ustalić podmiotu ponoszącego odpowiedzialność za odpady, obowiązuje domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Jeśli domniemanie nie zostanie obalone, odpowiedzialność za odpady będzie ponosił władający powierzchnią ziemi, na której odpady się znajdują. Jeżeli odpady nie zostaną usunięte zgodnie z obowiązkiem wyrażonym w art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach należy zatem rozumieć w ten sposób, że w przypadku, gdy faktyczny posiadacz odpadów jest nieznany, obowiązki tego posiadacza obciążają władającego powierzchnią ziemi. Zgodnie z art. 3 pkt 44 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973 z późn. zm. - dalej: p.o.ś.), takim władającym jest właściciel nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990) ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający powierzchnią ziemi (zob. M. Górski, Usuwanie odpadów, Warszawa 2021, s. 133-134)". Podobnie w wyroku z 20 lutego 2024 r., III OSK 1286/22, NSA wskazał następująco: "domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, zostało wprowadzone w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Domniemanie to może zostać obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób – wskazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów."Przenosząc powyższe na okoliczności kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że organy orzekające przeprowadziły postępowanie administracyjne, które w zasadniczym zakresie pozwoliło ustalić istotne okoliczności sprawy, pozwalające sformułować w stosunku do skarżących nakaz usunięcia odpadów z działek nr [...] i [...] oraz z części działki [...] w Z. .W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że na działkę nr [...] obr. [...] Z. , po podziale działki nr [...] i [...], nawieziono ziemię. Poziom działki nr [...] od strony drogi ul. [...] jest zbieżny z poziomem działek sąsiednich. W odległości ok. 20 m od drogi ul. [...], widoczna jest różnica terenu w stosunku do działek sąsiednich o około 20 cm. Największa różnica terenu widoczna jest od strony południowo-zachodniej działki nr [...]. W tym miejscu różnica poziomów nasypu do działek sąsiednich wynosi około 1,5 m. Ziemia została nawieziona przez W. sp. z o.o. na zlecenie K. G.. Powyższe fakty potwierdzają wyjaśnienia K. G. oraz zeznania świadka P. P..Działki nr [...] i [...] oraz część działki [...] w Z. nie są miejscem przeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być składowisko odpadów, rozumiane jako obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów (vide: art. 3 pkt 25 ustawy o odpadach). Działki te nie są też miejscem magazynowania odpadów. Magazynowaniem odpadów - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach - jest czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. W toku postępowania nie ustalono, aby wydana została jakakolwiek decyzja w zakresie odpadów w odniesieniu do spornego terenu.W toku postępowania, w wyniku oględzin, wizji oraz opinii biegłego S. G. określono miejsce zalegania odpadów, oszacowano ich ilość i skład.Miejscem zalegania odpadów są działki skarżących nr [...] i [...] oraz działka nr [...], której właścicielami nie są skarżący. Biegły S. G. potwierdził występowanie trzech rodzajów odpadów o kodzie 17 na działkach nr [...], [...] i [...], przy czym na działkach skarżących ([...] i [...]), na powierzchni 3588 m2 (z całości 3754 m2) zalega większość odpadów, podczas gdy na działce nr [...] odpady zalegają na powierzchni około 166 m2. Biegły wywnioskował, że obecność warstwy odpadów na terenie działki nr [...] jest najprawdopodobniej skutkiem niezamierzonego przemieszczenia części odpadów z działki nr [...], z czym trzeba się zgodzić.W sprawie nie obalono domniemania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, w szczególności nie doprowadzono do przypisania odpowiedzialności innym podmiotom wskazanym w skardze, tj. Gminie Z., W. sp. z o.o., właścicielom działki nr [...].Po pierwsze, nie wykazano by to Gmina Z. była posiadaczem odpadów. Organ I instancji ustalił przekonująco, że w latach 2017-2021 oraz później Wydział Infrastruktury Komunalnej Urzędu Gminy Z., który odpowiada za prace remontowo-budowlane w gminie, nie prowadził żadnych prac na terenie działki nr [...] stanowiącej ul. [...] w Z. . Należało zwrócić uwagę na wyjaśnienia Wójta Gminy Z. skierowane do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. w piśmie z 27 lutego 2024 r. (k. 375), w którym wyjaśniono, że Urząd Gminy nie prowadził prac na działce nr [...] w Z. , a nadto wskazano, iż na mapach widoczny jest nasyp ziemny na działkach nr [...] i [...], natomiast działka nr [...] zalega równo, bez uskoków. Zdaniem organu, jeśli byłaby korytowana, pojawiłyby się uskoki poprzeczne bądź podłużne. Również zdaniem Sądu, z akt sprawy nie wynika, by to ziemia z gminnej działki drogowej nr [...] posłużyła jako materiał do wykonania tak dużego nasypu jak opisany w zaskarżonej decyzji.Po drugie, nie wykazano by posiadaczem odpadów był podmiot, który nawiózł ziemię, tj. W. sp. z o.o. Nie budzi wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że spółka ta na zlecenie skarżącego K. G. nawiozła ziemię na sporny teren, co przyznał przedstawiciel spółki P. P. oraz sam skarżący K. G.. Wyjaśnienia tych osób nie są spójne z pozostałym materiałem dowodowym jeśli chodzi o ilość nawiezionej ziemi, jako że osoby te twierdziły, że nawieziono ziemię w ilości dopuszczonej prawem. Słusznie jednak organy w tym zakresie dokonały ustaleń na podstawie innych dowodów, w tym oględzin oraz opinii biegłego.Po trzecie, z okoliczności sprawy w żaden sposób nie wynika, by za nawiezienie ziemi odpowiadali właściciele działki nr [...]. Z akt sprawy wynika przede wszystkim, że informowali oni (w tym R. S. w 2019 r.) Wójta Gminy Z. o nadsypywaniu działki nr [...] oraz zasypywaniu granicy tej działki z działką nr [...].W tym miejscu ponownie trzeba wskazać, że prawidłowo objęto sformułowanym w decyzji nakazem działkę nr [...], na której zalegają odpady, zobowiązując do usunięcia odpadów ich posiadaczy, tj. właścicieli działki nr [...] i [...]. Nie budzi wątpliwości Sądu wyrażone przez biegłego stanowisko, który oszacował ilość i rodzaj odpadów na działce nr [...], że obecność warstwy odpadów na terenie działki nr [...] jest najprawdopodobniej skutkiem niezamierzonego przemieszczenia części odpadów z terenu działki nr [...].Trzeba również stwierdzić, że nie jest przeszkodą do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z działki nr [...] fakt, że skarżący nie są jej właścicielami. Takie rozstrzygnięcie jest dopuszczalne na podstawie ustawy o odpadach. Jak stanowi art. 26 ust. 4 tej ustawy, jeżeli posiadacz odpadów nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, z której jest obowiązany usunąć odpady, władający powierzchnią ziemi jest obowiązany umożliwić posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z tej nieruchomości, a w przypadku wykonania zastępczego decyzji - organowi egzekucyjnemu.Podsumowując tę część rozważań, Sąd stwierdza, że w opisanym zakresie organy orzekające w sprawie zgromadziły wystarczający materiał dowodowy i przeprowadziły jego należytą ocenę wymaganą art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., czemu dały wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji. Prawidłowo oceniono przede wszystkim opinię biegłego S. G., a także protokoły oględzin, których treść spójna jest z ustaleniami biegłego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. ani w działaniach organu pierwszej, ani drugiej instancji. Skarżący mieli możliwość czynnego udziału w postępowaniu, zgłaszania wniosków dowodowych, wyrażania swojego stanowiska. Sąd stoi na stanowisku, że dowód z przesłuchania B. G. nie był w sprawie konieczny. Prawidłowo przyjęły organy, że skarżąca B. G. nie była w tej sprawie świadkiem, a stroną, która mogła przedstawić swoje stanowisko w sprawie uczestnicząc w czynnościach procesowych, w szczególności w oględzinach, lub przedkładając je na piśmie. Nie było podstaw do zakwestionowania prawidłowości czynności biegłego, w szczególności z powodu braku uczestniczenia skarżących w oględzinach z udziałem biegłego i braku ich zgody na wejście na teren ich działek. Sporządzona w sprawie opinia może być oceniona jako zawierająca logiczne wnioski, rzetelna i wiarygodna.W konsekwencji Sąd ocenia jako niezasadne zarzuty zgłoszone w skardze dotyczące powyżej opisanych kwestii, jak i zarzut dotyczący naruszenia art. 26 ust. 3c ustawy o odpadach. Przywołany przepis stanowi, że właściwy organ może zmienić, bez odszkodowania, sposób wykonania decyzji, o której mowa w ust. 2, w przypadku gdy wykonanie decyzji w sposób w niej wskazany okaże się niemożliwe lub może stwarzać zagrożenia dla życia, zdrowia lub środowiska lub inny sposób wykonania jest bardziej racjonalny ze względu na wymagania ochrony środowiska lub ze względów ekonomicznych przy zachowaniu właściwego poziomu ochrony życia, zdrowia ludzi i środowiska. Zauważyć trzeba, że przepis ten odnosi się do zmiany sposobu wykonywania decyzji, o której mowa w ust. 2, co oznacza, że wyprowadzona z niego norma dotyczy sytuacji mogącej nastąpić po wydaniu decyzji nakazującej usunięcie odpadów, gdy z jakiś przyczyn określony w decyzji nakazującej usunięcie odpadów sposób usunięcia odpadów stanie się niewłaściwy ze względu na określone tam dobra prawnie chronione.Zasadny okazał się natomiast zarzut dotyczący nakazania skarżącym usunięcia z działek takiej ilości odpadów, która nie uwzględnia ilości ziemi, która została nawieziona zgodnie z prawem.Dostrzec trzeba w tym kontekście, że nawiezienie działki ziemią, gruzem czy kamieniami nie musi mieć charakteru deliktu administracyjnego. Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach, z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8. Z kolei zgodnie z art. 27 ust. 8 ustawy, osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Na podstawie ust. 10 wydane zostało Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 roku w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. 2014 r. poz. 93). W załączniku tego rozporządzenia określono listę rodzajów opadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalne metody ich odzysku, warunki magazynowania niektórych odpadów przeznaczonych do wykorzystania i dopuszczalne ilości, które te podmioty mogą przyjąć i magazynować w ciągu roku, lub sposób określenia tych ilości dla niektórych rodzajów odpadów, i tak określono:- w punkcie 30 - odpady o kodzie 17 01 01 - mogą być wykorzystane do utwardzania powierzchni, budowy fundamentów, wykorzystania jako podsypki pod posadzki na gruncie po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego. W przypadku utwardzania powierzchni dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia: 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni. W przypadku budowy fundamentów dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia: 0,2 Mg/m3 fundamentu lub podsypki pod posadzki na gruncie.- w punkcie 31 - odpady o kodzie 17 01 02 - mogą być wykorzystane do utwardzania powierzchni, budowy fundamentów, wykorzystania jako podsypki pod posadzki na gruncie po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego. W przypadku utwardzania powierzchni dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia: 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni. W przypadku budowy fundamentów lub użycia jako podsypki pod posadzki na gruncie: 0,1 Mg/m3 fundamentu;- w punkcie 40 - odpady o kodzie 17 05 04 - mogą być wykorzystane do utwardzania powierzchni po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego. Dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia: 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni.Zauważyć należy, że w stosunku do wszystkich rodzajów odpadów określonych w zaskarżonej decyzji (kody 17 05 04, 17 01 01, 17 01 02) dopuszczalny jest odzysk własny przez utwardzenie powierzchni 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni, zgodnie z przepisami Prawa wodnego i Prawa budowalnego.W przedmiotowej sprawie ustalono, że decyzją z 28 grudnia 2023 r. nr AB.IV.1.1259.2023 Starosta Krakowski udzielił skarżącym pozwolenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na dwa stanowiska postojowe wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o., gaz, elektryczną, wentylacji mechanicznej, budową wewnętrznej linii zasilającej od skrzynki pomiarowej budynku, budową wewnętrznej instalacji gazowej do układu red.-pom. do budynku, budowa szczelnego zbiornika bezodpływowego z odcinkiem zewnętrznym kanalizacji sanitarnej, budowa dojść i dojazdu do budynku na dz. nr [...] w m. Z. , gm. Z. oraz budową zjazdu zwykłego na drogę wewnętrzną na dz. nr [...], [...] w m. Z. , gm. Z.. Uzyskanie pozwolenia na budowę potwierdza dopuszczalność zabudowy (i utwardzenia) działek nr [...] i [...].Wobec tego w decyzji nakazującej usunięcie odpadów należało ustalić ilość odpadów do usunięcia z uwzględnieniem dopuszczalnego sposobu odzysku. Zdaniem Sądu nie niweczy powyższego zmieszanie odpadów o jednolitym pochodzeniu (kod 17), skoro każdy z rodzajów odpadów może być odzyskany w tożsamy sposób. W przedmiotowej sprawie ww. norma nie została zastosowana. Kolegium zobowiązało skarżących do usunięcia odpadów w ilości około 2551 m3 z terenu działek nr [...] i [...] oraz działki nr [...]. Z opinii biegłego S. G. wynika natomiast, że jest to szacowana objętość odpadów tworzących całą warstwę na działkach nr [...], [...] i [...] (k. 391 akt adm.). Tym samym nakazano usunięcie stwierdzonych odpadów w całości, podczas gdy w odniesieniu do działek skarżących (nr [...], [...]) konieczne było ustalenie dopuszczalnej do odzysku warstwy odpadów.Wobec tego Sąd stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie dopuściło się naruszenia prawa w postaci braku wyjaśnienia dopuszczalnej ilości odpadów do odzysku, czym naruszono art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 27 ust. 8 i art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. Zdaniem Sądu przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w opisanym zakresie jest dopuszczalne i możliwe przed organem odwoławczym.W przedstawionych realiach sprawy Sąd w punkcie I sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a..