Wyrok - III SA/Gd 568/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 27 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję w części. Ruch drogowy, Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/4676/24 w przedmiocie obowiązku zapłaty kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania oraz zniszczenia pojazdUchylono zaskarżoną decyzję w części. Ruch drogowy, Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/4676/24 w przedmiocie obowiązku zapłaty kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania oraz zniszczenia pojazd
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
biegły
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
27 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący
Jacek Hyla
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
UZASADNIENIE
Starosta Tczewski decyzją z dnia 5 września 2024 r. nr WKD.7135.70.2024.AG, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", art. 130a ust. 10h i 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), powoływanej dalej jako "p.r.d.", w związku z uchwałami Rady Powiatu Tczewskiego z dnia 19 grudnia 2017 r. nr XXXVI/267/2017 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów związanych z zamiarem usunięcia pojazdu w razie odstąpienia od tej czynności, z dnia 30 marca 2021 r. nr XXX/197/2021 w sprawie ustalenia na 2021 rok wysokości opłat za usunięcie i parkowanie oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdów z drogi, z dnia 7 grudnia 2021 r. nr XXXVIII/233/2021 w sprawie ustalenia na 2022 rok wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdów z drogi, z dnia 25 października 2022 r. nr L/281/2022 w sprawie ustalenia na 2023 rok wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdów z drogi, z dnia 28 września 2023 r. nr LXII/356/2023 w sprawie ustalenia na 2024 rok wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdów z drogi - nałożył na T. C. obowiązek zapłaty kwoty w wysokości 59 501,77 zł tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia usuniętego z drogi pojazdu marki Mazda o nr rej. [...].W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 7 września 2019 r. na podstawie wydanej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w T. dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi, pojazd marki Mazda o nr rej. [...] został usunięty z drogi, a następnie przetransportowany z miejsca jego usunięcia na parking strzeżony D., wyznaczony przez Starostę Tczewskiego na podstawie umowy zawartej pomiędzy Powiatem Tczewskim a M. D., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą firmy "D." M. D. Dyspozycję wydano na podstawie przepisu art. 130a ust. 2 pkt 1 lit.b p.r.d., w związku z kierowaniem pojazdem przez osobę nieposiadającą przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu. W dniu 9 grudnia 2019 r. Starosta Tczewski został zawiadomiony przez firmę "D." M. D. o nieodebraniu pojazdu w terminie trzech miesięcy od dnia jego usunięcia.Organ I instancji wskazał, że okoliczności ujawnione zarówno na podstawie dokumentacji otrzymanej z policji w powiązaniu z później zebranymi dowodami wskazały, że właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu była T. C. Dowód stanowi także dołączona do akt postępowania umowa kupna - sprzedaży przedmiotowego pojazdu z dnia 25 maja 2019 r. Niezależnie od czynności podjętych przez Policję, Starosta Tczewski wezwał właściciela do odbioru pojazdu z parkingu. Właściciel pojazdu nie podjął żadnych czynności mających na celu odebranie należącego do niego pojazdu i pojazdu ostatecznie nie odebrał.W związku z tym Starosta Tczewski zgodnie z art. 130a ust. 10 p.r.d. wystąpił do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Tczewie z dnia 15 lutego 2024 r. sygn. akt I Ns 816/23, które uprawomocniło się dnia 8 marca 2024 r., sąd orzekł przepadek pojazdu na rzecz Powiatu Tczewskiego.Następnie w celu oszacowania wartości pojazdu organ zlecił biegłemu rzeczoznawcy samochodowemu wydanie opinii zawierającej jego wycenę oraz opis stanu technicznego. Po oszacowaniu wartości pojazdu sprawę przekazano do Stałej Komisji do oceny przydatności i likwidacji składników rzeczowych majątku ruchomego w Starostwie Powiatowym w Tczewie powołanej na podstawie zarządzenia nr 45/2021 Starosty Tczewskiego w sprawie powołania Stałej Komisji do oceny przydatności i likwidacji składników rzeczowych majątku ruchomego w Starostwie Powiatowym w Tczewie w celu przeprowadzenia procedury likwidacji pojazdu zgodnie z ustawą z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.W dniu 3 lipca 2024 r. pojazd został poddany procedurze zniszczenia (złomowania).W dniu 25 lipca 2024 r. Starosta Tczewski wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu.Organ I instancji wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż łączny koszt usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu wynosi: 59 501,77 zł. Na łączny koszt złożyły się:1. Koszty związane z usunięciem pojazdu z drogi: 486,00 zł;2. Koszty związane z parkowaniem pojazdu (w okresie od dnia usunięcia pojazdu z drogi do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz Powiatu):a) rok 2019 - 117 dni x 40,00 zł = 4 680,00 zł (z uwzględnieniem opłaty za parkowanie określonej uchwałą nr XXXVI/267/2017 Rady Powiatu Tczewskiego z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów związanych z zamiarem usunięcia pojazdu w razie odstąpienia od tej czynności),b) rok 2020 - 365 dni x 40,00 zł = 14 600,00 zł (z uwzględnieniem opłaty za parkowanie określonej uchwałą nr XXXVI/267/2017 Rady Powiatu Tczewskiego z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów związanych z zamiarem usunięcia pojazdu w razie odstąpienia od tej czynności),c) rok 2021 - 124 dni x 40 zł = 4 960,00 zł (z uwzględnieniem opłaty za parkowanie określonej uchwałą nr XXXVI/267/2017 Rady Powiatu Tczewskiego z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów związanych z zamiarem usunięcia pojazdu w razie odstąpienia od tej czynności),d) rok 2021 - 241 dni x 20,00 zł = 4 820,00 zł (z uwzględnieniem opłaty za parkowanie określonej uchwałą nr XXX/197/2021 Rady Powiatu Tczewskiego z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie ustalenia na 2021 rok wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdów z drogi),e) rok 2022 - 365 dni x 35,00 zł = 12 775,00 zł (z uwzględnieniem opłaty za parkowanie określonej uchwałą nr XXXVIII/233/2021 Rady Powiatu Tczewskiego z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie ustalenia na 2022 rok wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdów z drogi),f) rok 2023 - 365 dni x 40,00 zł = 14 600,00 zł (z uwzględnieniem opłaty za parkowanie określonej uchwałą nr L/28/2022 Rady Powiatu Tczewskiego z dnia 25 października 2022 r. w sprawie ustalenia na rok 2023 wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdów z drogi,g) rok 2024 - 67 dni x 48,00 zł = 3216,00 zł (z uwzględnieniem opłaty za parkowanie określonej uchwałą nr LXII/356/2023 Rady Powiatu Tczewskiego z dnia 28 września 2023 r. w sprawie ustalenia na rok 2024 wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdów z drogi.- Łączne koszty parkowania: 59 651,00 zł.3. Koszty związane z oszacowaniem wartości pojazdu: 150,00 zł.Ponadto organ wskazał, że wyliczone koszty zostały pomniejszone o kwotę 785,23 zł pozyskaną z tytułu kasacji pojazdu.Następnie organ I instancji wyjaśnił, że w trakcie postępowania właściciel pojazdu nie skorzystał z prawa do udziału w prowadzonym postępowaniu. Nie skorzystał z możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz w żaden inny sposób nie odniósł się do faktu wszczęcia postępowania administracyjnego.Odwołanie od powyższej decyzji złożyła T. C. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Jest rodziną zastępczą spokrewnioną dla dziecka niepełnosprawnego z zaburzeniami ADHD i w spektrum autyzmu. Dysponuje niewielkimi środkami pieniężnymi tj. zasiłkiem 800 zł, zasiłkiem opiekuńczym 2988 zł i z PCPR 1300 zł. Strona wskazała, że większość z tych środków przeznacza na terapie, które są kosztowne oraz leczenie prywatne gdyż na NFZ są bardzo odległe terminy. W tej sytuacji nie jest w stanie spłacić ww. kwoty. Skarżąca dodała, że nigdy nie prowadziła tego samochodu i żałuje, że udostępniła synowi swój dowód osobisty do jego zakupu.Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 130a, decyzją z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/4676/24, uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty Tczewskiego w całości i nałożyło solidarnie na T. C. i Ł. C. obowiązek uiszczenia kwoty 59 501,77 zł tytułem kosztów powstałych w związku z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu marki Mazda o nr rej. [...].W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 2a p.r.d. od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 - 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 4 p.r.d., dyspozycję usunięcia pojazdu wydaje policjant, strażnik gminny, albo osoba dowodząca akcją ratowniczą - w zależności od zaistnienia wskazanych w art. 130a ust. 1 - 2 p.r.d. przypadków. Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Zgodnie z art. 130a ust. 10i p.r.d. jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.Biorąc pod uwagę przywołane przepisy, zgromadzone w sprawie akta oraz podniesione w odwołaniu zarzuty, organ stwierdził, że wydana w sprawie decyzja jest zgodna z prawem.Organ odwoławczy podniósł, że usunięcie pojazdu z drogi, jego przechowywanie, oszacowanie i demontaż spowodowały powstanie kosztów, a w myśl zacytowanych na wstępie przepisów, koszty te obciążają właściciela pojazdu solidarnie z osobą, która władała pojazdem w chwili jego usunięcia.Organ II instancji wskazał, że właścicielką pojazdu była T. C., zaś osobą władającą pojazdem w chwili jego usunięcia był Ł. C. T. C. i Ł. C. są więc solidarnie zobowiązani do uiszczenia wspomnianych kosztów. Ł. C. został powiadomiony przez Policję o konieczności odbioru pojazdu i pouczony, że pozostawienie pojazdu na parkingu przez okres dłuższy niż 3 miesiące będzie skutkowało orzeczeniem przepadku pojazdu oraz naliczeniem kosztów przechowywania, oszacowania i demontażu pojazdu. Ponieważ pojazd nie został odebrany przez Ł. C. w ciągu 3 miesięcy, powiadomiony o tym fakcie Starosta Tczewski ustalił, że właścicielką pojazdu jest T. C. i dwukrotnie wezwał ją do odebrania pojazdu. T. C. w żaden sposób nie zareagowała jednak na wezwanie. W tej sytuacji Starosta Tczewski zobowiązany był wystąpić do właściwego sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Tczewskiego, a następnie wydać decyzję zobowiązującą T. C. i Ł. C. do zapłaty powstałych kosztów.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wyjaśniło, że powołane przez skarżącą okoliczności nie mogą mieć wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Skoro skarżąca była właścicielką przedmiotowego pojazdu, musi - w myśl przywołanych na wstępie przepisów - ponieść konsekwencje jego nieodebrania z parkingu strzeżonego. Organ wskazał, że jeżeli skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, może zwrócić się do Starosty o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania, przykładowo o rozłożenie go na raty. Ponadto, jeżeli skarżąca spłaci całość zobowiązania, ma roszczenie do Ł. C. o zwrot poniesionych kosztów.Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło orzec o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia z uwagi na nieprawidłowo sformułowaną sentencję w decyzji organu I instancji. Organ I instancji powinien był orzec w sentencji o obciążeniu kosztami solidarnie T. C. i Ł. C. Tymczasem organ I instancji wskazał Ł. C. jako osobę zobowiązaną solidarnie do zapłaty zobowiązania wyłącznie w rozdzielniku decyzji.T. C. wniosła skargę od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zobowiązanie organu do uzupełnienia postępowania dowodowego o zasięgnięcie opinii biegłego grafologa w celu ustalenia autentyczności podpisu skarżącej na dokumentach dotyczących nabycia przez nią prawa własności pojazdu marki Mazda o nr rej. [...], stwierdzenie, że skarżąca nie jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z usunięciem i złomowaniem pojazdu ewentualnie obciążenie kosztami wyłącznie faktycznego użytkownika i nabywcę pojazdu Ł. C.Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi:a) orzeczenia o niepełnosprawności K. C. (PCPR w Tczewie, 27 marca 2024 r. nr [...]) potwierdzającego, że K. C. (syn Ł. C.) został zaliczony do osób niepełnosprawnych i wskazującego konieczność stałej opieki i codziennego współudziału opiekuna w leczeniu, rehabilitacji i edukacji,b) zaświadczenia SR w Tczewie z dnia 24 czerwca 2019 r. sygn. akt III Nsm 413/19, ustanawiającego T. C. opiekunem prawnym małoletniego K. C., potwierdzającego, że pełni ona funkcję rodziny zastępczej i odpowiada za opiekę nad dzieckiem.W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że nigdy nie kupowała pojazdu marki Mazda, a podpisy na dokumentach (umowa sprzedaży) zostały sfałszowane przez jej syna Ł. C. Nie posiada także prawa jazdy.Ponadto skarżąca podniosła, że jest osobą starszą, schorowaną i pełni funkcję rodziny zastępczej dla swojego wnuka K. C., dziecka niepełnosprawnego, które wymaga stałej opieki i zaangażowania w proces leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ciężar finansowy utrzymania dziecka spoczywa wyłącznie na niej, ponieważ ani ojciec, ani matka dziecka nie łożą na jego utrzymanie.Skarżąca zaznaczyła także, że nie pracuje, nie ma majątku ani oszczędności. W jej ocenie, decyzja powinna zostać uchylona, a ewentualne koszty powinny obciążać wyłącznie Ł. C., bowiem to tylko on popełnił czyny zarzucane skarżącej, które wiążą się z obciążeniem kwotą wskazaną w decyzji.W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.W myśl art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).Ponadto stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodniesionych w skardze.Dokonując kontroli legalności działań organów administracji publicznej w tak zakreślonych granicach prawa, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty Tczewskiego uchybiają prawu w stopniu uzasadniającym ich eliminację z obrotu prawnego.W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 130a ust. 2 pkt 1 lit.b p.r.d., pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba, nieposiadająca przy sobie wymaganych dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu.W myśl art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 6a pkt c) p.r.d., ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony – za usunięcie - w wysokości 440 zł oraz 33 zł za każdą dobę przechowywania. Ponadto, zgodnie z treścią art. 130a ust. 6c p.r.d., na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych. Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu (art. 130a ust. 10 p.r.d.).Jak stanowi art. 130a ust. 10e p.r.d., w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca wobec skarżącej opłatę za usunięcie z drogi samochodu marki Mazda o nr rej. [...], przechowywanie tego pojazdu na parkingu w okresie od 7 września 2019 r. do 8 marca 2024 r. oraz jego oszacowanie pomniejszone o koszty kasacji, na łączną kwotę 59 501,77 zł.Z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi publicznej z powodu prowadzenia go przez osobę nieposiadającą przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu, na podstawie dyspozycji wydanej przez funkcjonariusza policji w dniu 7 września 2019 r. i w tym samym dniu umieszczony na parkingu strzeżonym D. wyznaczonym przez Starostę Tczewskiego na podstawie umowy zawartej pomiędzy Powiatem Tczewskim a M. D., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą firmy D.Właścicielem usuniętego pojazdu w dniu wydania dyspozycji była T. C., o czym świadczy treść umowy kupna-sprzedaży pojazdu z dnia 25 maja 2019 r., a także postanowienie Sądu Rejonowego w Tczewie z dnia 15 lutego 2024 r. sygn. akt I Ns 816/23. Zgodnie z treścią art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że sąd w niniejszej sprawie jest związany postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r. orzekającym przepadek na rzecz Powiatu Tczewskiego samochodu będącego dotychczas własnością T. C. Odnośnie zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu od decyzji z dnia 5 września 2024 r., że nigdy nie kupowała tego samochodu jak też, że podpis na umowie kupna-sprzedaży pojazdu został sfałszowany, wskazać należy, że w aktach administracyjnych organu I instancji (k.16) znajduje się kserokopia zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego z dnia 4 października 2019 r., z adnotacją "kwituję odbiór zezwolenia 04.10.2019 C.". Skarżąca w toku postępowania przed organem I instancji nie zaprzeczała, że jest właścicielką pojazdu ani nie składała żadnych wniosków dowodowych na poparcie twierdzeń o sfałszowaniu jej podpisu na umowie sprzedaży pojazdu. W odwołaniu skarżąca wskazywała, że udostępniła dowód synowi w celu zakupu pojazdu, nie twierdziła aby do zawarcia umowy sprzedaży doszło wbrew jej woli, ani nie składała na poparcie swoich twierdzeń w tym zakresie żadnych wniosków dowodowych. Ponadto kwestię własności przedmiotowego pojazdu skarżąca mogła podnosić w postępowaniu przez Sądem Rejonowym w Tczewie w sprawie o ww. sygnaturze, w której była uczestnikiem. Skarżąca zaniechała wykazania w tym postępowaniu, że nie nabyła przedmiotowego pojazdu.Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że ustaleniom organów obu instancji w tym zakresie, nie można zarzucić by zostały one dokonane z naruszeniem przepisów prawa procesowego.W odniesieniu do ustalenia wobec skarżącej kosztów usunięcia oraz parkowania pojazdu marki Mazda o numerze rejestracyjnym [...] za okres od 7 września 2019 r. do 8 marca 2024 r. a także jego oszacowania pomniejszonego o kasację, wskazać należy, iż z cytowanego wyżej art. 130a ust. 10h p.r.d. wynika, że wszelkie koszty związane między innymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do momentu zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia. Intencją wskazanego przepisu było to, aby wymienione koszty ponosiła osoba, której niewłaściwe i niezgodne z prawem zachowanie, koszty te spowodowało. Wskazywane w skardze okoliczności, że skarżąca nie prowadziła pojazdu i go nie porzuciła nie miały znaczenia dla rozpoznania sprawy. Zgodnie z cytowanym przepisem nie zwalniają one bowiem właściciela z obowiązku zapłaty powstałych kosztów. Dodatkowo wskazać należy, że skarżąca miała wiedzę o zatrzymaniu pojazdu i możliwości jego odbioru z parkingu, z której nie skorzystała.Wskazać jednak należy, że właściciela pojazdu winny obciążać tylko koszty uzasadnione, a więc takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania a nie takie, które są wynikiem zaniechania czy bezczynności organu administracji.Kwestia ta ma istotne znaczenie w przypadku powstania kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi na parking strzeżony. Przepis art. 130a ust. 10 p.r.d. przewiduje bowiem, że starosta występuje do sądu cywilnego z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu jeżeli właściciel - prawidłowo powiadomiony - nie odebrał pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia przy czym z wnioskiem takim może wystąpić nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art. 130a ust. 10 p.r.d.).Starosta winien wystąpić z wnioskiem do sądu cywilnego bez zbędnej zwłoki. Termin na złożenie takiego wniosku nie powinien być nadmiernie wydłużony. Nie można zaakceptować sytuacji, w której organ przez długi okres czasu nie podejmuje czynności i dopiero po latach występuje do sądu cywilnego, a następnie obciąża kosztami właściciela za cały okres przechowywania pojazdu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego. W ten sposób poprzez swoją bezczynność organ generuje powstanie kosztów, którymi w całości obciąża właściciela pojazdu. W takiej sytuacji właściciel pojazdu ponosi koszty spowodowane także bezczynnością organu.Właściciel pojazdu winien ponosić uzasadnione koszty przechowywania a więc takie, które są normalnym następstwem zaistniałych zdarzeń a nie takie, które są spowodowane zaniechaniem organu.Przepis art. 130a ust. 10h p.r.d. wyraźnie wskazuje, iż wskazane koszty powstają z momentem wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania, czyli postępowania toczącego się przed sądem powszechnym o stwierdzenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku właścicielem pojazdu staje się bowiem powiat i nie ma już podstaw do obciążania kosztami osoby nie będącej już właścicielem pojazdu.W odniesieniu zatem do kosztów przechowywania i oszacowania pojazdu za okres od 7 września 2019 r., to uznać należy, że skarżąca jest zobowiązana do ich ponoszenia na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d., gdyż treść tego przepisu wskazuje, że koszty te ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu dyspozycji jego usunięcia z drogi.Organy administracji nie wyjaśniły jednak, czy wszystkie koszty przechowywania samochodu, którymi obciążono skarżącą są kosztami uzasadnionymi.T. C. została obciążona kosztami przechowywania za okres od dnia 7 września 2019 r. do uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Tczewskiego tj. do dnia 8 marca 2024 r. (k. 26 akt administracyjnych organu I instancji). Organy nie wyjaśniły, czy koszty przechowywania samochodu przez okres ponad 4 lat są kosztami uzasadnionymi, które winna ponieść skarżąca.Jak już wyżej wskazano przepis art.130a ust. 10 p.r.d. przewiduje możliwość wystąpienia starosty do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w ciągu 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Starosta winien zatem niezwłocznie podjąć działania, o których mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. (wystąpienie z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu).Starosta Tczewski wystąpił do zespołu radców prawnych o przygotowanie wniosku do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku samochodu marki Mazda o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 14 stycznia 2022 r., czyli po upływie ponad dwóch. Data złożenia do sądu wniosku o przepadek nie została ustalona i nie wynika ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji.Przez długi okres organ nie podjął żadnych działań w zakresie wykonania obowiązków, jakie nakładał na niego przepis art. 130a ust. 10 p.r.d. Zaniechanie organu w tym zakresie generowało dodatkowe koszty przechowywania, bo w tym czasie przedmiotowy pojazd cały czas stał na parkingu strzeżonym. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalna w państwie prawa sytuacja, w której organ administracji nie wykonuje czynności, do których jest zobowiązany w racjonalnym terminie i wskutek jego bezczynności generowane są wysokie koszty obciążające obywatela w stopniu mogącym spowodować jego finansową ruinę (por. wyroki NSA z 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2331/17 i z 25 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2990/17,wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 13/25).W ocenie Sądu, stosownie do treści art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty obciążające właściciela pojazdu muszą być uzasadnione, a więc właściciel winien ponieść koszty będące normalnym następstwem jego nagannego zachowania. Nie można natomiast obciążać właściciela takimi kosztami, które są skutkiem bezczynności organu. Zatem, nie można uznać, że całe koszty przechowywania pojazdu przez okres blisko 5 lat (od 7 września 2019 r. do 8 marca 2024 r.) są normalnym następstwem usunięcia pojazdu skarżącej.W sprawie nie zostało wyjaśnione, dlaczego wniosek do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku samochodu został złożony dopiero po dniu 14 stycznia 2022 r. i w jakiej dacie to nastąpiło. Wyjaśnienie tych okoliczności jest niezbędne do dokonania oceny, w jakim zakresie koszty przechowywania spornego pojazdu od 7 września 2019 r. do 8 marca 2024 r. można uznać za uzasadnione i obciążyć nimi skarżącą.Podkreślić przy tym należy, że sama okoliczność, iż przepisy p.r.d. nie określają granicznego terminu do złożenia przez starostę wniosku do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu, nie oznacza, że starosta w tym zakresie może działać dowolnie, zaś jego opieszałość w powyższym zakresie nie może być postrzegana jako naruszenie norm procesowych w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji. Z treści bowiem cytowanych wyżej przepisów wynika, że starosta już po upływie 3 miesięcy od usunięcia pojazdu z drogi i uprzednim, prawidłowym poinformowaniu właściciela pojazdu lub innej uprawnionej osoby o możliwości jego odbioru, ma obowiązek wystąpienia do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brak jest jakichkolwiek rozważań w tym zakresie.Organy nie wyjaśniły zatem w powyższym zakresie dokładnie stanu faktycznego sprawy, ani w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.Sąd nie mógł dopuścić dowodu z opinii biegłego grafologa w celu oceny autentyczności podpisu skarżącej pod umową sprzedaży, bowiem przeprowadzenie takiego dowodu przed sądem administracyjnym nie jest dopuszczalne. Sąd administracyjny nie przeprowadza w sprawie, co do zasady, postępowania dowodowego (poza dowodami z dokumentów) a jedynie kontroluje legalność wydanej przez organ decyzji. Wobec uchylenia wydanych decyzji skarżąca będzie mogła zawnioskować o przeprowadzenie tego dowodu w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organ administracji.Również wniosek o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi nie został uwzględniony, gdyż stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej nie mają znaczenia dla oceny powstania i zakresu zobowiązania do zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu. Mogą mieć natomiast znaczenie, na co słusznie wskazał organ, w odrębnym postępowaniu prowadzonym w wyniku wniosku strony o rozłożenie zobowiązania na raty lub jego umorzenie.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku zapłaty kosztów na T. C. oraz uchylił decyzję Starosty Tczewskiego z dnia 5 września 2024 r.Sąd stwierdził, że decyzja organu odwoławczego w zakresie nakładającym obowiązek na Ł. C. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało stwierdzenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia obowiązku zapłaty kosztów na Ł. C.Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi kwalifikowaną postać naruszenia. Decydują o nim łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - w tym skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić w sytuacji naruszenia przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.Organ odwoławczy naruszył w niniejszej sprawie fundamentalną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego sformułowaną w art. 15 k.p.a. Organ wydał decyzję nakładającą obowiązek zapłaty znacznych kosztów w wysokości około 60 000 zł wobec osoby, która nie była adresatem decyzji organu I instancji.Doręczenie tej osobie decyzji przez organ I instancji i potraktowanie jej jako solidarnie zobowiązanej w tzw. rozdzielniku do decyzji, w oczywisty sposób nie doprowadziło do uczynienia je adresatem decyzji organu I instancji i nie nałożyło na nią obowiązku, mogło to bowiem nastąpić wyłącznie w treści decyzji.Organ odwoławczy nie mógł sanować tej wadliwości decyzji organu I instancji, poprzez zmianę treści decyzji i poszerzenie kręgu osób zobowiązanych do zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu.Nałożenie zobowiązania na Ł. C. po raz pierwszy w decyzji organu II instancji rażąco narusza prawo. Działanie organu doprowadziło do sytuacji, w której strona utraciło prawo do wniesienia odwołania do organu wyższej instancji od nałożonego na nią w decyzji obowiązku zapłaty kwoty około 60 000 zł. Naruszenie prawa jest oczywiste, naruszony przepis na istotne znaczenie z punktu widzenia uprawnień strony postępowania administracyjnego a naruszenie wywołało istotne skutki ekonomiczne.Wskazania dla organu ponownie rozpoznającego sprawę wynikają z poczynionych wyżej rozważań. Organ uzupełni postępowanie dowodowe (w tym przeprowadzi ewentualne dowody zawnioskowane przez strony) i poczyni na jego podstawie ustalenia dotyczące braku sprawności podejmowania przez organ czynności w zakresie złożenia wniosku o przepadek. Organ ustali, czy wobec Ł. C. nie została wydana decyzja w innym postępowaniu, jeżeli nie, uczyni go adresatem decyzji solidarnie ze skarżącą, jeżeli w sprawie będzie nadal istniała podstawa faktyczna do nałożenia na nią zobowiązania, jako właścicielkę pojazdu.Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych pod internetowym adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.. Organ wydał decyzję nakładającą obowiązek zapłaty znacznych kosztów w wysokości około 60 000 zł wobec osoby, która nie była adresatem decyzji organu I instancji.Doręczenie tej osobie decyzji przez organ I instancji i potraktowanie jej jako solidarnie zobowiązanej w tzw. rozdzielniku do decyzji, w oczywisty sposób nie doprowadziło do uczynienia je adresatem decyzji organu I instancji i nie nałożyło na nią obowiązku, mogło to bowiem nastąpić wyłącznie w treści decyzji.Organ odwoławczy nie mógł sanować tej wadliwości decyzji organu I instancji, poprzez zmianę treści decyzji i poszerzenie kręgu osób zobowiązanych do zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu.Nałożenie zobowiązania na Ł. C. po raz pierwszy w decyzji organu II instancji rażąco narusza prawo. Działanie organu doprowadziło do sytuacji, w której strona utraciło prawo do wniesienia odwołania do organu wyższej instancji od nałożonego na nią w decyzji obowiązku zapłaty kwoty około 60 000 zł. Naruszenie prawa jest oczywiste, naruszony przepis na istotne znaczenie z punktu widzenia uprawnień strony postępowania administracyjnego a naruszenie wywołało istotne skutki ekonomiczne.Wskazania dla organu ponownie rozpoznającego sprawę wynikają z poczynionych wyżej rozważań. Organ uzupełni postępowanie dowodowe (w tym przeprowadzi ewentualne dowody zawnioskowane przez strony) i poczyni na jego podstawie ustalenia dotyczące braku sprawności podejmowania przez organ czynności w zakresie złożenia wniosku o przepadek. Organ ustali, czy wobec Ł. C. nie została wydana decyzja w innym postępowaniu, jeżeli nie, uczyni go adresatem decyzji solidarnie ze skarżącą, jeżeli w sprawie będzie nadal istniała podstawa faktyczna do nałożenia na nią zobowiązania, jako właścicielkę pojazdu.Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych pod internetowym adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.