Wyrok - II SA/Gl 48/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 27 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. Ochrona środowiska, Odpady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. w B. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 16 października 2025 r. nr 124/2025/KW w przedmiocie odpadów oddala skargę. UZASADNIENIE Śląski Wojewódzki InspekOddalono skargę. Ochrona środowiska, Odpady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2026 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. w B. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 16 października 2025 r. nr 124/2025/KW w przedmiocie odpadów oddala skargę. UZASADNIENIE Śląski Wojewódzki Inspek
Data orzeczenia
27 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Artur Żurawik
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach (organ), zarządzeniem pokontrolnym z dnia 16 października 2025 r., nr 124/2025/KW, działając w oparciu o art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 425) oraz ustaleń przeprowadzonej kontroli przeprowadzonej w okresie od 26 sierpnia 2025 r. do 24 września 2025 r. w B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (spółka, skarżąca) udokumentowanej protokołem kontroli nr [...], niepodpisanym przez kontrolowany podmiot, zarządził:1) zaprzestać prowadzenia działalności w zakresie gospodarki odpadami na terenie nieruchomości zlokalizowanej w B. przy ul. [...] do czasu uregulowania stanu formalno-prawnego w przedmiotowym zakresie w terminie; od zaraz,2) zaprzestać zbierania poza miejscem wytwarzania, tj. na terenie przy ul. [...] w B., niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne w terminie: od zaraz,3) prowadzić ewidencję odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym w terminie: na bieżąco.Wyznaczył także termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu naruszeń wskazanych w punktach 1-3 na dzień 14 listopada 2025 r.Uzasadniając wydane zarządzenie organ wyjaśnił, że podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wymagań ochrony środowiska.W odniesieniu do pkt 1 zarządzenia wyjaśnił, że na terenie przy ul. [...] w B., zbierane są odpady pochodzące z terenu Gminy B., które stanowią odpady wytworzone w wyniku realizacji zadań własnych tejże Gminy z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenów będących jej własnością zleconych spółce. Oględziny terenu przy ul. [...] w B. wykazały, że odpady przywożone są na przedmiotowy teren, gdzie są tymczasowo magazynowane przed przekazaniem ich do podmiotu zajmującego się ich dalszym przetwarzaniem, tj. podlegają zbieraniu. Organ wskazał, że prowadzenie zbierania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Spółka nie posiada decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów na terenie przy ul. [...] w B.. W związku z powyższym organ uznał, że naruszono art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach.W dalszej kolejności w odniesieniu doi pkt 2 zarządzenia organ wskazał, że na terenie przy ul. [...] w B., zbierane są odpady komunalne pochodzące z terenu Gminy B., w tym odpady ulegające biodegradacji (bioodpady) oznaczone jako odpady o kodzie 20 02 01 oraz odpady z koszy ulicznych oznaczone jako odpady o kodzie 20 03 01, tj. niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne). Przedmiotowe odpady są zatem zbierane poza miejscem wytwarzania, a zatem spółka naruszyła art. 23 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy o odpadach.W odniesieniu do pkt 3 zarządzenia - analiza danych z bazy BDO wykazała, że ewidencja odpadów prowadzona przez spółkę w systemie BDO nie jest zgodna ze stanem rzeczywistym. W systemie BDO nie zostały wprowadzone karty przekazania odpadów (KPO) dla 4 transportów odpadów o kodzie 20 03 01 i 20 02 01 przekazanych w dniach 14 – 28 lipca 2025 r. do F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., dla których w czasie kontroli przedłożono potwierdzenie wykonania usługi, tj. przyjęcie odpadów przez F. Sp. z o.o. Organ uznał, że kontrolowana spółka naruszyła art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach.W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła w całości zarządzenie organu z dnia 16 października 2025 r., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez nieustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy oraz błędne przyjęcie iż skarżąca prowadzi działalność w zakresie gospodarki odpadami na terenie nieruchomości zlokalizowanej w B. przy ul. [...], w tym prowadzi zbieranie odpadów oraz, że prowadziła ewidencję odpadów w systemie BDO w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym; naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach przez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 3 ust. 1. pkt 32 ustawy o odpadach przez jego niezastosowanie i niezasadne uznanie,iż skarżąca prowadzi zbieranie odpadów komunalnych poza miejscem wytworzenia. Wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.Odnosząc się do pkt 1 zaskarżonego zarządzenia, skarżąca zauważyła, iż spółka nie prowadzi działalności w zakresie gospodarki odpadami ale realizuje zadania własne Gminy B. z zakresu gospodarki komunalnej o charakterze użyteczności publicznej na podstawie umowy powierzenia zadań z zakresu usług w ogólnym interesie gospodarczym, zawartej z Gminą w dniu [...] r. Skarżącej powierzono realizację zadania własnego gminy, przewidzianego w art. 3. ust. 2 pkt 11 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 13 września 1996 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 733). Ponadto skarżąca wykonuje także zadanie likwidacji nielegalnych składowisk odpadów. W ocenie skarżącej w konsekwencji uznać należy, iż nieprawidłowe było ustalenie organu, aby skarżąca miała prowadzić działalność gospodarczą w zakresie gospodarowania odpadami. Odpady, uprzątnięte z dróg dla pieszych oraz zgromadzone w pojemnikach ustawionych przy drogach dla pieszych, a także pochodzące z likwidacji nielegalnych składowisk odpadów, znajdujące się na terenie zaplecza magazynowo - technicznego spółki, stanowią odpady, za których wytwórcę należy uznać skarżącą, stosownie do przepisu art. 3 ust. 1. pkt 32 ustawy o odpadach. Umowa powierzenia zadań z zakresu usług w ogólnym interesie gospodarczym z dnia [...] r. nie zawiera postanowień odmiennych od treści przywołanego przepisu, a w konsekwencji jako wykonujący usługę w zakresie sprzątania to skarżąca będzie w istocie wytwórcą odpadów, powstałych (gromadzonych) w związku z realizacją tych usług. Nie może zostać uznane za zasadne stanowisko organu, wedle którego działania skarżącej miałyby stanowić zbieranie odpadów poza miejscem ich wytwarzania, jak również nakazanie skarżącej zaprzestanie realizacji powierzonego zadania.Zdaniem skarżącej organ w sposób niewłaściwy ustalił stan faktyczny sprawy, co skutkowało błędnymi wnioskami, dotyczącymi rodzaju działalności, prowadzonej przez spółkę. W szczególności organ nie uwzględnił okoliczności, iż skarżąca jest podmiotem, realizującym zadania własne gminy w zakresie utrzymania porządku na terenie miasta, nieprowadzącym działalności w zakresie gospodarki odpadami.Odnosząc się do ustaleń organu, dotyczących prowadzenia przez spółkę ewidencji odpadów w systemie skarżąca stwierdziła, że wyjaśniła w toku przeprowadzonej kontroli, iż wygenerowanie kart pozostawiane było w gestii transportującego, co jest zgodne z zasadami funkcjonowania systemu BDO.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w treści zaskarżonego zarządzenia. Zauważył, że zarządzeniem nie nałożono na skarżącą żadnych dodatkowych obowiązków poza tymi, które spółka powinna realizować z mocy prawa. Zostało ono wydane w oparciu o ustalenia faktyczne uzyskane podczas specjalistycznej kontroli dokonanej przez organ. Wszelkie ujawnione naruszenia zostały szczegółowo i wyczerpująco udokumentowane w protokole kontroli. Ponadto organ poinformował, że aktualnie prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie wstrzymania działalności skarżącej w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm.- dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Z treści art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, wynika jednoznacznie, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Wydawanemu przez tego inspektora zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia, lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną (art. 31a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Skoro przepisy tej ustawy uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych w oparciu o wyniki dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanej osoby fizycznej określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.Stosownie zaś do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.Sąd kontrolując zgodność z prawem rozważanego zarządzenia powinien zatem ocenić, czy ustalenia zawarte w jego uzasadnieniu oraz w protokole kontroli wskazują na zaistnienie naruszeń prawa wymienionych w zarządzeniu pokontrolnym, a kwestionowanych przez skarżącą. Dodać przy tym należy, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, które Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, że do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to postępowanie odrębne. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów tego Kodeksu, skarżąca może skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną. Konsekwencją niestosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest to, że uchylenie przez sąd administracyjny tego rodzaju aktu nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego. Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego może, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury. W przedmiotowej sprawie z tego typu naruszeniami nie mamy do czynienia.Ponadto z uwagi na niestosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogło dojść również do ich naruszenia, a zatem podniesione zarzuty w tym zakresie są niezasadne.W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli. Skoro zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, w związku z tym obowiązek zawarty w zarządzeniu pokontrolnym stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo.Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że ze sporządzonego w niniejszej sprawie protokołu kontroli wynika, że na terenie przy ul. [...] w B., zbierane są odpady pochodzące z terenu Gminy B.. Przedmiotowe odpady stanowią odpady wytworzone w wyniku realizacji zadań własnych Gminy B. z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenów będących własnością Gminy B., zleconych spółce.Przeprowadzone w dniach 26 sierpnia i 22 września 2025 r. oględziny terenu przy ul. [...] w B. wykazały, że odpady przywożone są na przedmiotowy teren, gdzie są tymczasowo magazynowane przed przekazaniem ich do podmiotu zajmującego się ich dalszym przetwarzaniem, tj. podlegają zbieraniu. W czasie kontroli ustalono, że spółka nie posiada decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów na terenie przy ul. [...] w B..W trakcie kontroli ustalono również, iż na terenie przy ul. [...] w B. zbierane są odpady komunalne pochodzące z terenu Gminy B., w tym odpady ulegające biodegradacji (bioodpady) oznaczone jako odpady o kodzie 20 02 01 oraz odpady z koszy ulicznych oznaczone jako odpady o kodzie 20 03 01, tj. niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne.W trakcie kontroli organ ustalił, iż spółka prowadzi ewidencję w systemie: baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (system BDO) w oparciu o karty przekazania odpadów (KPO) i karty ewidencji odpadów (KEO). Analiza prowadzonej ewidencji odpadów wykazała, że ewidencja odpadów prowadzona przez kontrolowaną spółkę w systemie BDO nie jest zgodna ze stanem rzeczywistym.Kontrola została przeprowadzona zgodnie z przepisami przez właściwy organ. Poczynione w toku kontroli ustalenia zostały udokumentowane w protokole kontroli, który stanowił podstawę wydania zaskarżonego aktu.W sprawie nie doszło do naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz z przyczyn szczegółowo podanych powyżej.Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna wykazała, że zaskarżone zarządzenie odpowiada kryterium legalności.Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.. orzekł jak w sentencji.Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.