Postanowienie - III OZ 104/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 8 kwietnia 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Odmowa sporządzenia uzasadnienia, Ochrona przyrody. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SA/Po 789/25 w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 16 lipcaOddalono zażalenie. Odmowa sporządzenia uzasadnienia, Ochrona przyrody. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SA/Po 789/25 w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 16 lipca
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
8 kwietnia 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Rafał Stasikowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej "skarżąca", "spółka") sporządzenia uzasadnienia wyroku z 18 grudnia 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 789/25.W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że czternastodniowy termin do odbioru przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku z 18 grudnia 2025 r., rozpoczął swój bieg 22 grudnia 2025 r., tj. w dniu pozostawienia w placówce pocztowej wskazanej przesyłki. Skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił więc 5 stycznia 2025 r.W świetle powyższych ustaleń nie ma wątpliwości, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 18 grudnia 2025 r. upłynął skarżącej z dniem 12 stycznia 2026 r. Skarżąca natomiast złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę dopiero 13 stycznia 2026 r., a zatem po upływie terminu. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest terminem ustawowym, a takie terminy nie mogą być ani przedłużane, ani skracane. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. W konsekwencji wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku należało ocenić jako bezskuteczny.Pismem z 17 stycznia 2026 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji wnosząc o jego uchylenie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie podlegało oddaleniu.Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Na podstawie art. 139 § 4 p.p.s.a. odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu.Z przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, w jakim terminie należy zgłosić wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Każdorazowo badanie dochowania terminu do dokonania tej czynności procesowej wymaga poczynienia ustaleń w zakresie daty doręczenia odpisu sentencji wyroku, która wywołuje rozpoczęcie biegu terminu do zgłoszenia wniosku o jego uzasadnienie.Odpis sentencji wyroku z dnia 18 grudnia 2025 r. - wydanego na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym – został przesłany pełnomocnikowi strony skarżącej 18 grudnia 2025 r., a czternastodniowy termin do odbioru tej przesyłki rozpoczął swój bieg 22 grudnia 2025 r., tj. w dniu pozostawienia jej w placówce pocztowej. Wyjaśnić należy, że procedura doręczenia przedmiotowej przesyłki sądowej nastąpiła zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 366) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.Przewidziana w art. 73 p.p.s.a. instytucja doręczenia zastępczego pism rodzi domniemanie prawne, iż pismo zostało skutecznie doręczone jego adresatowi. Norma ww. przepisu wprowadza swoistą fikcję prawną doręczenia, które w tym przypadku ma charakter doręczenia zastępczego. Domniemanie, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., polega na złożeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego czternastodniowego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby rozpoczyna swój bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki, jak doręczenie właściwe pisma adresatowi.Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro czternastodniowy termin do odbioru przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku z 18 grudnia 2025 r., rozpoczął swój bieg 22 grudnia 2025 r., tj. w dniu pozostawienia w placówce pocztowej wskazanej przesyłki, to skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił 5 stycznia 2025 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 18 grudnia 2025 r. upłynął skarżącej z dniem 12 stycznia 2026 r. Skarżąca natomiast złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę 13 stycznia 2026 r., a zatem po upływie terminu. W konsekwencji wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku należało ocenić jako spóźniony.W kontekście argumentacji zawartej w uzasadnieniu zażalenia należy wskazać, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, zaś późniejszy odbiór pisma nie obala wynikającego z przepisu art. 73 § 1 p.p.s.a. domniemania doręczenia, nie zmieniając tym samym skutków prawnych tego trybu doręczenia (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 września 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 473/09, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 188/10; z 21 września 2012 r., sygn. akt II FZ 762/12; z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II FZ 36/13; z 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1761/15; z 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1762/15 oraz z 18 października 2023 r., sygn. akt II OZ 589/23 - orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia nie zmienia zatem skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, niemającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie, tj. upływ ostatniego dnia okresu. Tym samym nawet odebranie odpisu sentencji wyroku przez pełnomocnika spółki po 5 stycznia 2026 r. nie miałoby znaczenia dla rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, a czynność taka również nie byłaby dokonana w ustawowym terminie.Ponadto Sąd wskazuje, że pełnomocnik spółki nie może powoływać się w kwestii terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie na informacje uzyskiwane ustnie od pracowników Poczty Polskiej. W tym postępowaniu idzie o obiektywne ustalenie daty doręczenia przesyłki i daty upływu określonego terminu. Bieg terminu na odebranie pisma liczy się od dnia pierwotnej awizacji, niezależnie od informacji przekazywanych przez pracowników placówki pocztowej. Tego rodzaju okoliczność może natomiast mieć znaczenie w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.Z uwagi na powyższe przyjąć należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że doręczenie przedmiotowej przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku nastąpiło 5 stycznia 2026 r., natomiast termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął skarżącej 12 stycznia 2026 r. Skarżąca nadała taki wniosek 13 stycznia 2026 r., a zatem jego wniesienie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 1 p.p.s.a. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej (art. 85 p.p.s.a.).Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sad Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.-----------------------4. orzekł jak w sentencji.-----------------------4