Postanowienie - I GZ 116/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 9 kwietnia 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 292/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 lutego 2025 r., nr 1001-IEE.7192.5.2025.2.JW w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucOddalono zażalenie. Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 292/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 lutego 2025 r., nr 1001-IEE.7192.5.2025.2.JW w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekuc
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
ubezpieczenia społeczne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
9 kwietnia 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Tomasz Smoleń
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 292/25, odrzucił skargę Z. K. (skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (organ, DIAS) z dnia 13 lutego 2025 r., nr 1001-IEE.7192.5.2025.2.JW w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2025 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżącego oraz uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 21 maja 2025 r.Skarżący w dniu 12 czerwca 2025 r. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, wskazał numer PESEL oraz złożył formularz "PPF" wnioskując o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnił, że nie miał możliwości finansowych i zdrowotnych do spełnienia wymagań wskazanych w zarządzeniu. Wskazał, że emerytura najniższa nie pozwala na wykup leków, a wybór pomiędzy kupnem chleba a wysłaniem przesyłek poleconych jest dla niego tragiczny.Postanowieniem z dnia 25 lipca 2025 r., sygn. akt III SPP/Łd 73/25, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Zarządzeniem z dnia 6 października 2025 r. wezwano pełnomocnika (ustanowionego dla skarżącego z urzędu) do uprawdopodobnienia okoliczności wskazanych we wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 października 2025 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 292/25, odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi.Następnie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 292/25 odrzucił jego skargę. W uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi Sąd I instancji wyjaśnił, że przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków skargi doręczona została skarżącemu w dniu 21 maja 2025 r. Skarżący uzupełnił braki w dniu 12 czerwca 2025 r., czyli po terminie, który upłynął w dniu 28 maja 2025 r. (wskazał numer PESEL oraz wniósł o przyznanie prawa pomocy). Sąd I instancji podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi zakończyło się dla strony negatywnie (postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r. Sąd I instancji odmówił przywrócenia wnioskowanego terminu).Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 19 grudnia 2025 r., o odrzuceniu skargi, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zwolnienie skarżącego od kosztów postępowania zażaleniowego.W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uznał, iż braki nie zostały uzupełnione w terminie, pomijając uprawdopodobnienie przez skarżącego usprawiedliwionej przyczyny uchybienia (sytuacja finansowa i zdrowotna - najniższa emerytura, brak środków na leki i przesyłki), wskazane we wniosku z dnia 12 czerwca 2025 r. wraz z numerem PESEL i wnioskiem o prawo pomocy (przyznane postanowieniem z dnia 25 lipca 2025 r., sygn. akt III SPP/Łd 73/25 poprzez zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Wezwanie pełnomocnika z urzędu nie mogło uzasadniać odmowy przywrócenia terminu (art. 86-88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; aktualnie: t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), gdyż strona wypełniła przesłanki braku winy przed upływem 7 dni od ustania przeszkód (art. 87 § 1 p.p.s.a.), co potwierdza uchwała NSA z dnia 3 lipca 2023 r. (II GPS 3/22). Odmowa pozbawia merytorycznego rozpoznania skargi, naruszając prawo do sądu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje Sąd (vide: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22).Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny wniesionego środka zaskarżania, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, wezwanie m.in. do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącego doręczono skarżącemu w dniu 21 maja 2025 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, wskazujące tę właśnie datę (vide: karta 13 akt sądowych). Siedmiodniowy termin na wykonanie ww. wezwania upłynął zatem w dniu 28 maja 2025 r. Powyższe wezwanie (pomimo prawidłowego doręczenia i prawidłowo zawartego pouczenia) nie zostało wykonane w terminie.Skarżący uzupełnił ww. brak formalny, poprzez wskazanie własnego numeru PESEL dopiero w dniu 12 czerwca 2025 r. (data nadania – koperta k. 15 akt sądowych). Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi oraz przyznanie prawa pomocy.Wyjaśnić należy, że postanowieniem z dnia 25 lipca 2025 r., sygn. akt III SPP/Łd 73/25, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Odnośnie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 6 października 2025 r. wezwał pełnomocnika (ustanowionego dla skarżącego z urzędu) do uprawdopodobnienia okoliczności wskazanych we wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 października 2025 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru: karta 40 akt sądowych). Pomimo prawidłowo doręczonego wezwania na adres pełnomocnika skarżącego, wezwanie pozostało bez odpowiedzi.Wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 292/25, Sąd I instancji odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił, bowiem skarżący nie uzupełnił braków skargi w terminie. Termin na uzupełnienie braków formalnych skargi (nadesłanie numeru PESEL skarżącego) został uzupełniony przez skarżącego po terminie. Termin do uzupełnienia braków skargi nie został również przywrócony. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu doręczono stronom postępowania, w tym m.in. pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 grudnia 2025 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru: karta 53 akt sądowych). Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu stało się prawomocne, wobec niezaskarżenia tego postanowienia.Dodać należy, że przedmiotem kontroli instancyjnej wywołanej niniejszym zażaleniem skarżącego była na obecnym etapie procedowania wyłącznie prawidłowość wydanego w sprawie postanowienia Sądu I instancji w zakresie odrzucenia skargi. Argumentacja podniesiona w zażaleniu mogła być ewentualnie podnoszona w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji z dnia 26 listopada 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi, jednak (jak wskazano powyżej), wobec niezaskarżenia m.in. przez pełnomocnika skarżącego tego postanowienia, stało się ono prawomocne, a kwestionowanie wynikających z niego ustaleń w obecnym postępowaniu w przedmiocie odrzucenia skargi jest niedopuszczalne.Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a..