Postanowienie - I OZ 121/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 14 kwietnia 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Wyłączenie sędziego, Zasiłek dla bezrobotnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 592/25, o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach: [...], [...], [...] i [...] w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 592/25 ze skargi G.K. na postanowienie Wojewody ŚOddalono zażalenie. Wyłączenie sędziego, Zasiłek dla bezrobotnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 592/25, o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach: [...], [...], [...] i [...] w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 592/25 ze skargi G.K. na postanowienie Wojewody Ś
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
powód
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
14 kwietnia 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Krzysztof Sobieralski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zwany dalej "Sądem I instancji", postanowieniem z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 592/25, oddalił wniosek G.K., zwanego dalej "skarżącym", o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach: [...], [...], [...] i [...] od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II SA/Ke 592/25 toczącej się ze skargi skarżącego na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 2 września 2025 r., znak: PSZ.IV.8641.34.2025, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.Skarżący w złożonym wniosku jako "bezprawie" uznał skierowanie jego sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, które odbywa się bez udziału stron. Wobec tego skarżący wniósł o "wyłączenie z rozpoznawania" oraz wyznaczenie innego składu orzekającego, a także skierowanie sprawy na rozprawę jawną.Objęci wnioskiem sędziowie złożyli oświadczenia, w których podali, że w sprawie nie zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby one wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności, a także powodujące ich wyłączenie z mocy ustawy.W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia Sąd I instancji – powołując się na treść art. 18 § 1, art. 19, a także art. 20 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." – wskazał, że skarżący nie przytoczył takich okoliczności, które mogłyby budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów i uzasadniać ich wyłączenie.Podkreślono, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z obaw, w szczególności niesprecyzowanych, co do jego osoby. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku.Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił przyczyn wyłączenia sędziów WSA w Kielcach, w konsekwencji uznano, że w sprawie nie występują wątpliwości co do bezstronności wskazanych powyżej sędziów WSA, które mogłyby stanowić podstawę ich wyłączenia.Zażalenie na powyższe orzeczenie złożył skarżący wskazując na jego "bezprawność" i "bezprawie" orzekającego składu sędziowskiego. Wniesiono ponownie o przeprowadzenie rozprawy jawnej oraz zmianę składu sędziowskiego do rozpoznania niniejszej sprawy.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 § 1 P.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 P.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy tym, stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wykazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że brak jest przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie objętych wnioskiem sędziów od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 592/25, albowiem w sprawie nie zachodziły przesłanki wyłączenia określone w art. 18 § 1 P.p.s.a., a podane przez skarżącego okoliczności nie są tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanych we wniosku sędziów (art. 19 P.p.s.a.). Powodem takim nie może być subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności ww. sędziów, czy też dyskryminacji z ich strony. Podjęcie przez skład sędziowski niekorzystnych, w odczuciu skarżącego, działań co do jego osoby w niniejszej sprawie nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego muszą mieć zawsze charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.Podkreślić należy, że ze sformułowanego przez skarżącego wniosku o wyłączenie sędziów wynika, iż jedyną okoliczność, jaka w ocenie skarżącego ma świadczyć za wyłączeniem wyżej wymienionych sędziów od orzekania w niniejszej sprawie, stanowi fakt skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron.W tym kontekście należy wyjaśnić, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rozpoznanie sprawy na rozprawie, w składzie trzech sędziów. Wyjątkiem od powyższej reguły jest postępowanie uproszczone, w toku którego rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia następuje na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie organu II instancji stwierdzające, że odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia. Tym samym przedmiotowa sprawa stanowi przypadek podlegający rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym.Sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z dnia 17 listopada 2025 r., wydanego zgodnie z § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 779). Na mocy powyższego przepisu przewodniczący wydziału orzeczniczego kieruje sprawy, o których mowa w art. 119 P.p.s.a., do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Odbywa się to tak jak w przypadku pozostałych spraw rozpoznawanych w trybie zwykłym, przy czym zasada rozpoznania spraw według kolejności wpływu jest odrębna dla spraw rozpoznawanych w trybie zwykłym i odrębna dla spraw rozpoznawanych w trybie uproszczonym.W konsekwencji nie sposób powyższego działania zaklasyfikować jako niewłaściwego, czy też takiego, którego celem było wywołanie negatywnych skutków procesowych względem skarżącego. Równocześnie podkreślić należy, że opisana powyżej czynność skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym została dokonana przez Przewodniczącą Wydziału II sędzię WSA [...]. Pozostali sędziowie, których dotyczy wniosek o wyłączenie, poza faktem ich wyznaczenia do składu orzekającego, nie przeprowadzili na tym etapie sprawy żadnych czynności.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno we wniosku o wyłączenie sędziów, jak i w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji brak jest wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonych przez nich w tej sprawie oświadczeń. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 61/08, CBOSA, oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt K 3/09, publ. "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego" 2011, seria A, nr 1, poz. 5).Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że złożony przez skarżącego wniosek o wyłączenie ww. sędziów od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Ke 592/25 nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 18 § 1 i art. 19 P.p.s.a.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.., orzekł jak w sentencji postanowienia.