Wyrok - III OSK 165/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 15 maja 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Służba więzienna, Funkcjonariusze Służby Więziennej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 30 września 2025 r. sygn. akt III SA/Lu 337/25 w sprawie ze skargi Ł.K. na decyzję personalną Dyrektora Okręgowego Służby WięzieOddalono skargę kasacyjną. Służba więzienna, Funkcjonariusze Służby Więziennej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 30 września 2025 r. sygn. akt III SA/Lu 337/25 w sprawie ze skargi Ł.K. na decyzję personalną Dyrektora Okręgowego Służby Więzie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
obwiniony
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
15 maja 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Ireneusz Dukiel
Podstawa prawna
art. 105
kpa
art. 138
kpa
art. 107
kpa
art. 61
kpa
art. 12
kpa
art. 35
kpa
art. 156
kpa
art. 151
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (9)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 30 września 2025 r., III SA/Lu 337/25, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę Ł.K. (dalej: "skarżący") na decyzję personalną Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] (dalej: "organ drugiej instancji") z 21 maja 2025 r., nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji") z 10 kwietnia 2025 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.10 stycznia 2025 r. skarżący zwrócił się do organu pierwszej instancji z raportem o zwolnienie ze służby w Służbie Więziennej z 10 stycznia 2025 r. Organ pierwszej instancji przeprowadził w tej sprawie postępowanie administracyjne. 28 marca 2025 r. skarżący został poinformowany o zakończeniu postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze Służby Więziennej. Termin zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Więziennej został określony na 10 kwietnia 2025 r.W związku z toczącym się wobec skarżącego postępowaniem dyscyplinarnym, na mocy orzeczenia nr [...] wydanego w postępowaniu odwoławczym przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] 8 kwietnia 2025 r., po rozpatrzeniu odwołania ww. organ utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w [...] o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej - wydalenia ze służby.W związku z powyższym organ pierwszej instancji decyzją z 10 kwietnia 2025 r., nr [...], na podstawie art. 104, 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) dalej: "k.p.a." oraz art. 218 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1869 z późn. zm.) dalej: "ustawa o Służbie Więziennej", umorzył w całości postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Więziennej z powodu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby.Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją 21 maja 2025 r., nr [...]organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż 8 października 2024 r. wobec skarżącego zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne, w związku z naruszeniem przez niego dyscypliny służbowej. Orzeczeniem nr [...] z 22 stycznia 2025 r. skarżącemu została wymierzona kara dyscyplinarna w postaci wydalenia ze służby. Jak wynika z tego orzeczenia funkcjonariusz został ukarany za to, że w sposób nieprawidłowy wykonywał czynności służbowe oraz nie dopełnił obowiązków służbowych. Od powyższego orzeczenia skarżący złożył odwołanie do wyższego przełożonego dyscyplinarnego. Następnie po zakończeniu postępowania administracyjnego i zgromadzeniu całości materiału dowodowego, zawiadomieniem z 28 marca 2025 r., skarżący został poinformowany o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej z powodu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Termin zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej został określony na 10 kwietnia 2025 r., tj. zgodnie z dyspozycją wyżej wymienionego art. 96 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej.Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji określając termin zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Służbie Więziennej wziął pod uwagę potrzeby służby związane z zabezpieczeniem środków finansowych na wypłacenie świadczeń związanych ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Służbie Więziennej, jak również konieczność dalszego procedowania postępowania dyscyplinarnego.Dalej organ odwoławczy podkreślił, że w chwili określania terminu zwolnienia ze służby przeciwko skarżącemu prowadzone było postępowanie dyscyplinarne oraz postępowanie karne o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby na własny raport i pozwolenie na uniknięcie ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej, w takiej sytuacji prawnej niewątpliwie miałoby niekorzystny wpływ na morale pozostałych funkcjonariuszy, jak również wpływałoby negatywnie na wizerunek Służby Więziennej i jej społeczny odbiór, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do formacji. Powyższe odpowiada intencjom prawodawcy ukierunkowanym na zapewnienie dobra służby poprzez budowanie solidnej świadomości o braku akceptacji dla takich zachowań.Dalej organ drugiej instancji podkreślił, że 8 kwietnia 2025 r., na mocy orzeczenia nr [...] wydanego w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy orzeczenie nr [...]organu pierwszej instancji o wymierzeniu kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby. Zgodnie z art. 257 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, orzeczenie wydane przez organ odwoławczy stało się prawomocne w dniu wydania orzeczenia, tj. w tym przypadku 8 kwietnia 2025 r. Zdaniem organu odwoławczego, w związku z powyższym ustała przesłanka uzasadniająca prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w związku ze złożeniem pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Zgodnie z art. 105 ust. 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Ze względu na powyższe, 10 kwietnia 2025 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia ze służby z powodu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby zostało umorzone w całości.Organ odwoławczy dokonując oceny decyzji organu pierwszej instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zgodna z prawem. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby nastąpiło na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, w związku z prawomocnym orzeczeniem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.Przywołanym na wstępie wyrokiem z 30 września 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.W uzasadnieniu wyroku wskazano, że przesłanki wygaśnięcia stosunku służbowego określono w art. 97 ust. 1 pkt 1-10 ustawy o Służbie Więziennej. Stosunek służbowy funkcjonariusza wygasa w przypadku prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby (art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy).Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, że raport z 10 stycznia 2025 r. - poza wskazaniem na osobiste względy skarżącego - nie wyjaśniał bliżej powodów wystąpienia ze służby. Argumentacja podniesiona w skardze wyjaśnia motywy wystąpienia ze służby. Świadczy o tym sformułowany zarzut, że funkcjonariusz ma prawo wystąpić ze służby nawet w toku postępowania dyscyplinarnego, które w takim przypadku należy umorzyć na podstawie art. 252a. ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, a to wobec faktu, że obwiniony przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu. Powyższe oznacza, że celem skarżącego było uzyskanie akceptacji organu o zwolnieniu ze służby w trybie natychmiastowym z 10 stycznia 2025 r. tylko z uwagi na trwające postępowanie dyscyplinarne. Skarżący miał prawo do zaproponowania terminu zwolnienia ze służby (art. 96 ust 3a ustawy o Służbie Wieziennej). Wskazany termin (10 stycznia 2025 r.) nie był jednak wiążący dla organu. Potwierdza to treść przepisu art. 96 ust. 3b ustawy stwierdzającego, że jeżeli ze względu na potrzeby służby zwolnienie funkcjonariusza w terminie, o którym mowa w ust. 3a, nie jest możliwe, przełożony zwalnia go w terminie określonym w ust. 3 (czyli w terminie do 3 miesięcy od dnia złożenia pisemnego wystąpienia ze służby).Dalej Sąd Wojewódzki stwierdził, że raport skarżącego z 10 stycznia 2025 r. dotyczący zwolnienia ze służby z 10 stycznia 2025 r. z przyczyn osobistych (skierowany do Dyrektora Zakładu Karnego w [...]) nie mógł mieć decydującego znaczenia dla oceny obowiązku wynikającego z treści art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej i nakazującego temu organowi zwolnienie funkcjonariusza ze służby w przypadku pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Sąd wskazał, że funkcjonariusz Służby Więziennej ma prawo żądać rozwiązania z nim stosunku służbowego, ale nie w każdym przypadku, zwłaszcza wtedy kiedy zainteresowany wie o toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym wszczętym dużo wcześniej w porównaniu do daty pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Co istotne, skarżący zaproponował wystąpienie ze służby "z dnia na dzień" składając wniosek 10 stycznia 2025 r. i oczekując, że organ z 10 stycznia 2025 r. zwolni go. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że według adnotacji organu z 10 stycznia 2025 r. (zamieszczonej na raporcie) wyrażono wstępnie zgodę na zwolnienie skarżącego, ale dopiero z 10 kwietnia 2025 r. Formalne wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby - będące odpowiedzią na pisemny raport skarżącego zgłaszającego wystąpienie ze służby - nastąpiło 28 lutego 2025 r. Skarżącego zawiadomiono o zakończeniu postępowania w sprawie wydania decyzji w trybie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej. Pismo organu z 28 marca 2025 r. w tej sprawie wskazywało, że zwolnienie ze służby nastąpi 10 kwietnia 2025 r.Sąd Wojewódzki podkreślił, że w świetle prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy oraz przywołanych wyżej przepisów prawa umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby było czynnością prawidłową. Jak wynika z art. 219 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy wynikające z podległości służbowej rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie przybrało formę rozkazu personalnego z 21 maja 2025 r. - i wbrew stanowisku skarżącego - nie naruszyło przepisów prawa. Sąd podkreślił, że nieuzasadnioną okazała się ocena o tym, że skarżący z 10 stycznia 2025 r. powinien zostać zwolniony ze służby i w tym przypadku od tej chwili przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu. Bez znaczenia jest okoliczność, że skarżący ma poważne problemy zdrowotne (udokumentowane zwolnieniami i zaświadczeniami lekarskimi).W związku z powyższym okolicznościami Sąd Wojewódzki stwierdził, że całość argumentacji podniesionej przez skarżącego nie przemawiała za tym, aby w realiach badanej sprawy organ, po pierwsze, musiał uwzględnić raport z 10 stycznia 2025 r. (chociażby z uwagi na zły stan zdrowia wykluczający przydatność skarżącego do służby w okresie po wniesieniu raportu), po drugie, nie mógł umorzyć postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby i po trzecie, powinien mieć na uwadze, że brak było potrzeb służby powodujących niemożliwość zwolnienia z 10 stycznia 2025 r.Reasumując Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. został właściwie przez organ zastosowany w sytuacji, kiedy zabrakło podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy wywołanej przedmiotowym raportem. Rozpatrywanie sprawy zwolnienia ze służby stało się zatem bezprzedmiotowe, a to uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie.Dodatkowo WSA wskazał, że sprawa dyscyplinarnego wydalenia skarżącego ze służby została poddana kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie III SA/Lu 325/25, w której wyrokiem WSA w Lublinie z 30 września 2025 r. oddalono skargę na orzeczenie nr [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z 8 kwietnia 2025 r. utrzymujące w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji wymierzające karę dyscyplinarną.Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skarżący zaskarżył go w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a to :1. art. 96 ust. 3a i 3b w związku z art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez błędne przyjęcie, że wskazany w pisemnym wystąpieniu ze służby termin zwolnienia nie jest wiążący dla Dyrektora Zakładu Karnego, zwłaszcza w sytuacji gdy potrzeby służby nie sprzeciwiają się takiemu wystąpieniu, a nadto poprzez błędne przyjęcie, że funkcjonariusz nie ma prawa żądać rozwiązania z nim stosunku służbowego w sytuacji, gdy wobec funkcjonariusza prowadzone jest postępowanie dyscyplinarne.Dalej skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:1. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1a i 1c p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 ust. 2, poprzez niesłuszne oddalenie skargi skarżącego na Decyzję Personalną Nr [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z 21 maja 2025r., znak. [...], która to decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającym na niesłusznym utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z 10 kwietnia 2025 r., znak. [...], w sytuacji gdy Dyrektor Zakładu Karnego w [...] winien stwierdzić zwolnienie skarżącego ze służby w Służbie Więziennej z 10 stycznia 2025r., a zamiast tego wydał decyzję z:a) z naruszeniem przepisów prawa materialnego, o którym mowa w pkt I niniejszej skargi kasacyjnej,b) z naruszeniem art. 7 art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 218 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez nienależyte ustalanie stanu faktycznego sprawy, a w efekcie przy błędnym ustaleniu, że zaistniały potrzeby służby, ze względu na które zwolnienie skarżącego ze służby nie było możliwe w terminie przez niego wskazanym w pisemnym zgłoszeniu wystąpienia ze służby, przy jednoczesnym braku ustalenia w takiej sytuacji, czy przeszkody do zwolnienia skarżącego ze służby nie ustały wcześniej niż z upływem 3 miesięcy od dnia zgłoszenia pisemnego wystąpienia ze służby,c) z naruszeniem art. 61 § 1 i 3 k.p.a. w związku z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w związku z naruszeniem art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. w związku z art. 218 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wywołanego pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby z 10 stycznia 2025 r.,d) z rażącym naruszeniem art. 61 § 1 i 3 k.p.a. w związku z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. z art. 218 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., skutkującym nieważnością decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z 10 kwietnia 2025 r., wobec tego, że sprawa wywołana pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby z 10 stycznia 2025 r. została faktycznie rozstrzygnięta przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...] 10 stycznia 2025 r., bez faktycznego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie i nawet przed jego formalnym wszczęciem,2. naruszenie art. art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi, a w szczególności nienależyte rozpoznanie zarzutu dotyczącego braku istnienia potrzeb służby, które stałyby na przeszkodzie zwolnienia skarżącego ze służby z 10 stycznia 2025 r.W związku z powyższymi zarzutami skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie na zasadzie art. 188 p.p.s.a., zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi objętej zaskarżonym wyrokiem, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania - za obie instancje, a w tym kosztów zastępstwa adwokackiego skarżącego, a to wedle norm prawem przepisanych, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, a w tym kosztów zastępstwa adwokackiego skarżącego, a to wedle norm prawem przepisanych.Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji z 21 maja 2025 r., nr [...].Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż rozważanie prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego jest możliwe jedynie w przypadku stwierdzenia braku naruszeń przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym niemniej okoliczności danej sprawy mogą przemawiać za koniecznością rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia prawa materialnego. Konieczność ta może mieć miejsce szczególnie wówczas, gdy prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego determinuje zakres postępowania dowodowego, jakie winno zostać przeprowadzone przez organ administracji, albo gdy interpretacja ta w inny sposób rzutuje na wywiązanie się przez organ z obowiązków o charakterze procesowym (por. wyrok NSA z 12 lipca 2011 r., I OSK 597/11). Wystąpiła ona w rozpoznawanej sprawie.Art. 96 ustawy o Służbie Więziennej przewiduje dwa sposoby zwalniania ze Służby Więziennej:- tryb obligatoryjny na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - w przypadkach nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej oraz pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Zgodnie z ust. 3 art. 96 w sytuacji pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia złożenia przez niego zgłoszenia. Funkcjonariusz w pisemnym zgłoszeniu wystąpienia ze służby może wskazać termin zwolnienia (ust. 3a). Jeżeli ze względu na potrzeby służby zwolnienie funkcjonariusza w terminie, o którym mowa w ust. 3a, nie jest możliwe, przełożony zwalnia go w terminie określonym w ust. 3, chyba że funkcjonariusz wycofa pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby (3b);- tryb fakultatywny na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 1 - 9 ustawy - w przypadku wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie.Ponadto przepis art. 97 ust. 1 pkt 1 - 10 ustawy reguluje instytucję wygaszenia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej. Zgodnie z pkt 2 stosunek służbowy funkcjonariusza wygasza się w przypadku prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.W rozpoznawanej sprawie doszło do swoistej konkurencji dwóch podstaw ustania (zakończenia) stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej. Organ wygasił stosunek służbowy na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy w sytuacji, gdy funkcjonariusz wystąpił z wnioskiem o zwolnienie go ze służby na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 ustawy.W świetle tego ostatniego przepisu w przypadku złożenia przez funkcjonariusza wniosku o zwolnienie ze służby, zasadniczo obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. W istocie rola organu postępowaniu wywołanym takim wnioskiem sprowadza się do ustalenia, czy zostało zgłoszone przez funkcjonariusza pisemne wystąpienie ze służby oraz czy zwolnienie ma nastąpić we wskazanej przez niego dacie, czy też z uwagi na potrzeby służby termin ten należy określić w innej dacie, nie później niż do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego żądania w tym przedmiocie. Organowi administracji pozostawiono swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie funkcjonariusza, z tym zastrzeżeniem, że moment zwolnienia musi zamykać się w okresie do 3 miesięcy od złożenia wniosku. Zamieszczony przez ustawodawcę w art. 96 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej termin dla organu, w sytuacji złożenia przez funkcjonariusza wniosku o zwolnienie ze służby, ma chronić funkcjonariusza przed nadmiernie odległym wydaniem decyzji o zwolnieniu, zaś organowi umożliwić, aby funkcjonariusz przez trzy miesiące wykonywał obowiązki służbowe. Nie oznacza to oczywiście, że termin zwolnienia nie może być krótszy niż 3 miesiące, jeżeli przemawia za tym interes służby.Podkreślenia przy tym wymaga, że nie można przyjąć, że istnieje swego rodzaju pierwszeństwo zwolnienia na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej.Właściwy organ, po otrzymaniu wniosku o zwolnienie ze służby złożonego w trybie art. 96 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, powinien zwolnić funkcjonariusza ze służby w terminie do 3 miesięcy, ale tylko wówczas, gdy w tym terminie nie nastąpiło wygaszenie stosunku służbowego z mocy prawa. Wówczas postępowanie w sprawie takiego wniosku staje się bezprzedmiotowe.Zwolnienie funkcjonariusza na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, nie jest tożsame z wygaśnięciem stosunku służbowego z uwagi na prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby (art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej).W pierwszym wypadku zwolnienie ze służby funkcjonariusza następuje na jego wniosek, a organ nie może tu podejmować czynności z urzędu. Natomiast w przypadku wygaszenia stosunku służbowego, działanie organu następuje z urzędu i stanowi realizację uprzedniego wstecznego orzeczenia dyscyplinarnego o wymierzeniu funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej - wydalenia ze służby. Decyzja organu stwierdzająca wygaśniecie stosunku służbowego dotyczy stosunku, który już nie istnieje z mocy prawa i wygasł w dacie przez prawo określonej. Wygaśnięcie stosunku służbowego na mocy art. 97 ustawy o Służbie Więziennej oznacza, że na skutek zdarzeń wymienionych w tym przepisie z mocy prawa zostaje przerwany stosunek prawny łączący funkcjonariusza ze Służbą Więzienną.Podkreślenia wymaga, że przyjęcie swego rodzaju pierwszeństwa zwolnienia na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, otworzyłoby w istocie możliwość uchylania się przez funkcjonariuszy od skutków niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia w sprawie dyscyplinarnej.Podstawowy, ustawowy termin zwolnienia funkcjonariusza ze służby w oparciu o art. 96 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej to 3 miesiące. O ile termin ten przez organ nie zostanie przekroczony, nie można mówić o naruszeniu powyższego przepisu. Funkcjonariusz może wnioskować o skrócenie tego terminu, ale organowi pozostawiono swobodę w zakresie określenia daty zwolnienia. Przełożony określając datę zwolnienia funkcjonariusza ze służby powinien kierować się dobrem służby, a nie indywidualnym interesem funkcjonariusza. Istotnym jest, że konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Służby Więziennej oraz dbałość o dobro i autorytet służby publicznej nie można postrzegać w kategoriach łamania prawa. Nie ma żadnych racjonalnych przeszkód aby, w ślad za organem i Sądem pierwszej instancji, nie można było przyjąć, że dobro służby, w tym zabezpieczenie jej potrzeb to ukaranie funkcjonariusza w ramach postepowania dyscyplinarnego za popełnione przewinienie dyscyplinarne. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby z uwagi na własny raport o zwolnienie, i tym samym przyzwolenie na uniknięcie przez tego funkcjonariusza ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej, stanowiłoby naruszenie interesu służby i miałoby istotny wpływ na morale pozostałych funkcjonariuszy. Nie pozostawałoby też bez wpływu na wizerunek Służby Więziennej i jej społeczny odbiór, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do formacji.Podsumowując powyższe stwierdzić należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy organ był uprawniony nie uwzględnić terminu zwolnienia określonego przez skarżącego w raporcie z 10 stycznia 2025 r. Ustalając termin zwolnienia funkcjonariusza ze służby na 10 kwietnia 2025 r. organ wziął pod uwagę potrzeby służby związane z zabezpieczeniem środków finansowych na wypłacenie świadczeń przewidzianych przy zwolnieniu ze służby, jak również konieczność dalszego procedowania postępowania dyscyplinarnego. Termin ten realizował okres przewidziany art. 96 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej na zwolnienie ze służby. Jeszcze przed upływem ustawowego terminu zwolnienia, tj. 8 kwietnia 2025 r. wygasł stosunek służbowy skarżącego w związku z orzeczeniem wobec niego kary wydalenia ze służby. Tym samym postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby stało się bezprzedmiotowe. Zwolnienie ze służby zakłada bowiem istnienie stosunku służby. Wygaśnięcia stosunku służbowego przed zakończeniem postepowania w sprawie zwolnienia ze służby oznacza bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zwolnienia. Wymaga więc wydania decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., co w rozpoznawanej sprawie nastąpiło.Powyższe prowadzi do wniosku o niezasadności zarzutu naruszenia art. 96 ust. 3a i 3b w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej.Na usprawiedliwionych podstawach nie zostały oparte zarzuty naruszenia przepisów postępowania.Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". W odniesieniu do art. 134 § 1 p.p.s.a., wskazać więc należy, że przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącą, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę, niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, i tym samym nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga, a prawidłowości tej oceny, jak i rzekomego nieodniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi, czy też ich nienależytego rozpoznania, nie można podważać na podstawie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, jak i niemożliwe jest kwestionowanie stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zawiera wszystkie wymagane elementy, w tym: przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga skarżącego nie zasługiwała w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bezskutecznym. Wskazać także należy, że obowiązek odniesienia się do zarzutów skargi oznacza konieczność odniesienia się do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale wymaga odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego, co miało miejsce w realiach tej sprawy. Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może zatem uzasadniać nieuwzględnieniem wszystkich zarzutów skargi czy nieodniesieniem się przez sąd do wszystkich kwestii podnoszonych przez stronę. To, że skarżący kasacyjnie nie jest przekonany o trafności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku (por. wyrok NSA z 30 listopada 2011 r., I OSK 1451/11). Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która nie koresponduje z oczekiwaniami skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku.Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. zawierają przeciwstawne normy wynikowe, alternatywnie regulujące sposób rozstrzygnięcia sporu przez sąd wojewódzki. Nie mogą one tym samym stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ani tym bardziej - jako przepisy określające przeciwne formy rozstrzygnięcia - być stawiane, jako pozostające w związku. Taka sama sytuacja zachodzi w przypadku art. 138 § pkt 1 i 2 k.p.a. Przepisy te określają rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego i z uwagi na ich rozłączność nie mogą pozostawać ze sobą w związku.W sprawie nie zostały naruszone przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 218 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy.Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Żaden organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie środków dowodowych na wskazane przez stronę okoliczności, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające – w ocenie organu procesowego a nie strony postępowania – znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.W rozpoznawanej sprawie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w zakresie pozwalającym na wydanie skarżonego rozstrzygnięcia, zważywszy zwłaszcza, że jest to rozstrzygnięcie o charakterze procesowym. Organ ustalił, i okoliczność ta nie sporna między stronami, że 8 kwietnia 2025 r. wygasł stosunek służbowy skarżącego, co nie pozwalało na dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. Postępowanie zwolnieniowe musiało, jako bezprzedmiotowe, zostać umorzone. Czas jego trwania mieścił się w granicach zakreślonych przepisem art. 96 ust 3 ustawy o Służbie Więziennej, zaś przepis art. 35 k.p.a. nie znajdował zastosowania wobec szczególnego trybu zwolnienia uregulowanego przepisem art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej. Nie może być także mowy o przewlekłym prowadzeniu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby i naruszeniu art. 12 ust. 1 i 2 k.p.a. w sytuacji dochowania terminów określonych w ustawie o Służbie Więziennej. Organ określił potrzeby służby niepozwalające na skrócenie tego okresu i brak podstaw, tak faktycznych, jak i prawnych, do ich kwestionowania. Wydane w sprawie decyzje zawierają uzasadnienia faktyczne i prawne.W sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 § 1 i 3 k.p.a. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej zostało wszczęte wskutek żądania skarżącego wyrażonego w raporcie z 10 stycznia 2025 r. Tym samym 3 miesięczny okres zakreślony art. 96 ust. 3 ww. ustawy upływał 10 kwietnia 2025 r.Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Sytuacja normowana przywołanym przepisem w rozpoznawanej sprawie w sposób oczywisty nie wystąpiła. O umorzeniu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby orzekał właściwy przełożony zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, zaś wobec wniesienia przez skarżącego odwołania w drugiej instancji orzekał wyższy przełożony. Skarżący w swojej argumentacji nie wywodzi aby sytuacja taka nie wystąpiła.Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, skargę tę oddalił na zasadzie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a..