Postanowienie - II GZ 175/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 21 maja 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 3369/25 w zakresie odrzucenia skargi K. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 listopada 2024 r. nr 575/2024/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalOddalono zażalenie. Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 3369/25 w zakresie odrzucenia skargi K. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 listopada 2024 r. nr 575/2024/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddal
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
21 maja 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Andrzej Skoczylas
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3369/25, odrzucił skargę K.D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 listopada 2024 r. w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt II GZ 655/25 uchylił postanowienie WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 638/25, którym odrzucono skargę K.D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 listopada 2024 r. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL oraz nadesłanie podpisanej skargi, po podwójnej awizacji korespondencji pod adresem wskazanym w skardze. NSA uznał bowiem, nie przesądzając na tym etapie postępowania prawidłowości doręczenia spornej przesyłki w trybie art. 73 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), która przecież mogła mieć miejsce, że w świetle okoliczności tej sprawy powinny zostać wyjaśnione podnoszone przez skarżącego wątpliwości co do prawidłowości doręczenia korespondencji nakładającej na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy przez odrzucenie skargi.W związku z powyższym Sąd I instancji zwrócił się z reklamacją usługi pocztowej do Poczty Polskiej S.A. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że reklamowana przesyłka (zawierająca wezwanie do uzupełniania braków formalnych skargi) została awizowana w dniu 28 marca 2025 r. z powodu nieobecności adresata. Zawiadomienie o przesyłce pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata, a przesyłkę złożono do odbioru w UP B1. W dniu 7 kwietnia 2025 r. pod wskazany adres doręczono zawiadomienie powtórne, a 14 kwietnia 2025 r. przesyłkę zwrócono z uwagi na niepodjęcie jej w terminie.Wobec braku obalenia domniemania prawidłowości doręczenia ww. przesyłki w sposób zastępczy na skutek postępowania reklamacyjnego usługi pocztowej, WSA stwierdził, że nie sposób uznać, iż do doręczenia nie doszło. W związku z tym, Sąd I instancji przyjął, że skutek doręczenia wystąpił w dniu 11 kwietnia 2025 r., tj. po 14 dniach liczonych od pierwszego awizo z 28 marca 2025 r. W związku z powyższym Sąd uznał, że termin do uzupełnienia wskazanych braków formalnych skargi upłynął 18 kwietnia 2025 r. Skoro kwerenda akt sądowych wskazuje, że braki formalne skargi strona uzupełniła dopiero przy wniosku o przywrócenie terminu z dnia 2 czerwca 2025 r., WSA stwierdził, że nastąpiło to po terminie i w konsekwencji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K.D., wnosząc o jego uchylenie i - wobec wykonania zarządzenia z dnia 20 lutego 2025 r. ze względu na uzupełnienie braków formalnych skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu - nadanie sprawie biegu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wskazań zawartych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt II GZ 655/25, a w konsekwencji poprzez błędne uznanie, że nie doszło do wykonania zarządzenia Przewodniczącego z dnia 20 lutego 2025 r. w terminie, skoro doręczenie tego zarządzenia per awizo nie mogło być uznane za skuteczne.W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd I instancji nie podjął żadnych czynności celem wyjaśnienia wskazanych wątpliwości. Skarżący wskazał, że w placówkach pocztowych w S. i na B2 w W. dowiedział się, że WSA nie składał żadnych reklamacji ani nie zwracał się do tych placówek o udzielenie informacji odnośnie tego, kto zajmował się doręczaniem kwestionowanej przesyłki sądowej. W jego ocenie, ma to o tyle istotne znaczenie, że w okresie, kiedy miało dojść do doręczenia, było powszechnie wiadomym, że przesyłki nie były prawidłowo awizowane, co skutkowało pozbawieniem obywateli praw w zderzeniu z sądami. Skarżący wskazał, że na nieprawidłowe doręczenia, w tym niepozostawianie awiza, zwracał uwagę także Rzecznik Praw Obywatelskich w załączonym do wniosku o przywrócenie terminu piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr V.7108.27.2025.MK. Wnoszący zażalenie twierdzi, że problem nieawizowania wystąpił w niniejszej sprawie, a Sąd I instancji nie wyjaśnił, kto miał pobrać przesyłkę do doręczenia i zostawić awizo w jego skrzynce, ani kto miał następnie od osoby doręczającej pobrać tę przesyłkę i ją rozliczyć z tej czynności. Do zażalenia skarżący załączył korespondencję elektroniczną z Pocztą Polską S.A. w sprawie złożonej przez niego reklamacji, wskazując, że do dnia wnoszenia niniejszego zażalenia nie otrzymał na nią odpowiedzi.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestię stanowiło ustalenie, czy doszło do prawidłowego doręczenia przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jeżeli bowiem w dacie 11 kwietnia 2025 r. nastąpiło doręczenie zastępcze, to siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi rozpoczął swój bieg, a skarżący – nie dokonując tej czynności do dnia 18 kwietnia 2025 r. – uchybił ustawowemu terminowi.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu, WSA zasadnie odrzucił skargę, ponieważ jej braki formalne w zakresie wskazania numeru PESEL oraz podpisu skarżącego nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie.Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Ponadto, jak stanowi przepis art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej oraz podpisu pod skargą stanowią usuwalne - na wezwanie Sądu - braki formalne wniesionego środka zaskarżania, podlegające uzupełnieniu w trybie przywołanego powyżej art. 49 § 1 p.p.s.a.Jak wynika z akt sprawy oraz dokonanej przez Sąd I instancji reklamacji przesyłki sądowej, wezwanie do usunięcia wskazanych braków formalnych skargi nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., w dniu 11 kwietnia 2025 r., o czym świadczy zwrócona do Sądu korespondencja wraz ze znajdującymi się na kopercie pieczęciami wskazującymi na daty awizacji przesyłki, a także przeprowadzone według wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w postanowieniu z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt II GZ 655/25, postępowanie reklamacyjne i odpowiedź Poczty Polskiej S.A. z dnia 10 grudnia 2025 r. (vide: karta nr 110 akt sądowych). Siedmiodniowy termin na wykonanie tego wezwania upłynął zatem w dniu 18 kwietnia 2025 r., co słusznie zauważył WSA.Trafnie zatem Sąd I instancji stwierdził, że skarżący w wyznaczonym terminie nie uzupełnił dostrzeżonych braków formalnych wniesionej skargi.Podnieść w tym miejscu należy, że w rozpoznawanej sprawie nastąpił bezskuteczny upływ siedmiodniowego terminu przewidzianego na dokonanie uchybionej czynności procesowej. Z akt sprawy wynika, że w okresie przewidzianym na dokonanie tej czynności, tj. od dnia 12 kwietnia 2025 r. do dnia 18 kwietnia 2025 r. braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącego oraz podpisanie skargi w żaden sposób nie uzupełniono. Nie dokonano tego ani odrębnym pismem, nadesłanym po wezwaniu, ani też poprzez przesłanie ponownie skargi uzupełnionej o brakujący numer PESEL i podpis. Za dokonanie uchybionych czynności i uzupełnienie dostrzeżonych braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie nie może zaś zostać uznany nadesłany do akt sprawy wniosek o przywrócenie terminu do wykonania Zarządzenia Przewodniczącego wraz z dokonaniem czynności. Nadanie tego pisma, niewątpliwie zawierającego w załączeniu odpowiedź na Zarządzenie Przewodniczącego w zakresie brakującego numeru PESEL, a także podpisany egzemplarz skargi, nastąpiło bowiem już po upływie przewidzianego ustawą terminu 7 dni, liczonego od dnia doręczenia zastępczego wezwania (11 kwietnia 2025 r.), tj. w dniu 2 czerwca 2025 r. (vide: data stempla pocztowego na kopercie, w której nadano pismo – karta akt sądowych nr 45).Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, ze ustawodawca nie przewidział żadnych prawnych możliwości uzupełnienia przez Sąd braków formalnych pism procesowych, zaś przepisy art. 46 § 1 pkt 4, art. 46 § 2 pkt 1 lit. b), art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają wyjątków. Tym samym, w przypadku nieuzupełnienia przez stronę braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącego oraz jej podpisanie w zakreślonym terminie, tj. do dnia 18 kwietnia 2025 r., Sąd I instancji zobowiązany był do odrzucenia skargi.Na marginesie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącego, który Sądowi I instancji zarzuca, iż ten nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia prawidłowości doręczenia, w związku z czym nie wykonał wskazań NSA. W aktach sprawy znajduje się bowiem zarządzenie z dnia 3 listopada 2025 r. o przeprowadzeniu postępowania reklamacyjnego usługi doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi z uwagi na wątpliwość co do awizacji przesyłki (vide: karta akt sądowych nr 102). Co więcej, w treści zarządzenia wprost wskazano, że zostało ono wydane "w związku z wytycznymi NSA wyrażonymi w postanowieniu z 30 września 2025 r. II GZ 655/25". Jak wskazano powyżej, Poczta Polska S.A. udzieliła odpowiedzi w dniu 10 grudnia 2025 r., zaś ustalenia postępowania reklamacyjnego odnoszące się do dat awizowania zostały wprost przytoczone przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczność, na którą wskazuje skarżący, że pracownicy poczty, z którymi miał on okazję rozmawiać, nie wiedzą o postępowaniu reklamacyjnym przeprowadzonym w niniejszej sprawie, nie dowodzi zatem bierności Sądu I instancji w wykonaniu wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, które należało podjąć w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących doręczenia.Odnosząc się natomiast do podniesionej przez skarżącego kwestii ogólnej wadliwości działania Poczty Polskiej S.A., funkcjonującej w świadomości społecznej i zasygnalizowanej także przez Rzecznika Praw Obywatelskich, należy wskazać, że nie dowodzą one wadliwości doręczenia w niniejszej sprawie. Zastrzeżenia co do ogólnych działań operatora pocztowego nie oznaczają bowiem automatycznie wadliwości doręczenia w konkretnej sprawie. Przede wszystkim w aktach nie znajdują się żadne dowody jasno wskazujące na wadliwość działania placówki pocztowej S. Także z pisma Rzecznika Praw Obywatelskich nie wynika, aby to w tej jednostce dochodziło do poważnych nieprawidłowości. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie są zbyt ogólne i gołosłowne, a podważenie prawidłowości działania konkretnej placówki pocztowej winno być poparte odpowiednimi dowodami, bowiem sąd administracyjny opiera swoje rozstrzygnięcie na zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, nie zaś na opinii publicznej, przypuszczeniach czy gołosłownych twierdzeniach.Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.. - orzekł jak w sentencji postanowienia.