Postanowienie - I OSK 772/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 czerwca 2026
Teza
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 994/25, w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2025 r., nr DSZ-V.4321.4.56.20Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 994/25, w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2025 r., nr DSZ-V.4321.4.56.20
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono wniosek
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
odsetki ustawowe
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Krzysztof Sobieralski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 994/25, oddalił skargę J.M., zwanej dalej "skarżącą", na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zwanego dalej "Ministrem", z dnia 25 marca 2025 r., nr DSZ-V.4321.4.56.2025.BS, w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentując przedmiotowy wniosek wskazano, że wykonanie decyzji, obligujące skarżącą do zwrotu świadczenia przed prawomocnym orzeczeniem sądu, zagraża podstawowym potrzebom skarżącej i jej bliskich, w szczególności w świetle podnoszonych wydatków na opiekę nad dzieckiem i utrzymanie rodziny.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.Pod pojęciem znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które - raz zaistniałe - spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (m.in. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II GZ 40/25, źródło CBOSA).Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności (m.in. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II OZ 736/24, źródło CBOSA). Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (m.in. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt III OZ 606/24, źródło CBOSA).Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na stronie składającej wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej. Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest wystarczające samo złożenie wniosku bez wyczerpującego uzasadnienia, w tym odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy (m.in. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20, źródło CBOSA). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19, źródło CBOSA).Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca nie sprostała ciążącemu na niej obowiązkowi uprawdopodobnienia, iż wykonanie zaskarżonej decyzji niesie ze sobą ryzyko wyrządzenia jej znacznej szkody bądź wywołania trudnych do odwrócenia skutków. Samo nałożenie obowiązku zwrotu świadczeń uznanych za nienależnie pobrane wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie nie prowadzi bowiem per se do powstania szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., a perspektywa pogorszenia sytuacji majątkowej skarżącej, będąca naturalnym następstwem każdej decyzji nakładającej obowiązek o charakterze pieniężnym, nie stanowi sama w sobie dostatecznej podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej.Skarżąca ograniczyła się w istocie do zgłoszenia wniosku, nie przedstawiając argumentacji odnoszącej się do realiów rozpoznawanej sprawy, nie opisując własnej sytuacji materialnej ani nie przedkładając jakichkolwiek dokumentów mogących tę sytuację zobrazować. W tym stanie rzeczy Sąd został pozbawiony możliwości zbadania, jaki rzeczywisty wpływ na położenie skarżącej wywarłoby wykonanie zaskarżonej decyzji, a tym samym – oceny, czy w sprawie ziściła się którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Tak ukształtowany wniosek, pozbawiony zarówno stosownej argumentacji, jak i materiału dowodowego na jej poparcie, nie mógł odnieść zamierzonego skutku.Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z zaskarżonej decyzji.Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.., orzekł jak w sentencji postanowienia.