Wyrok - I OSK 1894/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 30 czerwca 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.D. i J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1204/22 w sprawie ze skargi A.D. i J.P. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiociOddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.D. i J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1204/22 w sprawie ze skargi A.D. i J.P. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmioci
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono wniosek
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
odszkodowanie
spadek
Role w sprawie
Skarb Państwa
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
30 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Joanna Skiba
Podstawa prawna
art. 172
kc
art. 101
kk
art. 35
kpa
art. 156
kpa
art. 141
ppsa
art. 176
ppsa
art. 183
ppsa
art. 182
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023r. sygn. akt IV SA/Wa 1204/22, oddalił skargę A.D. i J. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli A.D. i J.P. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono:1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 w zw. z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ust. 2 Ustawy dnia 11 sierpnia 2021 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: nowelizacja k.p.a.) przez błędną wykładnię ww. przepisów prowadzącą do przyjęcia przez WSA w Warszawie, że prawnie dopuszczalnym oraz nienaruszającym podstawowych zasad i praw wynikających z Konstytucji RP jest umorzenie toczącego się postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Rozwiązanie wyrażone w art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. nakazujące umorzenia spraw administracyjnych będących w toku, które jak się wydaje według WSA ma być w pełni zgodne z Konstytucją RP (chociaż w zaskarżonym wyroku nie zostało to wyrażone wprost), zdaniem skarżących w sposób oczywisty i rażący narusza zasadę ochrony interesów w toku oraz zasadę zaufania obywateli do państwa i prawa, tj. zasady wprost wynikające z art. 2 Konstytucji RP, pozbawia skarżących prawa do uzyskania odszkodowania za utratę własności na skutek wywłaszczenia, a także jest niezgodne z zakazem retroaktywności prawa.Sąd a quo przyjmuje, że odpowiadać prawu ma decyzja wydana na podstawie przepisu, którego zastosowanie pozbawia obywateli prawa do Sądu oraz definitywnie zamyka im drogę dochodzenia naruszonych wolności i praw, co eo ipso łamie najbardziej podstawowe gwarancje konstytucyjne.Skarżący z powodu trwających przez lata zaniechań organu, który mimo kolejnych ponagleń traktował art. 35 k.p.a. jako normę nieistniejącą, a następnie na skutek zaskarżonego wyroku pozbawieni zostali możliwości uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ten sposób stracili oni możliwość uzyskania odszkodowania za wywłaszczoną kosztem ich poprzedników prawnych nieruchomość, które zostało przyznane co do zasady jeszcze w 1952 roku, a nie zostało wypłacone na skutek decyzji administracyjnych wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Oddalenie skargi uniemożliwia także dochodzenie odszkodowania za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej na podstawie prejudycjalnej decyzji administracyjnej, jaką byłaby decyzja stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa decyzji objętych wnioskiem o stwierdzenie nieważności z 2013 roku.2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie i uchylenie się od oceny sposobu procedowania Ministra Rozwoju i Technologii oraz skutków naruszeń prawa, jakich dopuścił się organ. Uchybienia Ministra, które były jedyną przyczyną tego, że niniejsza sprawa administracyjna trwała przez ponad 8 lat, a w jej toku nie została wydana nawet jedna merytoryczna ostateczna decyzja, same w sobie powinny być uznane za podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ prowadził postępowanie w sposób rażąco naruszający podstawowe zasady k.p.a. oraz normy konstytucyjne gwarantujące prawo jednostki do rozpatrzenia jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co umożliwiać ma również rzeczywistą możliwość dochodzenia na drodze prawem przewidzianej naruszonych wolności i praw.Gdyby nie to, że organ przez lata pozostawał bezczynny zaniechując wykonywania swoich obowiązków, to wobec skarżących wydana zostałaby merytoryczna decyzja pozwalającą na uzyskanie przez nich ochrony oraz dochodzenie ich praw.b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie skrajnie lakonicznego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, z którego nie wynika to, jakimi przesłankami kierował się Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę i z jakich przyczyn skarga została oddalona.WSA w ogóle nie odniósł się merytorycznie do zarzutów i wniosków podniesionych w skardze oraz ich nie ocenił. Całkowicie pominięte zostały kwestie zgodności z normami konstytucyjnymi decyzji organu i przepisu art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a., prawa Sądu Administracyjnego do kontroli konstytucyjności podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, możliwości odmowy zastosowania przez Sąd przepisu niekonstytucyjnego, a także to, jakich uchybień dopuścił się Minister prowadząc (a de facto nie prowadząc) postępowanie administracyjne. Zdaniem skarżących uzasadnienie nie zawierające odniesienia się do zarzutów skargi oraz niewyjaśniające podstawy prawnej i faktycznej wyroku nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku, co przesądza o jego wadliwości.W oparciu o powyższe wniesiono o:1. Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.2. Zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.Jednocześnie skarżący oświadczyli, że po myśli art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekają się przeprowadzenia rozprawy.Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Prezydent Miasta Krakowa reprezentujący Skarb Państwa wnosząc o:1. oddalenie skargi kasacyjnej w całości;2. zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935z poźń.zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne dotyczyło uchylenia decyzji Ministra z dnia [...] maja 2021 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].12.1961 r. nr [...] w części dotyczącej uchylenia - w trybie wznowienia postępowania - decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].05.1960 r. nr [...], na mocy której uchylono orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. Krakowa z dnia [...].01.1959 r. nr [...], odmawiające przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Krakowie, przy ul. [...], stanowiącą własność tabularną W. z B. P. oraz stwierdzającą nieważność decyzji Komisji Odwoławczej z dnia [...] grudnia 1961 r. w części uchylającej orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. Krakowa z dnia [...].01.1961 r. nr [...], przyznające odszkodowanie za Nieruchomość na rzecz spadkobierców ww. właścicielki, tj. na rzecz M.W. z d. P., Z.W. i J.W. oraz umorzenia postępowania.Na wstępie należy przypomnieć, że z oświadczenia pełnomocnika skarżących kasacyjnie wynika, że powyższe orzeczenie z 1961 r. zostało doręczone stronom w 1961 r (vide: wniosek o stwierdzenie nieważności z dnia 20 sierpnia 2013 r.), ponadto z pisma Departamentu Społeczno-Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 1962 r. (str. 26 z 45 akt pozyskanych z Archiwum IPN) wynika, że Z., M. i J. W. złożyli skargę do ww. Departamentu na powyższe orzeczenie.Z akt sprawy wynika także, że postępowanie administracyjne zainicjowane zostało przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, a zmiana stanu prawnego nastąpiła w toku postępowania.Z treści podniesionych zarzutów i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że istotą sporu w sprawie nie jest prawidłowość zastosowania przepisu art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a, ale kwestia konstytucyjności przyjętych w ustawie zmieniającej rozwiązań. Zarzuty skargi koncentrują się bowiem na wykazywaniu sprzeczności norm prawnych ustanowionych w art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a., z aksjologią konstytucyjną, a w szczególności z art. 2, art. 21 ust. 2 art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji.Odnosząc się do tej kwestii w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej, do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu nadanym ustawą. Natomiast postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (art. 2 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że wobec upływu trzydziestu lat od doręczenia kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji, do dnia złożenia wniosku inicjującego to postępowanie, zaistniała podstawa do jego obligatoryjnego umorzenia. Z chwilą wejścia w życie ustawy zmieniającej, czyli 16 września 2021 r. organy administracji utraciły możliwość merytorycznej oceny takiej decyzji, a prowadzone w tym przedmiocie postępowania podlegały umorzeniu z mocy ustawy. Prawidłowo zatem, zgodnie z wyżej wskazanymi regulacjami prawnymi, umorzono postępowanie w rozpoznawanej sprawie.Jak jednak powyżej zaznaczono w skardze kasacyjnej zakwestionowano zgodność regulacji prawnych wprowadzonych ustawą nowelizującą z przepisami Konstytucji. Należy zatem przypomnieć przyczyny wprowadzenia omawianych zmian do Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim zgodnie z treścią art. 156 § 2 k.p.a. przed nowelizacją przepis ten stanowił, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Jeżeli natomiast decyzja była dotknięta pozostałymi - niewymienionymi w tym przepisie wadami, a więc wadami z pkt 2, 5 i 6 art. 156 § 1 k.p.a. - nie istniała żadna granica czasowa uniemożliwiająca stwierdzenie nieważności decyzji. W tym stanie prawnym Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 zasygnalizował potrzebę stabilizacji stanu prawnego ukształtowanego decyzjami ostatecznymi i utrwalenia praw nabytych z takich decyzji, podnosząc, że pozostaje to w interesie porządku publicznego. Nowelizacja k.p.a. dokonana przepisami ustawy, jak wynika z jej uzasadnienia, miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyżej powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z Konstytucją RP. Z treści powołanego wyroku wynika, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał przypomniał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego. W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ustawodawca określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zaakcentował także, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazano przy tym, że trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji.Zatem sama potrzeba wprowadzenia terminu przedawnienia stwierdzenia nieważności decyzji, od których wydania upłynęło kilkadziesiąt lat, nie powinna budzić wątpliwości z punktu widzenia zasad konstytucyjnych. Wprowadzenie tych zmian było też wynikiem orzecznictwa, w którym wskazywano na potrzebę wprowadzenia cezury czasowej (por. przykładowo: wyroki NSA z dnia: 10 stycznia 2019 r., sygn. I OSK 1822/18, Lex nr 2608345, 15 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 2024/19, Lex nr 3045626, 28 kwietnia 2017 r., II OSK 2099/15, Lex nr 2315653; 15 lipca 2020 r., sygn. I OSK 2825/19, Lex Nr 3049848).Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że każdy system prawa przewiduje ograniczenia czasowe w dochodzeniu roszczeń, a także różnego rodzaju skutki prawne, które następują po upływie określonego terminu. Czasowe ograniczenia w dochodzeniu roszczeń, a także różnego rodzaju skutki prawne, które następują po upływie określonego terminu, nie są przy tym czymś nowym w obowiązującym porządku prawnym. Przykładowo w systemie prawa cywilnego ustawodawca przewidział instytucję zasiedzenia, które następuje odpowiednio po upływie trzydziestu bądź dwudziestu lat, w zależności od tego czy mamy do czynienia z posiadaczem w złej czy dobrej wierze (art. 172 § 1 i 2 k.c.). Z kolei w postępowaniu karnym ustawodawca przewidział ustanie karalności po trzydziestu latach, gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa (art. 101 § 1 pkt 1 k.k.), zaś po dwudziestu latach gdy czyn stanowi inną zbrodnię (art. 101 § 1 pkt 2 k.k.). Wszystkie powołane regulacje (poza szczególnymi wyjątkami) określają maksymalny termin przedawnienia (dochodzenia) roszczeń na trzydzieści lat.Również w prawie administracyjnym ustawodawca niejednokrotnie ograniczył dochodzenie roszczeń a także stwierdzania nieważności decyzji w czasie. Tytułem przykładu wskazać można obowiązujący od 1 stycznia 1992 r. przepis art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464 z późn. zm.). Zgodnie z art. 63 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Postępowania toczące się w tych sprawach podlegają umorzeniu. Przepis ten był przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 10 czerwca 2020 r. publ. OTK-A 2020/21 orzekł o zgodności wymienionych wyżej przepisów z ustawą zasadniczą.W tą linię orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego, dotyczącą ograniczenia dochodzenia praw w czasie, wpisują się także wyroki Trybunału dotyczące oceny zgodności z Konstytucją art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872). W wyrokach z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt K 20/09 oraz z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07, ale także we wcześniejszym wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 11/02 Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie stwierdził, że art. 73 ust. 4 ustawy jest zgodny z Konstytucją RP. W wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07 Trybunał przesądził, że art. 73 ust. 4 ustawy w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że kwestia ograniczenia terminem zawitym możliwości zgłaszania wniosku o wypłatę odszkodowania została uznana za zgodną z Konstytucją w wyroku Trybunału z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie o sygn. akt SK 11/02, zgodnie z którym art. 73 ust. 4 ustawy nie różnicuje pozycji prawnej byłych właścicieli, ponieważ wszystkie osoby zainteresowane uzyskaniem odszkodowania były uprawnione do złożenia wniosku w takim samym okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Skoro ustawodawca zdecydował, że wywłaszczenie nastąpiło 1 stycznia 1999 r., to każdy były właściciel nieruchomości miał możliwość zgłoszenia żądania odszkodowania w zakreślonym przez prawo terminie.Z wyżej poczynionych rozważań wynika, że wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczenia czasowego w dochodzeniu prawa nie nasuwało dotychczas zastrzeżeń co do zgodności tej regulacji z Konstytucją. Odnośnie spraw będących w toku niewątpliwie ustawodawca nie powinien "zaskakiwać" obywatela regulacjami, które są wprowadzane później, aniżeli zdarzenia, które miały miejsce przed ich uchwaleniem i twierdzić, że regulacje te powinny być stosowane do stanów faktycznych i prawnych powstałych przed datą wejścia w życie nowych uregulowań prawnych. Jednakże zasady bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa i stabilności stosunków prawnych, które wyprowadzane są z wyrażonej w art. 2 Konstytucji klauzuli państwa prawnego, nie mają charakteru bezwzględnego, dopuszczalne są bowiem od nich wyjątki (wyrok TK z 10 czerwca 2020 r., K 11/18; podobnie w odniesieniu do prawa unijnego wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 kwietnia 2005 r., C-376/02). Również sam ustawodawca dopuszcza takie wyjątki stanowiąc w art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) o możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, co wynika z wcześniej poczynionych wywodów, że wprowadzona regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i wynikała z przywoływanego na wstępie wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 46/13. Doprowadziła także do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych. Termin wskazany przez ustawodawcę, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Skoro w takim długim czasie jednostka nie korzystała z przysługujących jej praw, to musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. W takim przypadku zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa.Tym samym także zarzucana przewlekłość organu w prowadzeniu sprawy, aczkolwiek naganna, nie wpływa na legalność decyzji Ministra wydanej o art. 2 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej. W badane sprawie nie jest sporne, że kwestionowane w postępowaniu nadzorczym orzeczenie weszło do obrotu prawnego najpóźniej 30 kwietnia 1962 r. zaś wniosek o stwierdzenie jego nieważności został złożony w 2013r., czyli po ponad 50 latach od jego doręczenia. Zaistniały zatem przesłanki do umorzenia postępowania, bez względu na datę zainicjowania postępowania nieważnościowego.Nieusprawiedliwione tym samym były twierdzenia skargi kasacyjnej, że przepis art. 2 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej kodeks postępowania administracyjnego naruszał przepisy konstytucyjne, takie jak: art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 2 Konstytucji RP. Z tych względów należało uznać zarzuty naruszania prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 w zw. z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.Końcowo należy jedynie zaznaczyć, że w okolicznościach tej sprawy nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą normą procesową, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010, nr 3, poz. 39) podkreślono, że podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Uzasadnienie wyroku winno umożliwiać kontrolę instancyjną rozumowania sądu pierwszej instancji. Kontrolowany wyrok, aczkolwiek bardzo lakoniczny, zawiera powyższe elementy. Stąd też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za bezzasadny.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną.Wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie został uwzględniony z powodu braku ku temu stosowanych podstaw prawnych.. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną.Wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie został uwzględniony z powodu braku ku temu stosowanych podstaw prawnych.