Postanowienie - I FZ 111/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 30 czerwca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Przywrócenie terminu, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24 w sprawie ze skargi L. J. na decyzję DyrekOddalono zażalenie. Przywrócenie terminu, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24 w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Dyrek
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
30 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Hieronim Sęk
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
1. L. J. (dalej: Strona lub Skarżąca) zażaleniem z dnia 11 kwietnia 2025 r. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24.Postanowieniem tym Sąd, działając na podstawie odpowiednio art. 86 § 1 i art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), w punkcie pierwszym sentencji odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24, zaś w punkcie drugim sentencji odmówił sporządzenia uzasadnienia tego wyroku. Przywołanym wyrokiem oddalono skargę Strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r.Przewodniczący Wydziału w Naczelnym Sądzie Administracyjnym rozdzielił sprawę z zażalenia Strony na dwa odrębne postępowania: w sprawie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku, prowadzone pod sygn. akt I FZ 110/25, oraz w sprawie odmowy przywrócenia terminu, prowadzone pod sygn. akt I FZ 111/25.2. Ze stanu sprawy wynikało, że: - wyrokiem z dnia 16 stycznia 2025 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę Strony; - siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku upływał zatem w dniu 23 stycznia 2025 r.; - w związku z tym, że Skarżąca w tym terminie nie złożyła stosownego wniosku i nie zaskarżyła zapadłego wyroku skargą kasacyjną, wyrok z dnia 16 stycznia 2025 r. uprawomocnił się z dniem 18 lutego 2024 r., co stwierdzono postanowieniem Sądu z dnia 24 lutego 2025 r. (vide k. 89 akt sądowych); - w dniu 28 lutego 2025 r. do Sądu wpłynęło pismo Skarżącej z dnia 24 lutego 2025 r., w którym wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej; - jej zdaniem nie została ona powiadomiona o wyznaczeniu rozprawy na dzień 16 stycznia 2025 r., zaś o wyroku dowiedziała się w dniu 21 lutego 2025 r., kiedy to otrzymała od pełnomocnika fotokopie akt sprawy.Sąd pierwszej instancji uznał, że: - Skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie, ale z uwagi na podniesione w tym wniosku okoliczności, które zdaniem Skarżącej miały świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu, zakwalifikował jej pismo jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku; - w jego ocenie Skarżąca nie uprawdopodobniła jednak braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku; - zawiadomienie o terminie rozprawy zostało wysłane na adres Skarżącej podany w skardze; - przesyłka nie została jednak odebrana przez Skarżącą, mimo dwukrotnego jej awizowania; - z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynikało, kiedy i gdzie pozostawiono awizo; - zatem doręczenia zawiadomienia o rozprawie dokonano w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a., czego Strona skutecznie nie podważyła; - uchybienie terminu wynikało tym samym z niedbalstwa Skarżącej.3. W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.Zdaniem Skarżącej naruszono jej prawo do sądu, a jej brak wiedzy o rozprawie był spowodowany błędnym działaniem poczty - brak awizo w skrzynce pocztowej. Skarżąca wskazała też, że złożyła reklamację na poczcie, ale nie otrzymała jeszcze odpowiedzi.4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.4.1. Zażalenie Skarżącej w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługiwało na uwzględnienie.4.2. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 87 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).Przywrócenie terminu może mieć więc miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie Skarżąca nie uprawdopodobniła jednak ani zajścia takiej przeszkody ani okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Skarżąca oprócz oświadczenia o braku awizo w skrzynce pocztowej nie przedstawiła żadnej argumentacji potwierdzającej jej oświadczenie. Mimo wskazania, że złożyła reklamację na poczcie, to jednak w żaden sposób tego nie wykazała (nie przedstawiła np. kopii pisma reklamacyjnego).W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odmowa przywrócenia terminu przez Sąd pierwszej instancji w okolicznościach niniejszej sprawy była prawidłowa.4.3. Cała argumentacja zażalenia zmierzała jednakowoż do podważenia samej kwestii doręczenia zawiadomienia o rozprawie. Ten aspekt był zaś przedmiotem szerszych jeszcze rozważań w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z tego samego dnia o sygn. akt I FZ 110/25.Natomiast w kontekście argumentacji zażalenia nawiązującej do zasad konstytucyjnych, wyjaśnić wypadało, że wyrażona w art. 45 ust. 1 Konstytucji zasada prawa do sądu nie ma charakteru absolutnego. Jej realizacja uzależniona jest bowiem od spełnienia szeregu wymogów prawem przewidzianych (formalnych, fiskalnych i materialnych), w tym między innymi terminowego składania pism procesowych, uiszczania opłat sądowych, czy sporządzenia niektórych pism przez zawodowych pełnomocników. Wszystkie te wymogi służą zaś pełnej realizacji wskazanej gwarancji konstytucyjnej, a ich dokonanie zależy od/należy do strony postępowania.W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzonych powyżej nie można było uznać, aby do naruszenia tej zasady doszło.Odnotować też wypadało, że zgodnie z art. 6 P.p.s.a. sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.Nie miał zatem racji Sąd pierwszej instancji, jakoby to Skarżąca była zobowiązana do stałego kontaktu z Wydziałem Informacji Sądowej. Praktyka jest raczej odwrotna - że to sekretariaty sądowe nawiązują kontakt np. telefoniczny ze stronami postępowania w razie niejasności co do przebiegu postępowania.W sytuacji jednak, gdy nie budziło wątpliwości Sądu doręczenie zawiadomienia o rozprawie wraz z pouczeniem w trybie fikcji prawnej doręczenia, nie sposób było uznać, że Sąd naruszył art. 6 P.p.s.a.4.4. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.. orzekł jak w sentencji.