Wyrok - III SA/Gl 736/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 30 września 2025
Teza
Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. środki unijne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2025 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Rejonowego im. [...] w R. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 30 lipca 2025 r. nr RT-RPR.432.47.2025.KL, RT-RPR.KW-00251/25 w przedmiocie nieuwzględnieStwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. środki unijne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2025 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Rejonowego im. [...] w R. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 30 lipca 2025 r. nr RT-RPR.432.47.2025.KL, RT-RPR.KW-00251/25 w przedmiocie nieuwzględnie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Przedmiot
protest wyborczy / ważność wyboru Prezydenta RP
Typ sprawy
sprawa wyborcza / protest wyborczy
Kwota główna
697 zł · zasądzenie
Etap
postępowanie w sprawie protestu wyborczego
Tryb
rozprawa
Tematy
ważność wyboru Prezydenta RP
protest wyborczy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
odwołujący
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
30 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Beata Machcińska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi Szpitala Rejonowego w R. ("Skarżący", "Szpital" lub "Wnioskodawca") jest czynność Instytucji Organizującej Nabór - Departament Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Urzędu [...] Województwa Śląskiego (dalej: "lON" lub "Organ"), w przedmiocie nieuwzględniania protestu.Stan sprawy przedstawia się następująco:1. Wnioskodawca został poinformowany przez ION, że Zarząd Województwa Śląskiego 26 czerwca 2025 r. dokonał rozstrzygnięcia naboru nr [...] poprzez przyjęcie Uchwały nr [...] w sprawie zatwierdzenia Listy ocenionych projektów zawierającej wyniki prac Komisji Oceny Projektów oraz wyboru do dofinansowania projektów.Złożony wniosek o dofinansowanie projektu (Zwiększenie efektywności energetycznej budynku użyteczności publicznej - Pawilon A + E Szpitala Rejonowego im. [...] w R.) został zgodnie z procedurami oceniony przez Komisję Oceny Projektów, pod kątem spełniania kryteriów formalnych i merytorycznych.Końcowa punktacja projektu została wyliczona w oparciu o uśredniony wynik z oceny eksperta 1 i 2 dla oceny merytorycznej. Z uwagi na ograniczoną ilość dostępnych środków finansowych, projekt nie został zakwalifikowany do otrzymania dofinansowania i tym samym otrzymał ocenę negatywną w rozumieniu art. 56 ust. 6 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej [...] (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, z późn. zm.; dalej: "ustawa wdrożeniowa")Do ww. pisma zostały załączone karty oceny merytorycznej - KOM 1 i KOM 2.2. Wnioskodawca pismem z 14 lipca 2025 r. wniósł protest, w którym zakwestionował ocenę kryteriów merytorycznych:I. kryterium ogólnego punktowanego nr 2: "Zasięg oddziaływania projektu" orazII. kryterium ogólnego punktowanego nr 3: "Wpływ projektu na realizację celów środowiskowo-klimatycznych UE określonych w dokumencie [...] (zasada "[...])".W odniesieniu do otrzymanej oceny (przyznano 1 punkt) w ramach kryterium punktowanego "Zasięg oddziaływania projektu", Wnioskodawca wskazał, że ocena ta jest niezasadna oraz nieodzwierciedlająca rzeczywistego charakteru oddziaływania projektu.W polu B.2. Krótki opis projektu podano m.in., że "Z produktów projektu skorzystają mieszkańcy kilkunastu gmin z terenu kilku powiatów. Poza tym efekt ekologiczny w postaci redukcji emisji CO2 będzie znaczący dla obszaru powiatu (..)".Ze względu na ograniczoną objętość pola opisu nie było możliwe przedstawienie pełnych danych potwierdzających szeroki zasięg oddziaływania projektu. W celu udokumentowania tego faktu, Wnioskodawca przedstawił szczegółowe dane statystyczne dotyczące miejsca zamieszkania pacjentów, którzy skorzystali z usług Szpitala w 2024 roku, a tym samym są beneficjentami planowanej inwestycji.Mianowicie w 2024 r. ze świadczeń skorzystało 48.139 pacjentów, z czego:- 43.627 pacjentów (90,6%) pochodziło z województwa śląskiego - z ponad 30 różnych jednostek samorządu terytorialnego, obejmujących miasta na prawach powiatu i powiaty [...], m.in. R., W., R., G., Z., C., C1, K., T., B. i wiele innych,- 4.181 pacjentów (8,7%) pochodziło z województwa opolskiego - obejmując m.in. powiat [...], [...], [...], [...] i [...],- pozostałe 331 osoby (0,7%) pochodziły z innych województw, w tym [...], [...], [...] i [...].W ocenie Wnioskodawcy tak szeroka dystrybucja geograficzna jednoznacznie dowodzi, że projekt ma zasięg ponadregionalny.Dodatkowo Wnioskodawca podkreślił, że efekty inwestycji obejmują również aspekt środowiskowy - redukcję emisji CO2 - którego skutki nie są ograniczone terytorialnie do jednej gminy, lecz mają szerszy wpływ na otoczenie, a tym samym wspierają cele o charakterze regionalnym i ponadregionalnym.W świetle powyższych faktów Wnioskodawca wniósł o ponowną ocenę projektu w zakresie kryterium "Zasięg oddziaływania projektu" oraz przyznanie 4 punktów w kategorii zasięgu ponadregionalnego.W zakresie kryterium: "Wpływ projektu na realizację celów środowiskowo-klimatycznych UE określonych w dokumencie [...] (zasada "[...])", Wnioskodawca nie zgodził się z przyznaną punktacją i wniósł o jej ponowne przeanalizowanie oraz korektę.Zgodnie z treścią kryterium projekt może uzyskać od 0 do 4 punktów - w zależności od liczby celów środowiskowych, do których wnosi istotny wkład. We wniosku aplikacyjnym jednoznacznie wskazano realizację co najmniej 4 celów środowiskowych, w odniesieniu do których opisano konkretne działania.1. Łagodzenie zmian klimatu.W projekcie przewidziano działania ograniczające emisję gazów cieplarnianych poprzez poprawę efektywności energetycznej oraz zwiększenie udziału OZE. To klasyczny przykład wkładu w realizację celu - zarówno w zakresie bezpośrednim (redukcja CO2), jak i pośrednim (zmniejszenie zużycia paliw kopalnych).Zostało uznane - przyznano 1 pkt.2. Adaptacja do zmian klimatu.Działania inwestycyjne są odporne na ekstremalne zjawiska pogodowe (np. modernizacja infrastruktury energetycznej, zastosowanie technologii zwiększających odporność). Tym samym projekt zwiększa odporność systemu na skutki zmian klimatu.Nie zostało uznane - pomimo wyraźnego wkładu.3. Zapobieganie zanieczyszczeniom powietrza, wody lub gleby i jego kontrolaProjekt bezpośrednio wpływa na redukcję emisji pyłów i gazów cieplarnianych. We wniosku wykazano wpływ na poprawę jakości powietrza.Zostało uznane - przyznano 1 pkt. 4. Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ).Wnioskodawca zadeklarował stosowanie środków zgodnych z hierarchią postępowania z odpadami, co stanowi działanie ograniczające ich powstawanie - zgodne z ideą GOZ.Nie zostało uznane - pomimo zgodności z celem.W ocenie Wnioskodawcy w projekcie wskazano istotny wkład w realizację co najmniej 4 celów środowiskowych, co w pełni kwalifikuje go do przyznania maksymalnej punktacji - 4 pkt, zgodnie z treścią kryterium.3. ION pismem z dnia 30 lipca 2025 r. nie uwzględniło protestu Wnioskodawcy dotyczącego oceny merytorycznej wniosku.Organ wskazał:Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Regulaminu wyboru - Kryteria wyboru projektów, w ramach kryterium "Zasięg oddziaływania projektu" Ekspert, na podstawie zakresu projektu, dokonuje oceny wpływu projektu na otoczenie. W uzasadnieniu dla przyznanych punktów ekspert zobowiązany jest do wskazania konkretnych przesłanek, którymi kierował się przy ocenie.W ramach kryterium przyznawana jest punktacja - w zależności od stopnia spełnienia (od 1 do 4 punktów):1 pkt - zasięg oddziaływania - lokalny (ograniczony do terenu jednej gminy);2 pkt - zasięg oddziaływania ponadlokalny (wykraczający poza granice gminy);3 pkt - zasięg regionalny (obejmujący całe województwo) bądź co najmniej subregionalny w przypadku konkursów dedykowanych ZIT;4 pkt - zasięg ponadregionalny (obejmujący całe województwo i wykraczający poza terytorium województwa).Maksymalnie do uzyskania 4 pkt.Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie (punkt B.2 Krótki opis projektu) celem realizacji projektu jest Termomodemizacja budynku w tym wymiana stolarki okiennej i drzwiowej - Pawilon A+E wraz z modernizacją systemu grzewczego na nowe C.O. poprzez wymianę na grzejniki konwektorowe, modernizacja/przebudowa systemów wentylacji i klimatyzacji oraz inne niezbędne prace remontowe w celu podniesienia efektywności energetycznej.Projekt zakłada:•wymianę stolarki okiennej w ilości 463 sztuk,•wymianę stolarki drzwiowej zewnętrznej w ilości 5 sztuk,•wymianę grzejników w ilości 445 sztuk,•zakup i wdrożenie inteligentnego systemu zarządzania energią poprzez głowice grzejników.W ocenie ION, biorąc pod uwagę powyższe informacje, nie można uznać, że oddziaływanie projektu wykracza poza obszar Miasta R., ponieważ obejmuje przedsięwzięcia stricte zlokalizowane na jego terenie.Organ podkreślił, że przedmiotowe kryterium jest kryterium ogólnym, a to oznacza, że jest kryterium wspólnym dla wszystkich projektów, niezależnie od określonego typu projektu czy też działania [...], którego dotyczy wniosek o dofinansowanie projektu. Dlatego też projekty związane z termomodernizacją budynków oceniane są w sposób analogiczny, co dla przykładu projekty, które polegają rewitalizacji, czy też projekty polegające na tworzeniu regionalnych tras rowerowych. Wnioskodawca, składając wniosek o dofinansowanie w niniejszym naborze był tego świadom, o czym świadczy złożone we wniosku oświadczenie: "Zapoznałem/zapoznałam się z zapisami Regulaminu Wyboru Projektów" (pkt I. Oświadczenia).Dlatego też, aby określić realny zasięg odziaływania projektu, należy mieć na względzie, że do tej analizy istotny jest przedmiot (zakres) projektu, gdyż to projekt podlega ocenie. Ocenie nie podlegają wskazane w proteście kwestie, takie jak: zasięg oddziaływania placówki Wnioskodawcy, jej charakter (świadczenie usług zdrowotnych dla mieszkańców całego województwa).Odwołując się do treści wniosku, Organ podkreślił, że aby określić realny zasięg odziaływania projektu konieczne jest przeanalizowanie jego faktycznego wpływu na otoczenie, tj. przeanalizowania faktycznego wpływu wykonanej termomodernizacji na ograniczenie niskiej emisji w regionie. Jednak główną konkluzją wynikającą z treści wniosku o dofinansowanie jest to, że niniejszy projekt pozwoli ograniczyć zużycie energii, z której korzysta Wnioskodawca w swoim obiekcie, dzięki czemu zostaną zmniejszone wydatki związane z kosztami energii elektrycznej. Powyższe potwierdza lokalny zasięg oddziaływania projektu służącego przede wszystkim Wnioskodawcy. Nie można zaprzeczyć, że dzięki przeprowadzonej termomodernizacji możliwe jest, że projekt przyczyni się - tak jak to wskazał Wnioskodawca - pośrednio do realizacji takich celów jak: zmniejszenie obciążenia środowiska przyrodniczego; zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych i innych substancji szkodliwych dla środowiska, generowanych podczas wytwarzania energii elektrycznej; poprawy aspektów zdrowotnych. Jednakże z ww. informacji nie wynika, w jaki dokładnie sposób przedmiotowy projekt wpływa na otoczenie, w jaki konkretnie sposób ten wpływ będzie miał charakter regionalny czy ponadregionalny, tj. Wnioskodawca w ocenianym wniosku nie przedstawia żadnych danych potwierdzających jego stwierdzenia. Sam fakt, że projekt dotyczy Wnioskodawcy, który jest placówką świadczącą usługi w obszarze zdrowotnym, między innymi dla mieszkańców całego województwa, zatrudniającym specjalistów z obszaru województwa, nie potwierdza szerszego zasięgu oddziaływania projektu. Dlatego też Organ stwierdził, że ocena projektu jest właściwa, odpowiadająca zapisom przedstawionym we wniosku, projekt ma lokalny zasięg oddziaływania, tj. ograniczony do terenu jednej gminy. Ocena obu ekspertów jest prawidłowa, brak jest podstaw do uznania zasadności protestu w powyższym zakresie.Odnosząc się do kryterium "Wpływ projektu na realizację celów środowiskowo-klimatycznych UE określonych w dokumencie [...] (zasada "[...])", Organ wyjaśnił, iż zgodnie z załącznikiem nr 1 do Regulaminu wyboru projektów - Kryteria wyboru projektów, w ramach kryterium oceniany jest istotny wkład w realizację celów środowiskowych określonych w Rozporządzeniu PE i Rady [...] z dnia 18 czerwca 2020 r. (dalej: Rozporządzenie [...]) w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, tj.:- łagodzenie zmian klimatu,- adaptacja do zmian klimatu,- zrównoważone wykorzystywanie i ochrona zasobów wodnych i morskich,- przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym,- zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrola,- ochrona i odbudowa bioróżnorodności i ekosystemów. Ocena zostanie dokonana na podstawie działań proekologicznych wnoszących istotny wkład w realizację powyższych celów środowiskowych.Zgodnie z kryterium punktacja jest następująca:4 pkt - w projekcie przewidziano działania proekologiczne wnoszące istotny wkład w realizację 4 i więcej celów środowiskowych,3 pkt - w projekcie przewidziano działania proekologiczne wnoszące istotny wkład w realizację 3 celów środowiskowych,2 pkt - w projekcie przewidziano działania proekologiczne wnoszące istotny wkład w realizację 2 celów środowiskowych,1 pkt - w projekcie przewidziano działania proekologiczne wnoszące istotny wkład w realizację 1 celu środowiskowego,O pkt - projekt nie ma istotnego wpływu na cele środowiskowe (nie przewidziano w projekcie przedsięwzięć proekologicznych).Maksymalnie do uzyskania 4 pkt.Oceniający przyznali po 2 punkty, gdyż zgodnie uznali, że projekt przyczynia się do łagodzenia zmian klimatu oraz ogranicza zanieczyszczenie powietrza.Odnosząc się do kryterium adaptacja do zmian klimatu, Organ zaznaczył że projekt sam w sobie nie dotyczy ograniczenia lub zatrzymania niekorzystnych skutków obecnych i oczekiwanych, przyszłych warunków klimatycznych, bowiem Wnioskodawca nie wykazał, że zaplanował konkretne działania dedykowane na potrzeby adaptacji do zmian klimatu. We wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca wskazał jedynie, że działania inwestycyjne w ramach projektu będą odporne na ekstremalne zjawiska/warunki pogodowe, co nie jest tożsame z rozumieniem pojęcia Adaptacji do zmian klimatu. Trzeba zauważyć, że stwierdzenia z wniosku dotyczą bardziej przystosowania się do warunków, jakie już występują, jednak nie odnoszą się adaptacji do zmian klimatu. Wnioskodawca nie wykazał związku przyczynowo skutkowego pomiędzy charakterem i miejscem prowadzonej działalności, a istotnością wpływu swojego projektu na ograniczenie i zapobieganie ryzykom niekorzystnych skutków zmian klimatu i jego wpływu na pozostających w zasięgu projektu ludzi, przyrodę czy aktywa. Samo stwierdzenie Wnioskodawcy nie świadczy, wbrew jego przekonaniom, o owej "istotności" wpływu projektu w realizacje celu adaptacji do zmian klimatu wynikającego z art. 11 Rozporządzenia [...], dlatego w opinii Organu nie ma podstaw do przyznania punktu w tym zakresie.Z kolei, odnosząc się do celu Gospodarka o obiegu zamkniętym, Organ odwołał się do zapisów Rozporządzenia [...] (art. 13), z których wynika, że działalność gospodarcza może wnieść istotny wkład w realizację celu środowiskowego polegającego na przejściu na gospodarkę o obiegu zamkniętym na wiele sposobów. Może ona na przykład zwiększać trwałość produktów, możliwości ich naprawy i ulepszenia oraz ponowne użycie lub może zmniejszać zużycie zasobów poprzez odpowiednie projektowanie i wybór materiałów, ułatwianie zmiany przeznaczenia oraz demontażu i rozbiórki w sektorze budowlanym, w szczególności w celu ograniczenia zużycia i promowania powtórnego wykorzystania materiałów budowlanych. Może ona także wnieść istotny wkład w realizację celu środowiskowego polegającego na przejściu na gospodarkę o obiegu zamkniętym poprzez rozwijanie modeli biznesowych "produkt jako usługa" oraz łańcuchów wartości opartych na obiegu zamkniętym, z myślą o zapewnieniu jak największej użyteczności i wartości produktów, komponentów i materiałów tak długo, jak to możliwe. Każde ograniczenie zawartości substancji niebezpiecznych w materiałach i produktach w całym cyklu życia, w tym poprzez zastąpienie ich bezpieczniejszymi alternatywami, powinno być co najmniej zgodne z prawem Unii. Działalność gospodarcza może wnieść istotny wkład w realizację celu środowiskowego polegającego na przejściu na gospodarkę o obiegu zamkniętym również poprzez zmniejszenie odpadów żywnościowych wytwarzanych podczas produkcji, przetwarzania lub dystrybucji żywności.W Instrukcji wypełniania wniosku wskazano, że projekt wnosi wkład w realizację przedmiotowego celu, gdy przewidziano w projekcie zapobieganie powstawaniu odpadów i recykling odpadów, a także efektywne wykorzystanie materiałów, zasobów naturalnych, a także znaczące ograniczenie wytwarzania, spalania lub unieszkodliwiania odpadów (przejście na model gospodarki o obiegu zamkniętym, w tym minimalizacja zasobo- i materiałochłonności procesów produkcyjnych i logistycznych oraz zapobieganie i zmniejszenie powstawania odpadów, a także zmniejszenie śladu środowiskowego produktów na każdym etapie, począwszy od ekoprojektowania, recykling, ponowne wykorzystanie odpadów itd.).Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie ujął następujący zapis: "Gospodarka o obiegu zamkniętym, w tym zapobieganie powstawaniu odpadów i recykling: Nie przewiduje się negatywnego wpływu działań związanych z efektywnością energetyczną na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Działalność wspierana w ramach obszaru interwencji nie ma znaczącego przewidywalnego wpływu na ten cel środowiskowy, związanego z bezpośrednimi i pierwotnymi pośrednimi skutkami w całym jego cyklu życia. Przewiduje się stosowanie środków służących gospodarowaniu odpadów, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami."Zdaniem Organu taka argumentacja nie może zostać zaakceptowana jako pozytywnie wpływająca na realizację tego celu, bowiem w żaden sposób nie pokazuje wpływu realizowanego projektu na zapobieganie powstawaniu odpadów i recykling. Wnioskodawca napisał tylko o stosowaniu środków służących gospodarowaniu odpadami, ale w żaden sposób nie wyjaśnił co należy przez to rozumieć. We wniosku brak zapisów co dokładnie będzie w ramach projektu wdrożone w tym zakresie. Tym samym zapisy wniosku nie wskazują, że projekt zawiera bezpośrednio rozwiązania, które mogą być uznane za wkład w realizację przedmiotowego celu, a żadne z powyżej wymienionych działań (tj. wskazanych w Rozporządzeniu czy Instrukcji wypełniania wniosku) w projekcie nie występują ani nie zostały opisane. Projekt nie wnosi istotnego wpływu na ten cel i tym samym nie ma podstaw do przyznania punktu w tym zakresie.Zdaniem Organu ocena przedmiotowego została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z jego definicją kryterium. Protest jest zatem niezasadny.4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, wniósł o uwzględnienie skargi i tym samym stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję. Ponadto wniósł o zasądzenie od Instytucji na rzecz Skarżącego kwoty 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz 480 zł tytułem kosztów zastępstwa adwokackiego.Zarzucił naruszenie art. 45 ust. 1, art. 67 ust. 2 pkt 1, art. 69 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w zakresie kryterium ogólnego punktowanego: "Zasięg oddziaływania projektu" oraz w zakresie kryterium ogólnego punktowanego: "Wpływ projektu na realizację celów środowiskowo-klimatycznych UE określonych w dokumencie [...] (zasada "[...])", przez brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu przez Instytucję Zarządzającą, a w konsekwencji brak jego uwzględnienia.5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegało rozstrzygnięcie polegające na nieuwzględnieniu protestu Skarżącego na negatywną ocenę merytoryczną wniosku o dofinansowanie projektu o numerze o numerze nr [...]. Postępowanie to toczyło się w oparciu o ustawę wdrożeniową oraz Regulamin wyboru projektów w sposób konkurencyjny ZIT Subregionu [...] w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego [...] nr [...] [...] Efektywność energetyczna budynków użyteczności publicznej - ZIT (K., czerwiec 2025 r.; dalej "Regulamin wyboru") wraz z załącznikami.Wniosek dotyczył dofinansowania projektu - Zwiększenie efektywności energetycznej budynku użyteczności publicznej - Pawilon A + E Szpitala Rejonowego im. [...] w R.. Z uwagi na ograniczoną ilość dostępnych środków finansowych projekt Skarżącego nie został zakwalifikowany do otrzymania dofinansowania i tym samym otrzymał ocenę negatywną w rozumieniu art. 56 ust. 6 ustawy wdrożeniowej, o czym Skarżący została poinformowany.Organ pismem z dnia 30 lipca 2024 r. o numerze RT-RPR.432.47.2025.KL RT-RPR.KW-00251/25 nie uwzględnił złożonego przez Skarżącego protestu.Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy wdrożeniowej.Stosowanie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.Dokonując analizy oceny wniosku o dofinansowanie złożonego w ww. konkursie dokonanej przez organ, wskazać należy, że ocena ta powinna zostać dokonana zgodnie zarówno z ustawą wdrożeniową, w szczególności art. 45, jak i z pozostałymi dokumentami konkursowymi, a w szczególności Regulaminem wyboru.Według podstawowej zasady określonej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy).Sąd podziela pogląd WSA w Warszawie (w wyroku z dnia 4 lutego 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3676/24), że wskazana w art. 45 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości formułuje wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (...).Sąd kontroluje ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. Dlatego też w orzecznictwie akcentowany jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia.W sprawie kwestią sporną jest ocena merytoryczna: kryterium ogólnego punktowanego "Zasięg oddziaływania projektu" i kryterium ogólnego punktowanego "Wpływ projektu na realizację celów środowiskowo- klimatycznych UE określonych w dokumencie [...] (zasada "[...])".Z zapisów kart oceny merytorycznej (KOM) wynika, że obaj Eksperci uznali kryterium: "Zasięg oddziaływania projektu" za spełnione i przyznali po 1 punkcie (z 4 punktów możliwych do uzyskania), podając w rubryce "Uzasadnienie":- KOM 1: "Zasięg oddziaływania lokalny (ograniczony do terenu jednej gminy)."- KOM 2: "Projekt posiada zasięg oddziaływania - lokalny (ograniczony do terenu jednej gminy)."W pkt 5.2. Regulaminu wyboru zapisano, że wniosek będzie oceniony przez Komisję Oceny Projektów (KOP). KOP ocenia projekty w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. Prace KOP nadzoruje ION. Sposób działania KOP określa regulamin KOP. W skład KOP wchodzą pracownicy ION i eksperci, posiadający wymaganą wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub uprawnienia w określonej dziedzinie. Ocena merytoryczna odbywa się w oparciu o kryteria merytoryczne wskazane w kryteriach wyboru stanowiących załącznik do Regulaminu, dokonywana jest przez ekspertów z wybranej dziedziny.Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Regulaminu wyboru - Kryteria wyboru projektów, w ramach kryterium: "Zasięg oddziaływania projektu" Ekspert, na podstawie zakresu projektu, dokonuje oceny wpływu projektu na otoczenie. W uzasadnieniu dla przyznanych punktów Ekspert zobowiązany jest do wskazania konkretnych przesłanek, którymi kierował się przy ocenie.W ramach kryterium przyznawana jest punktacja - w zależności od stopnia spełnienia (od 1 do 4 punktów):1 pkt - zasięg oddziaływania - lokalny (ograniczony do terenu jednej gminy);2 pkt - zasięg oddziaływania ponadlokalny (wykraczający poza granice gminy);3 pkt - zasięg regionalny (obejmujący całe województwo) bądź co najmniej subregionalny w przypadku konkursów dedykowanych ZIT/;4 pkt - zasięg ponadregionalny (obejmujący całe województwo i wykraczający poza terytorium województwa).W kart oceny merytorycznej (KOM) nie wynika, aby Eksperci wskazali konkretne przesłanki, którymi kierowali się przy ocenie tego kryterium, do czego, w myśl ww. załącznika nr 1 do Regulaminu wyboru i art. 45 ustawy wdrożeniowej, byli zobowiązani. Eksperci w ogóle nie uzasadnili swojego stanowiska. W istocie nie wiadomo, czy Eksperci wyczerpująco ocenili wniosek Skarżącego w zakresie przedmiotowego kryterium.Z kolei ION, rozpatrując negatywnie protest Skarżącego, zbudowała obszerną argumentację, niemającą uzasadnienia w opisie przedmiotowego kryterium. Sąd za arbitralne, niepoddające się weryfikacji uznał podkreślenie ION, "...że przedmiotowe kryterium jest kryterium ogólnym, a to oznacza, że jest kryterium wspólnym dla wszystkich projektów, niezależnie od określonego typu projektu czy też działania [...], którego dotyczy wniosek o dofinansowanie projektu. Dlatego też projekty związane z termomodernizacją budynków oceniane są w sposób analogiczny, co dla przykładu projekty, które polegają rewitalizacji, czy też projekty polegające na tworzeniu regionalnych tras rowerowych."Zgodnie z wiernym brzmieniem załącznika nr 1 do Regulaminu wyboru - Kryteria wyboru projektów, w ramach przedmiotowego kryterium (Zasięg oddziaływania projektu) Ekspert, na podstawie zakresu projektu dokonuje oceny wpływu projektu na otoczenie.Zasadnie Skarżąca podniosła, że Regulamin wyboru nie wskazuje jakie konkretnie elementy mają stanowić wypełnienie definicji "zakresu projektu" oraz co świadczy o "zasięgu regionalnym" projektu, a ponadto w jaki sposób należy oceniać istotność tego wpływu. Słusznie Skarżąca zarzuciła, że skoro brak jest takich wskaźników, to dokonana przez Ekspertów i ION ocena nosi znamiona oceny dowolnej.Skarżąca we wniosku uzasadniała stanowisko o ponadlokalnym zasięgu projektu – wskazała, że z produktów projektu skorzystają mieszkańcy kilkunastu gmin z terenu kilku powiatów oraz że termomodernizacja budynków będzie miała wpływ na otoczenie poprzez - redukcję emisji CO2, którego skutki nie są ograniczone terytorialnie do jednej gminy, lecz mają szerszy wpływ na otoczenie, a tym samym wspierają cele o charakterze regionalnym i ponadregionalnym.Także ocena odnosząca się do kryterium ogólnego punktowanego: "Wpływ projektu na realizację celów środowiskowo-klimatycznych UE określonych w dokumencie [...] (zasada "[...])", w ramach której Eksperci, a następnie ION uznali, iż projektowana inwestycja u Skarżącej nie kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w adaptację do zmian klimatu oraz nie spełnia celu środowiskowego – przejście na gospodarkę w obiegu zamkniętym jest dowolna i wymyka się spod kontroli Sądu.Zgodnie z treścią załącznika nr 1 do Regulaminu wyboru w ramach tego kryterium oceniany będzie istotny wkład w realizację celów środowiskowych w określonych w Rozporządzeniu PE i Rady [...] z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, tj.:- łagodzenie zmian klimatu,- adaptacja do zmian klimatu,- zrównoważone wykorzystywanie i ochrona zasobów wodnych i morskich,- przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym,- zapobieganie zanieczyszczeniom powietrza, wody lub gleby i jego kontrola,- ochrona i odbudowa bioróżnorodności i ekosystemów.Ocena zostanie dokonana na podstawie działań proekologicznych wnoszących istotny wpływ w realizację powyższych celów środowiskowych.Ekspert w KOM wskazał: "Oceniono istotny wkład w realizację celów środowiskowych określonych w Rozporządzeniu PE i Rady [...] z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, tj.:- łagodzenie zmian klimatu,- adaptacja do zmian klimatu,- zrównoważone wykorzystywanie i ochrona zasobów wodnych i morskich,- przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym,- zapobieganie zanieczyszczeniom powietrza, wody lub gleby i jego kontrola,- ochrona i odbudowa bioróżnorodności i ekosystemów.W projekcie przewidziano działania proekologiczne wnoszące istotny wkład w realizację 2 celów środowiskowych, tj. łagodzenie zmian klimatu, zapobieganie zanieczyszczeniom powietrza. Na realizację pozostałych celów projekt będzie miał neutralny wpływ."Z kolei drugi Ekspert w KOM napisał: "Zgodnie z zapisami we wniosku aplikacyjnym w projekcie przewidziano działania proekologiczne wnoszące istotny wkład w realizację 6 celów środowiskowych tj.1) Łagodzenie zmian klimatu2) Zapobieganie zanieczyszczeniom powietrza, wody lub gleby i jego kontrola."Z zacytowanych ocen nie wynika jakimi przesłankami kierowali się Eksperci przy dokonywaniu oceny. Eksperci w ogóle nie uzasadnili swojego stanowiska i istocie nie wiadomo, czy wyczerpująco ocenili wniosek Skarżącego w zakresie przedmiotowego kryterium.Zgodnie z art. 11 ust. 1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) [...] z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 - dalej Rozporządzenie [...], aby uznać daną działalność gospodarczą za kwalifikującą się jako wnosząca istotny wkład w adaptację do zmian klimatu, działalność ta powinna:a) obejmować rozwiązania w zakresie adaptacji, które istotnie ograniczają ryzyko niekorzystnych skutków obecnych i oczekiwanych przyszłych warunków klimatycznych dla tej działalności gospodarczej albo istotnie ograniczają te niekorzystne skutki bez zwiększania ryzyka niekorzystnych skutków wywieranych na ludzi, przyrodę lub aktywa; lubb) zapewniać rozwiązania w zakresie adaptacji, które - oprócz tego, że spełniają warunki określone w art. 16 - wnoszą istotny wkład w zapobieganie ryzyku niekorzystnych skutków obecnych i oczekiwanych przyszłych warunków klimatycznych wywieranych na ludzi, przyrodę lub aktywa, lub w ograniczanie tego ryzyka, bez zwiększania ryzyka niekorzystnych skutków wywieranych na ludzi, przyrodę lub aktywa.W myśl § 11 ust. 2 Rozporządzenia [...] rozwiązania w zakresie adaptacji, o których mowa w ust. 1 lit. a), podlegają ocenie i uszeregowaniu pod względem priorytetów z wykorzystaniem najlepszych dostępnych prognoz klimatycznych oraz co najmniej:a) zapobiegają niekorzystnym skutkom zmian klimatu dla danej działalności gospodarczej związanym z lokalizacją i kontekstem lub ograniczają te skutki; lubb) zapobiegają potencjalnym niekorzystnym skutkom zmian klimatu wywieranym na środowisko, w którym prowadzona jest dana działalność gospodarcza, lub ograniczają te skutki".W Instrukcji wypełniania wniosku wskazano przykłady działań, jakie może podjąć wnioskodawca, by jego projekt był uznany za wnoszący istotny wkład w realizację tych celów. W zakresie tego celu podano, że projekt wnosi wkład w realizację przedmiotowego celu, gdy prowadzi do ograniczenia lub zatrzymania niekorzystnych skutków obecnych i oczekiwanych, przyszłych warunków klimatycznych, wywieranych na daną działalność lub na ludzi, przyrodę czy aktywa (likwidacja miejskich wysp ciepła, zielone elementy kształtujące przestrzenie publiczne, nasadzenia roślinności, zielona i błękitna infrastruktura, infrastruktura chroniąca przed powodziami błyskawicznymi itd.).W ocenie ION stwierdzenia wniosku Skarżącego dotyczą bardziej przystosowania się do warunków, jakie już występują, jednak nie odnoszą się adaptacji do zmian klimatu. Wnioskodawca nie wykazał również związku przyczynowo skutkowego pomiędzy charakterem i miejscem prowadzonej działalności, a istotnością wpływu swojego projektu na ograniczenie i zapobieganie ryzykom niekorzystnych skutków zmian klimatu i jego wpływu na pozostających w zasięgu projektu ludzi, przyrodę czy aktywa.Analizując to stanowisko, zauważyć należy, że Organ w ogóle nie odniósł się do argumentu Skarżącego zawartego we wniosku, iż infrastruktura, o dofinansowanie której ubiega się wnioskodawca, jest odporna na zmiany klimatu, zmienne warunki atmosferyczne (w tym gradobicie, silne wiatry, ulewy, upały oraz zalegający śnieg).Argumentacja ION, że stwierdzenia wniosku dotyczą bardziej przystosowania się do warunków, jakie już występują, jednak nie odnoszą się adaptacji do zmian klimatu, jest wewnętrznie sprzeczna. Adaptacja to synonim "przystosowania"; zgodnie ze słownikiem języka Polskiego PWN, adaptacja oznacza m.in. "przystosowanie organizmów do warunków środowiska".Zasadne również Skarżący podniósł, że w Regulaminie wyboru nie podano jakie konkretnie elementy mają świadczyć o "istotności" tego wpływu, co właśnie prowadzi do dowolnej oceny tego kryterium.W odniesieniu do celu - przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym - z art. 13 Rozporządzenia [...] wynika, że dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, w tym zapobieganie powstawaniu odpadów oraz ich ponowne użycie i recykling, jeżeli działalność ta:a) wykorzystuje bardziej efektywnie w produkcji zasoby naturalne, w tym pochodzące ze zrównoważonych źródeł surowce pochodzenia biologicznego i inne surowce, w tym poprzez:(i) ograniczenie zużycia surowców pierwotnych lub zwiększenie wykorzystywania produktów ubocznych i surowców wtórnych; lub(ii) środki w zakresie efektywnego gospodarowania zasobami i efektywności energetycznej;b) zwiększa trwałość produktów, a także możliwości ich naprawy, ulepszenia lub ponownego użycia, szczególnie w procesie projektowania i produkcji; c) zwiększa możliwości recyklingu produktów, w tym możliwości recyklingu poszczególnych materiałów zawartych w tych produktach, między innymi poprzez zastąpienie lub ograniczone stosowanie produktów i materiałów, które nie nadają się do recyklingu, szczególnie w procesie projektowania i produkcji;d) istotnie ogranicza zawartość substancji niebezpiecznych oraz prowadzi do zastąpienia substancji wzbudzających szczególnie duże obawy w materiałach i produktach w całym ich cyklu życia, zgodnie z celami określonymi w prawie Unii, w tym poprzez zastąpienie takich substancji bezpieczniejszymi alternatywami i zapewnienie identyfikowalności;e) przedłuża okres użytkowania produktów, w tym poprzez ich ponowne wykorzystanie, projektowanie z myślą o długim użytkowaniu, zmianę przeznaczenia, demontowanie, regenerację, ulepszenie oraz naprawę i wspólne użytkowanie produktów;f) zwiększa wykorzystywanie surowców wtórnych i podniesienia ich jakości, również poprzez wysokiej jakości recykling odpadów;g) zapobiega wytwarzaniu odpadów, w tym wytwarzaniu odpadów pochodzących z wydobywania minerałów oraz odpadów z budowy i rozbiórki budynków, lub ogranicza ich wytwarzanie;h) intensyfikuje działania w zakresie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów;i) pobudza rozwój infrastruktury gospodarowania odpadami niezbędnej do zapobiegania ich powstawaniu, do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów, przy jednoczesnym zapewnieniu, by odzyskane w ten sposób materiały zostały poddane recyklingowi jako surowiec wtórny stanowiący wysokiej jakości czynnik produkcji, tym samym unikając downcyklingu;j) minimalizuje spalanie odpadów i prowadzi do uniknięcia unieszkodliwiania odpadów, w tym składowania, zgodnie z zasadami hierarchii postępowania z odpadami;k) unika wytwarzania śmieci i ogranicza je; lubI)wspomaga dowolne działania wymienione w lit. a)-k) niniejszego ustępu zgodnie z art. 16.Z powyższych zapisów Rozporządzenia [...] wynika, że działalność wnosząca istotny wkład w przejściu na gospodarkę w obiegu zamkniętym została opisana szeroko.Z kolei w Instrukcji wypełniania wniosku wskazano, że projekt wnosi wkład w realizację przedmiotowego celu, gdy przewidziano w projekcie zapobiegania powstawaniu odpadów i recykling odpadów, a także efektywne wykorzystanie materiałów, zasobów naturalnych, a także znaczące ograniczenie wytwarzania, spalania lub unieszkodliwiania odpadów (przejście na model gospodarki o obiegu zamkniętym, w tym minimalizacja zasobo- i materiałochłonności procesów produkcyjnych i logistycznych oraz zapobieganie i zmniejszenie powstawania odpadów, a także zmniejszenie śladu środowiskowego produktów na każdym etapie, począwszy od ekoprojektowania, recykling, ponowne wykorzystanie odpadów itd.).ION nie odniósł się w twierdzeń Skarżącej zawartych we wniosku, że "Wnioskodawca wykorzysta materiały budowlane o niskim wpływie na środowisko, np. izolacje z materiałów ekologicznych i energooszczędne technologie. W trakcie prac modernizacyjnych Wnioskodawca będzie dążył to minimalizacji odpadów budowlanych i ich odpowiedniej segregacji oraz recyklingu."Jak już Sąd wskazał ocena Ekspertów nie poddaje się kontroli Sądu, gdyż nie zawiera żadnego uzasadnienia. Organ, nie uwzględniając protestu Skarżącej, uznał taki sposób analizy przedmiotowych kryteriów merytorycznych przez Ekspertów za prawidłowy, choć ocena ta ma charakter dowolny oraz nie spełnia zasady przejrzystości i rzetelności postępowania konkursowego.Sąd, uznając, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, tj. art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i wskazanych w uzasadnieniu postanowień Regulaminu wyboru (załącznika nr 1) i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, w oparciu o art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.Przy ponownym rozpoznaniu Organ przeprowadzi ocenę przedmiotowych kryteriów merytorycznych, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 697 zł obejmującą uiszczony wpis od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa i wynagrodzenie adwokata.., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 697 zł obejmującą uiszczony wpis od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa i wynagrodzenie adwokata.