Postanowienie - I OZ 586/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 30 września 2025
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. Odrzucenie zażalenia, Scalenie oraz podział nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 2247/24 o odrzuceniu skargi W. W. z dnia 26 października 2023 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 września 2023 r., nr KOA/1367/Pd/22 w przedmiocie zatwierdzenia podziałuUchylono zaskarżone postanowienie. Odrzucenie zażalenia, Scalenie oraz podział nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 2247/24 o odrzuceniu skargi W. W. z dnia 26 października 2023 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 września 2023 r., nr KOA/1367/Pd/22 w przedmiocie zatwierdzenia podziału
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
30 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 marca 2025 r. – orzekając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") - odrzucił skargę W. W. na opisaną w komparycji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja SKO z 12 września 2023 r. została doręczona skarżącemu 27 września 2023 r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 27 października 2023 r. Skarżący złożył skargę na decyzję SKO w dniu 26 października 2023 r. w placówce operatora pocztowego, lecz skierował ją bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a więc bez zachowania właściwego, przewidzianego w art. 54 § 1 p.p.s.a., trybu złożenia skargi. Sąd przekazał skargę do organu właściwego, czyli do SKO w dniu 7 listopada 2023 r.WSA wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć daty nadania (złożenia) skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego lub do niewłaściwego organu w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. Natomiast skarga wniesiona do sądu lub organu niewłaściwego powinna być przez ten organ lub sąd odesłana organowi właściwemu. W takiej zaś sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej. Jedynie do dnia 31 grudnia 2005 r., na podstawie art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze. zm.), możliwe było przesłanie skargi wniesionej bezpośrednio do sądu administracyjnego (jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) organowi, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem skargi, ze skutkiem zachowania terminu. Natomiast w stosunku do skarg wnoszonych od dnia 1 stycznia 2006 r. omawiany przepis nie znajduje już zastosowania. W obowiązującym obecnie stanie prawnym nie ma więc regulacji, która przewidywałaby konsekwencje wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego oraz określałaby czynności, jakie wobec takiego sposobu wniesienia skargi powinien podjąć sąd. Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku jej wniesienia bezpośrednio do sądu administracyjnego (jak w niniejszej sprawie) sąd ten powinien przekazać skargę właściwemu organowi administracji publicznej, jednak o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data jej nadania przez sąd pod adresem właściwego organu administracji publicznej.Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji za datę skutecznego wniesienia skargi do Sądu uznał dzień 7 listopada 2023 r., kiedy to skarga została przekazana za pośrednictwem biura podawczego Sądu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że mylnie w postanowieniu z 18 października 2024 r. uznał skargę z 26 października 2023 r. za złożoną z zachowaniem ustawowego terminu, gdyż w swoich rozważaniach pominął kwestię pośredniego trybu wnoszenia skargi. WSA zaznaczył, że niezależnie od argumentacji przedstawionej w tym postanowieniu nie mógł rozpoznać przedmiotowej skargi, gdyż zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, skarga wniesiona chociażby jeden dzień po terminie nie może podlegać rozpoznaniu, a jej rozpoznanie stanowiłoby istotne naruszenie przepisów postępowania. Tym samym przedmiotowa skarga z 26 października 2023 r. musiała zostać uznana za wniesioną po upływie wskazanego wyżej terminu i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2.p.p.s.a.Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.Istotne zastrzeżenia budzi w tej sprawie zmiana stanowiska Sądu I instancji odnośnie uchybienia terminowi do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie Sąd I instancji postanowieniem z 20 czerwca 2024 r. odrzucił skargę W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 12 września 2023 r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości, z powodu wniesienia jej po terminie. W postanowieniu tym Sąd Wojewódzki uznał, że skarga wniesiona bezpośrednio do Sądu 26 października 2023 r. została złożona z uchybieniem terminu. Za datę wniesienia skargi Sąd przyjął dzień 7 listopada 2023 r., tj. datę przekazania skargi przez Sąd do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Postanowieniem z 18 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił, w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a., własne postanowienie z 20 czerwca 2024 r. uznając wniesione zażalenie za oczywiście uzasadnione. W uzasadnieniu wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy oraz podniesionych w zażaleniu zarzutów zasadnym było – w myśl art. 54 § 4 (winno być: 53 § 4) p.p.s.a. – uznanie, że skarga została wniesiona z zachowaniem 30-dniowego terminu. Skarżący odebrał bowiem zaskarżoną decyzję 27 września 2024 r. (winno być: 2023 r.), a skargę wniósł 26 października 2024 r. (winno być: 2023 r.), czyli z zachowaniem 30-dniowego terminu. Postanowienie z 18 października 2024 r. jest prawomocne. Taki stan rzeczy wyklucza, by powtórnie wydanym postanowieniem odrzucić skargę z przyczyn identycznych jak w postanowieniu uchylonym na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., gdy w obrocie prawnym pozostaje orzeczenie, którym uznano za oczywiście uzasadnione zażalenie oparte na twierdzeniach wykluczających dopuszczalność odrzucenia skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Niezrozumiałym dla Naczelnego Sądu Administracyjnego jest tok takiego postępowania, tym bardziej, że wszystkie te postanowienia zostały wydane przez tego samego Sędziego. W tym kontekście całkowicie nieracjonalne jest stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu kontrolowanego orzeczenia, że mylnie w postanowieniu z 18 października 2024 r Sąd uznał skargę z 26 października 2023 r. za złożoną z zachowaniem ustawowego terminu, gdyż w swoich rozważaniach pominął kwestię pośredniego trybu wnoszenia skargi. Jak już wyżej wskazano w uzasadnieniu postanowienia z 18 października 2024 r. Sąd (w osobie tego samego Sędziego) odwołał się do treści art. 53 § 4 p.p.s.a., który ustanawia odstępstwo od zasady pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 54 § 1 p.p.s.a. Nie sposób zatem uznać, że wydając orzeczenie z 18 października 2024 r. Sąd pominął kwestię zasad i trybu wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.Niezależnie od powyższego należy jednoznacznie stwierdzić, że w tej sprawie termin do wniesienia skargi został zachowany. Zgodnie z art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Decyzję SKO w Warszawie z 12 września 2023 r. doręczono skarżącemu 27 września 2023 r., co oznacza, że termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. upływał z dniem 27 października 2023 r. Strona nadała skargę w urzędzie pocztowym 26 października 2023 r. (data wynikająca ze stempla na kopercie). Faktem jest, na co powołuje się Sąd I instancji, że skarga skierowana została bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak w świetle art. 53 § 4 p.p.s.a. trzydziestodniowy termin, o którym mowa w art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a., uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Taka też sytuacja miała miejsce w przypadku rozpatrywanej skargi, wobec czego nie było podstaw do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.