Wyrok - IV SA/Wr 285/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - z dnia 30 grudnia 2025
Teza
Stwierdzono nieważność aktu, niebędącego aktem prawa miejscowego w całości. Stałe komisje6392 Skargi na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 87 i 88 ustawy o. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant: Referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na uchwałę Rady Powiatu Strzelińskiego z dnia 8 kwietnia 2025 r. nr XIV/84/25 w przedmiocie odwołania z funkcji Przewodniczącego Komisji Budżetu, Rozwoju Gospodarczego i PromocStwierdzono nieważność aktu, niebędącego aktem prawa miejscowego w całości. Stałe komisje6392 Skargi na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 87 i 88 ustawy o. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant: Referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na uchwałę Rady Powiatu Strzelińskiego z dnia 8 kwietnia 2025 r. nr XIV/84/25 w przedmiocie odwołania z funkcji Przewodniczącego Komisji Budżetu, Rozwoju Gospodarczego i Promoc
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Kwota główna
300 zł · zysk objęty zaskarżoną uchwałą
Tryb
rozprawa
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
30 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Przewodniczący
Marta Pająkiewicz-Kremis
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność aktu, niebędącego aktem prawa miejscowego w całości
UZASADNIENIE
W dniu 8 kwietnia 2025 r. Rada Powiatu Strzelińskiego podjęła uchwałę nr XIV/84/25 w sprawie odwołania M. G. z funkcji P.Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 107) oraz § 15 ust. 10 i ust. 11 Statutu Powiatu Strzelińskiego z dnia 25 maja 2023 r. (Dz. Urz. Woj. Doln. Z 2023 r. poz. 3641).Zaskarżając tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. G. (dalej: skarżący) podniósł, że uchwała ta została podjęta z istotnym naruszeniem procedury uchwałodawczej, tj. § 67-69 Statutu powiatu Strzelińskiego.W rozwinięciu tej argumentacji skarżący wskazał, że z uzasadnienia projektu zaskarżonej uchwały, wniosku grupy radnych z dnia 4 marca 2025 r. oraz przebiegu sesji Rady Powiatu Strzelińskiego z dnia 8 kwietnia 2025 r. jednoznacznie wynika, że inicjatywa uchwałodawcza w sprawie objętej projektem uchwały (podjęcie uchwały o zmianie P.) pochodzi od grupy 3 radnych i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego wynikającego z § 68 ust. 1 pkt 1 Statutu, zgodnie z którym: "Inicjatywa uchwałodawcza przysługuje co najmniej 3 radnym".Następnie skarżący podniósł, że wniosek grupy radnych z dnia 4 marca 2025 r. zawierający inicjatywę uchwałodawczą powinien spełniać wymagania formalne jakie wynikają z § 68 Statutu, który stanowi, że:- występując z wnioskiem, radni o których mowa w ust. 1 pkt 1, Komisja oraz klub wskazują jednocześnie przedstawiciela upoważnionego do reprezentowania wnioskodawcy w pracach nad tym projektem;- do wniosku należy dołączyć projekt uchwały.Zaznaczył, że wyłącznie wniosek/inicjatywa uchwałodawcza spełniająca statutowo opisane wymagania formalne może skutkować dalszym procedowaniem projektu uchwały przez Radę Powiatu Strzelińskiego oraz jej Komisje.Wskazując na powyższe skarżący zwrócił uwagę, że do wniosku grupy 3 radnych z dnia 4 marca 2025 r. nie dołączono projektu uchwały a w treści wniosku nie wskazano osoby reprezentującej wnioskodawcę. Jak dalej argumentował skarżący, wskazane uchybienia powinny być uzupełnione przez wnioskodawców. Jednak mimo opisanych uchybień, na sesji Rady Powiatu Strzelińskiego w dniu 8 kwietnia 2025 r. była rozpatrywana w punkcie 7 w/w inicjatywa uchwałodawcza grupy radnych.W treści skargi skarżący zarzucił nadto naruszenie terminów określonych w § 67 ust. 3 Statutu.Wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.Uzasadniając posiadanie przesłanki interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały skarżący podał, że jest radnym Rady Powiatu Strzelińskiego obecnej kadencji 2024-2029. Od początku pełnił funkcję P. Z tej funkcji odwołano go z naruszeniem przepisów Statutu, bez wskazania konkretnych i prawdziwych przyczyn odwołania.Dodatkowo skarżący wskazał, że pozbawienie go wspomnianej funkcji spowodowało zmniejszenie otrzymywanej diety. Pełniąc funkcję P. skarżący otrzymywał dietę w wysokości 77% podstawy podczas gdy obecnie przysługuje mu dieta w wysokości 55% podstawy.Organ nie ustosunkował się do zarzutów skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z przyczyn innych aniżeli podniesione w samej skardze.Przedmiot sądowej kontroli w sprawie stanowi uchwała Rady Powiatu Strzelińskiego wydana w przedmiocie odwołania skarżącego z funkcji P.Na wstępie wymaga odnotowania, że zgodnie z wyrażanym w orzecznictwie sądowym poglądem, zakresem uchwał podlegających zaskarżeniu w trybie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym objęte są również uchwały o charakterze indywidualnym. Dopuszczalność zaskarżenia uchwał organów powiatu (podobnie jak uchwał organów gminy) nie może być ograniczona do norm proceduralnych i materialnych, ale musi obejmować również normy organizacyjno - kompetencyjne, a więc także te wszystkie uchwały, w których ustanawia się struktury organizacyjne, rozgranicza kompetencje, czy też kształtuje skład osobowy organów samorządu lokalnego (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 3241/21 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 683/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).Sprawami z zakresu administracji publicznej są wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji publicznej, które nie mają charakteru cywilnoprawnego.Kierując się tą argumentacją Sąd uznał, że że zaskarżona uchwała dotycząca odwołania skarżącego z funkcji P. jest uchwałą podjętą z zakresu administracji publicznej a zatem podlega kognicji sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jednocześnie, skarżący wykazał w treści skargi, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny.W drugiej kolejności zaznaczyć trzeba, że zgodnie z powołaną w zaskarżonej uchwale podstawą prawną, została ona podjęta na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz na podstawie § 15 ust. 10 i ust. 11 Statutu Powiatu Strzelińskiego.Wspomniany przepis art. 17 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, żeRada powiatu może powoływać ze swojego grona stałe i doraźne komisje do określonych zadań, ustalając przedmiot ich działania oraz skład osobowy.Z kolei § 15 ust. 10 i ust. 11 Statutu Powiatu Strzelińskiego z dnia 25 maja 2023 r. regulują tryb odwołania (a także wyboru) P. Zgodnie z brzmieniem wspomnianych uregulowań statutowych:Do wyboru i odwołania [...] stosuje się przepisy ustawy dotyczące wyboru i odwołania Przewodniczącego Rady, przy czym w miejsce ustawowego składu stosuje się skład osobowy Komisji ustalony przez Radę (§ 15 ust. 10).Wybór i odwołanie P. wymaga zatwierdzenia przez Radę (§ 15 ust. 11).Co w tym miejscu wymaga podkreślenia, Statut Powiatu Strzelińskiego stanowi prawo miejscowe. Powyższe oznacza, że wspomniany Statut stanowi normatywny punkt odniesienia dla kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Przeprowadzona kontrola zgodności z prawem zaskarżonej uchwały doprowadziła natomiast Sąd do wniosku, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem § 15 ust. 10 i ust. 11 Statutu Powiatu Strzelińskiego z dnia 25 maja 2023 r., co w ocenie Sądu stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.W kontekście brzmienia § 15 ust. 10 Statut Powiatu Strzelińskiego należy zauważyć, że do wyboru i odwołania [...] regulacja ta nakazuje stosować przepisy ustawy dotyczące wyboru i odwołania Przewodniczącego rady, z zastrzeżeniem, że w miejsce ustawowego składu stosuje się skład osobowy Komisji ustalony przez Radę.Przepis ten należy zatem wykładać w powiązaniu z przepisem ustawy o samorządzie powiatowym, który reguluje tryb wyboru i odwołania Przewodniczącego rady, tj. z przepisem art. 14 ustawy o samorządzie powiatowym, przy uwzględnieniu zawartego w § 15 ust. 10 Statutu in fine zastrzeżenia. Sąd w składzie orzekającym nie ma wątpliwości, że skład ustawowy o jakim traktuje § 15 ust. 10 Statutu należy odnosić do składu objętego regulacją art. 14 ustawy o samorządzie powiatowym.Przepis § 15 ust. 10 Statutu należy zatem wykładać przy odpowiednim stosowaniu przepisu art. 14 ustawy o samorządzie powiatowym.Przechodząc na grunt art. 14 ustawy o samorządzie powiatowym wskazać z kolei trzeba, że istotne dla sprawy uznać należy regulacje ust. 1 i ust. 4 tego przepisu.Przepis art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że Rada powiatu wybiera ze swego grona przewodniczącego i jednego lub dwóch wiceprzewodniczących bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym.Z kolei w ustępie 4 art. 14 ustawy o samorządzie powiatowym mowa jest o tym, że odwołanie przewodniczącego i wiceprzewodniczącego rady następuje na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady powiatu, w trybie określonym w ust. 1.Odnosząc przywołane unormowania ustawowe do treści zapisu statutowego, tj. §15 ust. 10 Statutu ze szczególnym uwzględnieniem zawartego tam zastrzeżenia: "[...] przy czym w miejsce ustawowego składu stosuje się skład osobowy Komisji ustalony przez Radę" należy skonstatować, że konsekwencją takiego a nie innego brzmienia § 15 ust. 10 Statutu winno być uznanie kompetencji Komisji do podjęcia uchwały o odwołaniu P. Przy czym, czynność ta, w świetle brzmienia § 15 ust. 11 Statutu dla swojej skuteczności wymagać będzie zatwierdzenia przez Radę Powiatu. Z uwagi na kolegialny charakter Rady Powiatu nie ulega kwestii że to zatwierdzenie także ma charakter uchwały. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że § 15 ust. 11 Statutu stanowi o tym, że: "Wybór i odwołanie przewodniczącego komisji wymaga zatwierdzenia przez Radę." Zgodnie z opisem czasownika "zatwierdzić" zawartym w Słowniku języka polskiego PWN (wydanie internetowe), zatwierdzić to inaczej: "nadać czemuś moc prawną lub uczynić coś obowiązującym".Zaskarżona uchwala została podjęta z pominięciem wskazanej wyżej procedury. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały stwierdza się, że: "Zgodnie z § 15 ust.10 i 11 Statutu Powiatu Strzelińskiego Rada Powiatu zatwierdza odwołanie P., to z akt sprawy nie wynika aby przed podjęciem uchwały przez Radę Powiatu na podstawie § 15 ust. 11 Statutu stosowną uchwałę w sprawie odwołania skarżącego z funkcji (wymagającą późniejszego zatwierdzenia przez Radę Powiatu) podjęła Komisja.W ocenie Sądu, brzmienie art. 17 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym nie stoi w sprzeczności z przyjętą w sprawie wykładnią przepisów statutowych. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że od woli rady powiatu uzależniony jest skład osobowy czyli liczba radnych wchodzących w skład komisji.Niezależnie od przedstawionej dotąd argumentacji wymaga w tym miejscu odnotowania, że sposób zredagowania § 15 ust. 10 Statutu niesie – zdaniem Sądu – także inne konsekwencje. A mianowicie dostrzec trzeba, że w ustępie 4 art. 14 ustawy o samorządzie powiatowym mowa jest o tym, że odwołanie przewodniczącego i wiceprzewodniczącego rady następuje na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady powiatu, w trybie określonym w ust. 1. I tu ponownie dokonując zestawienia § 15 ust. 10 Statutu z treścią przepisu ustawy dotyczącego wyboru i odwołania Przewodniczącego Rady tj. art. 14 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym należy przyjąć, że odwołanie P. powinno być procedowane na wniosek co najmniej ¼ składu Komisji.W ocenie Sądu, przyjęta w Statucie inicjatywa uchwałodawcza o jakiej mowa w § 67 Statutu ma zastosowanie do innych przypadków aniżeli zainicjowanie podjęcia uchwały o odwołanie P.Zawartość akt sprawy nie pozwala na ocenę, czy wniosek z dnia 4 marca 2025 r., podpisany przez 3 radnych, spełnia wymóg podpisania go przez 1/4 składu Komisji.O stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały zadecydowała jednak argumentacja przestawiona na wstępie rozważań Sądu a odnosząca się do wykładni § 15 ust. 10 i ust. 11 Statutu.O istotnym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy naruszenie dotyczy przepisów prawa ustrojowego, materialnego czy procedury podejmowania aktów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 2818/18). Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.Uznając, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem procedury podejmowania uchwały o odwołaniu P., Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.O kosztach postępowania (punkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się wartość wpisu od skargi jaki uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie.. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się wartość wpisu od skargi jaki uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie.