Wyrok - I SA/Ke 453/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 30 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. podatek od nieruchomości, Podatkowe postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 25 września 2025 r. nr SKO.PO/41/3437/821/2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium OdOddalono skargę. podatek od nieruchomości, Podatkowe postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 25 września 2025 r. nr SKO.PO/41/3437/821/2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Od
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
planowanie przestrzenne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
30 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący
Agnieszka Banach
Podstawa prawna
art. 336
kc
art. 172
kc
art. 61
kpa
art. 145
ppsa
art. 134
ppsa
art. 119
ppsa
art. 151
ppsa
art. 165
aordynacja podatkowa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (Kolegium) postanowieniemz 25 września 2025 r. nr SKO.PO/41/3437/821/2025 utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Suchedniów (Burmistrz) z 9 lipca 2025 r. nr FN.3122.219.1.2025 w przedmiocie odmowy B. W. wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku leśnego za 2024 r.W uzasadnieniu SKO wskazało m.in., że wnioskodawca pismami z: 9 lipca 2024 r. oraz z 16 czerwca 2025 r. (uzupełnionym 30 czerwca 2025 r.) zwrócił się do Burmistrza o wydanie decyzji w sprawie wymiaru podatku od działki [...] położonej przy ul. [...] "w zakresie podmiotu podlegającego opodatkowaniu do posiadacza samoistnego", stwierdzając, że spełniał i spełnia warunki do uznania go za posiadacza samoistnego.Następnie organ wskazał na treść przepisu art. 165 § i art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2025 r., poz. 111), dalej: "Ordynacja podatkowa". W ocenie organu w sprawie zachodziła przeszkoda do wszczęcia postępowania ze względu na "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 165a Ordynacji podatkowej. Taką przyczyną jest w niniejszym przypadku fakt funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej dotyczącej przedmiotu sprawy. Otóż we wniosku z 9 lipca 2024 r. sprecyzowanym w piśmie z 16 czerwca 2025 r. oraz 30 czerwca 2025 r. B. W. domagał się wydania decyzji w sprawie wymiaru podatku w odniesieniu do działki [...] położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb 0001 S., ul. [...], która sklasyfikowana jest jako lasy, co do powierzchni 0,13398 ha, pozostała część jest zwolniona z opodatkowania.Natomiast jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu I instancji ww. działka nr [...] jest przedmiotem tytułu własności na podstawie aktu notarialnego. Nieruchomość ta ma ustanowioną księgę wieczystą, w której ujawniony jest właściciel. Nadto od przedmiotowej działki ustalany i regulowany jest przez jej właściciela na podstawie danych ewidencji gruntów podatek w postaci łącznego zobowiązania pieniężnego.W konsekwencji pismo strony złożone 9 lipca 2024 r. zostało potraktowane zgodnie z jej intencjami jako wniosek o ustalenie wymiaru podatku za 2024 r. Tym niemniej takie postępowanie nie mogło być wszczęte, albowiem z akt sprawy wynika, że organ I instancji 18 stycznia 2024 r. wydał decyzję ostateczną ustalającą łączne zobowiązanie podatkowe na rok 2024 r. Podstawą ustaleń organu stały się dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, jednoznacznie stanowiące, że ww. działka posiada właściciela i w związku z tym wydana została decyzja podatkowa.Kolegium powołując się na treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 1151, dalej też jako "p.g.k."), wyjaśniło, że ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego, nie mogą przyjąć innej podstawy opodatkowania niż ta wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Wiążący charakter danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika z faktu, że posiada ona walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Pogląd o związaniu organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz o nieretroaktywnym skutku zmian w tej ewidencji ma charakter utrwalony i nie budzi wątpliwości w orzecznictwie.Kolegium wyjaśniło również, że Burmistrz przekazał do właściwego Starosty wniosek strony w przedmiocie żądania dokonania zmian w ewidencji gruntów co do przedmiotowej działki.W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w sprawie ustalenia wymiaru podatku za 2024 r. względem działki nr [...] nie mogło być wszczęte, albowiem została wydana decyzja w przedmiocie podatku dla właściciela. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną na skutek braku złożonego odwołania. W tej sytuacji organ podatkowy jest związany ustaleniami wynikającymi z ostatecznej wiążącej decyzji wymiarowej. Takie rozstrzygnięcie w sposób wiążący i trwały ustanawia stosunek administracyjnoprawny, a jego uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych prawem (art. 128 Ordynacji podatkowej). Nie może to natomiast nastąpić w drodze wniosku innej osoby o wydanie decyzji wymiarowej na tą samą nieruchomość.Zatem Burmistrz zasadnie odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie dotyczącej wymiaru podatku leśnego za 2024 r.Na powyższe postanowienie B. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.Zarzucił naruszenie art. 61 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez bezpodstawne przyjęcie braku przesłanek do wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy jego wniosek spełniał wszystkie wymagania formalne i merytoryczne.Zarówno organ I instancji, jak i Kolegium błędnie przyjęły, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego, pomimo że przedstawione przez niego okoliczności faktyczne i dowody wskazują na konieczność ponownej weryfikacji wymiaru podatku w związku ze zmianą charakteru użytków gruntowych.Następnie wyjaśnił, że jako posiadacz samoistny spornej działki od 1994 r. utrzymuje ją w należytym stanie, wykonując regularnie czynności związane z jej pielęgnacją i zachowaniem właściwego porządku, w tym w szczególności: koszenie trawy, usuwanie chwastów i zarośli, grabienie, sprzątanie terenu, porządkowanie gałęzi i liści, a także kontrolowanie stanu drzewostanu oraz bieżące prace porządkowo-konserwacyjne. Działania te mają na celu zachowanie estetycznego wyglądu nieruchomości, a także zapobieganie jej degradacji i zapewnienie bezpieczeństwa w obrębie działki zalesionej. Wszystkie te czynności wykonuje we własnym imieniu i na własny koszt, bez jakichkolwiek uzgodnień czy porozumienia z właścicielem nieruchomości. Działa z wolą władania nieruchomością jak właściciel, przejawiającą się w podejmowaniu samodzielnych i konsekwentnych działań w zakresie jej utrzymania, użytkowania oraz ochrony przed zniszczeniem. Podał, że jego posiadanie ma charakter posiadania samoistnego w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, albowiem włada nieruchomością jak właściciel, z wyłączeniem innych osób, a sposób korzystania z niej jednoznacznie wskazuje na wolę wykonywania prawa własności. Nadto posiadanie to ma charakter jawny, ciągły i nieprzerwany, zgodnie z dyspozycją art. 172 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego nie miało ono charakteru ukrytego ani nie było wykonywane w tajemnicy przed właścicielem czy osobami trzecimi.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 poz. 935 t.j. ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.Przedmiotem kontroli Sądu są postanowienia organów podatkowych odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie wymiaru podatku leśnego za 2024 r. dotyczącego nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] położonej w S..Zgodnie z art. 165 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§ 1). Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia (§ 2). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a (§ 3). Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (§ 4).W myśl natomiast art. 165a Ordynacji podatkowej gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.Przytoczona powyżej regulacja ustanawia dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: 1) gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną; 2) jeżeli z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.Zarówno w piśmiennictwie (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 880; R. Dowgier, Odmowa wszczęcia postępowania podatkowego. Przegląd podatków lokalnych i finansów samorządowych, 2011/3/21), jak w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 lipca 2018 r., I SA/Gl 528/18 i tam: wyroki NSA: z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. II FSK 1097/07, LEX nr 531085; czy z dnia 2 kwietnia 2008 r. sygn. II FSK 180/07, LEX nr 497354) wskazuje się, że druga z przesłanek odmowy wszczęcia postępowania została określona bardzo szeroko i nieprecyzyjnie. Niemniej jako przyczyny, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte, wymienia się: brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego, toczące się już w tożsamej sprawie postępowanie podatkowe, czy też istnienie w tej sprawie decyzji.W judykaturze przyjmuje się również, że użycie przez ustawodawcę sformułowania "nie może być wszczęte" wskazuje, iż określona w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej przyczyna przedmiotowa musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku albo też jest znana organowi z urzędu, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. Akt I GSK 778/17, LEX nr 2496081).Negatywną przesłanką do wszczęcia postępowania podatkowego - "inną przyczyną", o jakiej mowa w tym przepisie - jest zatem wcześniejsze wydanie przez właściwy organ podatkowy decyzji w danej sprawie funkcjonującej w obrocie prawnym, np. decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wydanie decyzji merytorycznej w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowiłoby bowiem podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Taka konkluzja wynika z treści art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wystąpienie tej przesłanki (res iudicata) stanowi zatem przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego w trybie zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt II FSK 1657/14, LEX nr 2101354).Należy podkreślić, że w myśl art. 212 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia.Jak ustaliły organy w niniejszej sprawie, a ustaleń tych skarżący skutecznie nie podważył, działka nr [...] jest przedmiotem tytułu własności na podstawie aktu notarialnego innej osoby niż skarżący. Nieruchomość ta ma ustanowioną księgę wieczystą, w której ujawniony jest właściciel. Nadto od przedmiotowej działki na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków jest ustalany i regulowany przez jej właściciela podatek w postaci łącznego zobowiązania pieniężnego.Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony i jednolity jest pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące i organy te nie mają kompetencji do ich zmiany w postępowaniu podatkowym; zmiana taka jest możliwa tylko w odpowiednim, odrębnym postępowaniu administracyjnym i wywiera skutki na przyszłość (por. wyrok NSA z 12 października 2021 r., III FSK 385/21, czy z 22 lutego 2022 r., III FSK 4707/21). Należy dodać, że jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13 odstępstwo od tej zasady może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy ewidencja gruntów i budynków nie klasyfikuje kategorii istotnych podatkowo, względnie, gdy dane z ewidencji gruntów i budynków mogą zostać skonfrontowane i pozostają w sprzeczności z danymi z innych rejestrów publicznych.W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żaden z wyjątków wskazanych w wymienionej uchwale. W oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów wydana została decyzja wymiarowa ustalająca właścicielowi łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2024 (dotyczące podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości), uwzględniająca powyższą nieruchomość. Decyzja ta jest ostateczna i wiąże organy. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady nie są władne do kwestionowania czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z 20 marca 2018 r., II FSK 860/16).Okoliczność, że skarżący uważa, że jest posiadaczem samoistnym powyższej nieruchomości nie ma znaczenia dla wyniku tej sprawy z uwagi na obowiązywanie w systemie prawnym ostatecznej decyzji podatkowej dotyczącej spornej działki, a dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków prawidłowość tej decyzji potwierdzają.Podsumowując, należy wskazać, że uznanie przez organy podatkowe, iż w sprawie zachodzi przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie, jest prawidłowe.Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając jej zarzuty za bezzasadne.., oddalił skargę, uznając jej zarzuty za bezzasadne.