Postanowienie - V SAB/Wa 114/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 30 grudnia 2025
Teza
Odrzucono skargę. ulgi w spłacaniu należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Asesor WSA Robert Żukowski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. T. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE D. T. (dalej: "Skarżący", "Strona") pismem z 26 lutego 2025 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziaOdrzucono skargę. ulgi w spłacaniu należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Asesor WSA Robert Żukowski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. T. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE D. T. (dalej: "Skarżący", "Strona") pismem z 26 lutego 2025 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddzia
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
ubezpieczenia społeczne
samorząd terytorialny
ZUS
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
Data orzeczenia
30 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Robert Żukowski.
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
D. T. (dalej: "Skarżący", "Strona") pismem z 26 lutego 2025 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku o zwrot nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne powołując jako podstawę prawną swojego żądania art. 24 ust. 6a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.W związku z przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym po kilkukrotnej wymianie pism organu ze Skarżącym ZUS Oddział Białystok pismem z dnia 26 września 2025 r. powiadomił Stronę o braku podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.Strona pismem z dnia 27 września 2025 r. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Centrala w Warszawie kolejny wniosek domagając się uznania że składki opłacone za rok 2024 zostały uiszczone nienależnie oraz wzywając do ich zwrotu na rzecz wnioskodawcy.Pismem z 24 października 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na ww. pismo poinformował o podtrzymaniu stanowiska zawartego w piśmie organu z 10 marca i 26 września 2025 r.Pismem z dnia 24 października 2025 r. Strona wniosła skargę na bezczynność organu polegającą na braku wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych składek na ubezpieczenia społeczne Skarżącego za rok 2024.W odpowiedzi na ww. skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes ZUS") wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Obowiązkiem Sądu w pierwszej kolejności było zbadanie dopuszczalności skargi polegające na ustaleniu, m.in., czy mieści się ona w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy skarga podlega odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 poz. 935 t.j.).Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1) decyzje administracyjne;2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz.572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego stała się zarzucana bezczynność co do wydania decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych składek na ubezpieczenie społeczne w 2024 r.Sprawa niniejsza, której dotyczy skarga na bezczynność wniesiona przez Skarżącego, nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądów administracyjnych, ponieważ dotyczy żądania wydania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek. Przedmiot ten nie mieści się w wykazie spraw, o którym mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani nie jest sprawą, o której mowa w art. 3 § 3 tej ustawy.Jest to sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, regulowana przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, pozostająca w kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidują, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w sprawach indywidualnych, ale nie oznacza to, że sprawa traci swój charakter ubezpieczeniowy i staje się sprawą z zakresu administracji publicznej, zwłaszcza, że art. 83 ust. 2 tej ustawy wyraźnie przewiduje tryb odwoławczy gdzie jako właściwy wskazuje sąd powszechny a nie administracyjny. Bezczynność w zakresie rozstrzygnięcia ZUS w żądanym przez Skarżącego zakresie jest zagrożone odwołaniem, ale wnoszonym do sądu powszechnego, a nie administracyjnego jak wyraźnie stanowi art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zakres kognicji sądu w sprawach skarg na bezczynność pokrywa się z kognicją sądów administracyjnych w sprawach skarg na akty lub czynności wymienione w przepisach poprzedzających, tj. art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Innymi słowy, gdy niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawach innych aktów lub czynności, wyłączona jest także możliwość wniesienia skargi na bezczynność w tych sprawach.Wobec powyższego wniesiona skarga na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wniosek w sprawie dotyczącej żądania zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, jako niepodlegająca jurysdykcji sądowoadministracyjnej, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny (por. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2017 r. Sygn akt IV SAB/Wa 312/17 – dostępne na stronie: orzecznia.nsa.gov.pl, oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2010 r. Sygn. akt I SA/Kr 1342/10 LEX nr 762682).Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia..W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zakres kognicji sądu w sprawach skarg na bezczynność pokrywa się z kognicją sądów administracyjnych w sprawach skarg na akty lub czynności wymienione w przepisach poprzedzających, tj. art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Innymi słowy, gdy niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawach innych aktów lub czynności, wyłączona jest także możliwość wniesienia skargi na bezczynność w tych sprawach.Wobec powyższego wniesiona skarga na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wniosek w sprawie dotyczącej żądania zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, jako niepodlegająca jurysdykcji sądowoadministracyjnej, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny (por. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2017 r. Sygn akt IV SAB/Wa 312/17 – dostępne na stronie: orzecznia.nsa.gov.pl, oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2010 r. Sygn. akt I SA/Kr 1342/10 LEX nr 762682).Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.