sygn. II SA/Ke 542/25 31 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach

Wyrok - II SA/Ke 542/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 31 marca 2026

Teza
Oddalono skargi. Odpady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant: Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skarg P. W. oraz M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 11 sierpnia 2025 r. [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargi. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zasOddalono skargi. Odpady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant: Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skarg P. W. oraz M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 11 sierpnia 2025 r. [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargi. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zas
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy sprawa karna
Tryb rozprawa
Role w sprawie
oskarżony biegły apelujący / skarżący
Data orzeczenia 31 marca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący Jacek Kuza
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant: Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skarg P. W. oraz M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 11 sierpnia 2025 r. [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargi.

UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zaskarżoną decyzją z 11 sierpnia 2025 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] [...] od decyzji Marszałka Województwa Ś. z 7 marca 2025 r. w przedmiocie:1. określenia, że usunięciu podlegają odpady zmagazynowane na działkach o nr ewid.[...] i [...] położonych w [...], gmina F., powiat konecki, zwanych dalej "powierzchnią ziemi";2. zobowiązania M. P. jako władającego powierzchnią ziemi do udostępnienia powierzchni ziemi i posadowionych na niej obiektów w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji do 31 grudnia 2025 r. w celu przeprowadzenia działań mających na celu usunięcia odpadów;3. określenia, że działania mające na celu usunięcie odpadów prowadzone będą do momentu całkowitego ich usunięcia poprzez załadunek i przetransportowanie do miejsca odzysku lub unieszkodliwiania przez uprawniony podmiot;4. określenia terminu rozpoczęcia działań polegających na usunięciu odpadów z powierzchni ziemi nie wcześniej niż po upływie 7 dni od dnia doręczenia decyzji i terminu zakończenia tych działań do 31 grudnia 2025 r.na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 k.p.a.- uchyliło zaskarżoną decyzję w pkt 1 i w to miejsce orzekło, że usunięciu podlegają odpady komunalne sklasyfikowane jako odpady o kodach: 19 12 08 - Tekstylia; 19 12 10- Odpady palne (paliwo alternatywne) oraz 19 12 12 - Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w [...] zlokalizowane na działkach nr ewid.[...] i [...] położonych w [...], gmina F., powiat konecki, zwanych dalej "powierzchnią ziemi",-w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.W uzasadnieniu Kolegium, odwołując się do ustaleń zawartych w decyzji organu I instancji podało, że pismem z 25 lipca 2023 r. organ ten wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia odpadów z działek o nr ewid.[...] i [...], a w toku postępowania ustalił, że aktualnym właścicielem tych działek jest M. P.. Następnie celem określenia stanu faktycznego nieruchomości, na której zalegają odpady, w dniach 14 sierpnia 2023 r. i 7 listopada 2023 r. przeprowadził oględziny ww. działek. Ponadto szczegółową kontrolę tego terenu przeprowadził Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przy współpracy Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie a także Policji z [...] i K.. Wynikiem kontroli było oszacowanie ilości zmagazynowanych odpadów na terenie działek nr [...] oraz określenia rodzaju zalegających odpadów, które zajmują powierzchnię 15.227,87 m2, mają objętość ok. 46 000 mł oraz stanowią odpady komunalne, głównie w postaci tworzyw sztucznych i tekstyliów częściowo zanieczyszczonych ziemią.Następnie organ odwoławczy podał, że pozwolenie udzielone spółce [...] [...] wygasło z mocy prawa. Natomiast posiadacz odpadów, którego zezwolenie wygasło jest obowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku. Nie wydaje się zatem w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Ponadto postanowieniem z 11 kwietnia 2023 r., III OW/140/22 NSA orzekł, że Marszałek Województwa Świętokrzyskiego jest organem właściwym do podjęcia w przedmiotowej sprawie działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi, na podstawie art. 26a ust. 1 w związku z art. 26a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r poz. 1587 ze zm.), a zatem słusznie organ ten wszczął z urzędu postępowanie w sprawie usunięcia odpadów w trybie tego przepisu. Wprawdzie organ w zawiadomieniu z 25 lipca 2023 r. mylnie wskazał, że wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie usunięcia przez [...] [...] Sp. z o.o. odpadów z działek o nr ewid.[...] i [...], jednak podał w tym zawiadomieniu art. 26a ustawy o odpadach, a nadto nie budzi wątpliwości, że prowadził postępowanie na podstawie tego przepisu.Kolegium zaznaczyło dalej, że organ I instancji pozyskał opinię biegłego z zakresu ochrony środowiska i gospodarki odpadami sporządzoną w 2024 r. na potrzeby postępowania karnego. Z opinii tej wynikało, że sposób składowania odpadów na nieruchomości w [...], w tym na działkach objętych niniejszym postępowaniem, w okresie od 29 maja 2017 r. do 1 lipca 2020 r. mógł zagrozić życiu i zdrowiu ludzi oraz spowodował obniżenie jakości powierzchni ziemi oraz powietrza. Biegły wskazał na wielość pożarów odpadów na pryzmach zalegających na działkach, które naruszają stabilność ekosystemów. Zwrócił uwagę na zanieczyszczenie powierzchni ziemi w wyniku infiltracji zanieczyszczonych odcieków po gaszeniu odpadów wprost do gruntu w bezpośrednim sąsiedztwie zakładu. Podniósł, że Inspektorzy WIOŚ jednoznacznie ustalili obniżenie jakości powierzchni ziemi w obrębie zakopanych odpadów, co wiązało się z przenikaniem odcieków z tych odpadów bogatych w substancje biogenne i zasilające, ale także metale ciężkie wprost od gruntu. Zwrócił nadto uwagę na zagrożenie zanieczyszczenia wód powierzchniowych przez bezpośredni spływ wód gaśniczych do wód powierzchniowych rowu zlokalizowanego na południe od miejsca magazynowania odpadów (w odległości ok 55 m od krawędzi pryzmy południowej), który niesie wody do rzeki Barbarki.Bezsprzecznie zatem, zdaniem SKO zgromadzone na ww. działkach, nadal zalegające odpady stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia lub środowiska. Zaleganie odpadów na ww. działkach zostało potwierdzone w lipcu 2024 r. podczas kontroli inspektorów WIOŚ, GIOŚ oraz funkcjonariuszy Policji. Stwierdzono wówczas na terenie przedmiotowej nieruchomości odpady, które w większości uległy pożarom w latach poprzednich i są to odpady komunalne, głównie w postaci tworzyw sztucznych i tekstyliów, częściowo zanieczyszczone ziemią, które należy kwalifikować jako odpady o kodach: 19 12 08, 19 12 10 i 19 12 12.Kolegium zauważyło, że przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, 23 stycznia 2025 r. RDOŚ w Kielcach wyraził opinię o spełnieniu przesłanki konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów z terenu omawianych działek, uzasadniając, że badania laboratoryjne prób ścieków pobranych 19 września 2019 r. z tych terenów wykazywały m.in. bardzo wysokie stężenie chlorków i azotu amonowego. Nadto badania laboratoryjne gleby pobranej z miejsc, w których odciek z odpadów i odcieki po akcji gaśniczej przedostały się do gruntu - wykazały wysokie stężenie chromu. Powyższe świadczy o wysokim ryzyku dla środowiska w związku z magazynowaniem odpadów. Tak więc naruszenia w zakresie gospodarowania odpadami, ich wpływ na życie i zdrowie mieszkających w pobliżu ludzi i środowisko, okres trwania naruszeń i rozmiary prowadzonej działalności, skutki naruszeń i wielkość zagrożeń przemawiają za koniecznością niezwłocznego usunięcia odpadów.Z kolei Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w K. wyraził 21 stycznia 2025 r. opinię o konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów z działek o nr ewid.[...] i [...]. Również ŚWIOŚ w K. postanowieniem z 24 stycznia 2025 r. wydał pozytywną opinię o spełnieniu przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów porzuconych na terenie tych działek wyjaśniając, że prowadzona na działkach gospodarka odpadami, w tym przede wszystkim duża ilość nagromadzonych odpadów oraz sposób ich magazynowania stwarza realne zagrożenie pożarowe oraz ryzyko przedostania się ewentualnych zanieczyszczeń do gruntu, a w konsekwencji zagrożenie życia lub zdrowia ludzi oraz zagrożenie zniszczenia środowiska. Podał, że tylko w okresie od 21.07.2019 r. do 12.06.2020 r. doszło na tym terenie łącznie do 11 pożarów pryzm magazynowanych odpadów, w których spłonęło kilka tysięcy metrów sześciennych odpadów, w wyniku czego uwolniły się różnego rodzaju zanieczyszczenia do środowiska, głównie do atmosfery. Ponadto kontrola przeprowadzona w 2024 r. wykazała, że [...] [...] sp. z o.o. na przestrzeni 5 lat jedynie niewielkie ilości magazynowanych odpadów przekazała kolejnym posiadaczom. Spółka nie usunęła również zakopanych odpadów, a jedynie zgarnęła na nie inne odpady przewidziane do produkcji paliwa alternatywnego, które następnie uległy pożarom.Następnie organ II instancji podkreślił, że do zastosowania art. 26a ustawy o odpadach wystarczy uprawdopodobnienie przesłanki zaistnienia konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów. Ponadto w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, że odpady zgromadzone na przedmiotowych działkach nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia lub życia lub środowiska. Kolegium także podało, że w art. 26a ust. 3 ustawy o odpadach, wskazano elementy jakie powinno zawierać rozstrzygniecie decyzji wydawanej w przypadku konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów i zaskarżona decyzja zawiera te wszystkie niezbędne elementy. Jednak z uwagi na brak wskazania w treści sentencji kodów odpadów zalegających na działkach nr [...], został zreformowany pkt 1 sentencji zaskarżonej decyzji. Kwestie natomiast zwrotu kosztów usunięcia i gospodarowania odpadami usuniętymi z nieruchomości, reguluje art. 26a ust. 6-11 ustawy o odpadach.Końcowo SKO podało, że przedstawione mu opracowanie zawierające uwagi do opinii biegłego w sprawie karnej zostało przygotowane w imieniu strony postępowania karnego i w ocenie Kolegium nie stanowi obiektywnego dowodu w niniejszej sprawie. Powstało ono bowiem w celu obrony stanowiska oskarżonego o przestępstwo. .Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli M. P. i [...] [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Sprawy te zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia postanowieniem z 23 października 2025 r. wydanym na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026.143 t.j. ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarzucił jej brak precyzyjnego wskazania wszystkich warunków dotyczących usuwania odpadów, brak dokonania jakichkolwiek aktualnych badań i oględzin odpadów zgromadzonych na nieruchomości, wydanie decyzji w oparciu o czynności sprzed ponad 5 lat. Dodatkowo zarzucił brak uwzględnienia wszystkich możliwych kodów odpadów, w szczególności dotyczących odpadów popożarowych, które są na nieruchomości, oraz piasku i żwiru, który również na tej nieruchomości się znajduje. To naraża wszystkich na poniesienie wysokich kosztów usuwania tych odpadów, bo powyższe kody odpadów są istotnie tańsze od tych wskazanych w decyzji.Skarżący podniósł, że żaden z organów nie dokonał czynności na nieruchomości, a wszystkie badania i wyniki dotyczą okresu, kiedy występowały pożary. Zarzucił, że nie zostało określone konkretnie kto i kiedy ma uzyskać dostęp do nieruchomości, na której znajduje się hala i urządzenia o dużej wartości.[...] [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uchylenia decyzji ją poprzedzającej, zarzuciła:1. rażące naruszenie art. 26a ustawy o odpadach, poprzez:a. brak rzeczowego ustalenia, że zgromadzone na przedmiotowym terenie odpady spełniają przesłankę określoną w art. 26a, co stanowi podstawę wszczętego postępowania - podczas gdy brak jest jakiegokolwiek postępowania dowodowego w tej sprawie, a organ całość ustaleń w tym zakresie oparł o dyskusyjne i wątpliwe badania przeprowadzone ponad 5 lat temu na nieruchomości;b. nieuwzględnienie treści opinii biegłej ze sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., która wskazuje na istotne nieprawidłowości w wydanej wcześniej opinii w sprawie, m.in. także w zakresie przyjętego zagrożenia dla środowiska, jakie odpady mają powodować, w zakresie przeprowadzonych badań stanowiących podstawę wydanej decyzji - zarówno co do sposobu i metod ich przeprowadzenia (czynności) jak i wyników, które zostały nieprawidłowo zinterpretowane;c. sprecyzowanie decyzji jedynie w zakresie kodów odpadów w pkt 1, pomijając przy tym inne istotne elementy, które winny znaleźć się w treści decyzji, a które były wskazane w treści odwołania;d. nieuwzględnienie w ramach wprowadzonych kodów odpadów kodu 16 82 02 w sytuacji, w której z zebranego materiału dowodowego wprost wynika, że odpady o tej charakterystyce znajdują się na przedmiotowym terenie;2. naruszenie art. 6 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Marszałka Województwa Świętokrzyskiego, pomimo podstaw do uchylenia w całości decyzji oraz powielenie w przeważającej mierze przez organ II instancji ustaleń organu I instancji i przyjęcie ich za własne bez wszechstronnego rozważenia zarzutów skarżącego i materiału dowodowego w sprawie;3. naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez selekcjonowanie materiału dowodowego w sposób niekorzystny dla spółki i brak wzięcia pod uwagę okoliczności przemawiających na jej korzyść, w szczególności wobec istotnych braków w dokumentacji związanej z odpadami stanowiącymi przedmiot postępowania;4. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., przykładowo poprzez przyjęcie w całości stanu faktycznego organu I instancji bez jakiejkolwiek inicjatywy własnej, mimo że organ II instancji miał wiedzę - chociażby z opinii biegłej ze sprawy karnej, że okoliczności sprawy i zakres rozstrzygnięcia jest wątpliwy i wymaga dodatkowych wyjaśnień;5. naruszenie art. 107 k.p.a., poprzez sporządzenie zdawkowego uzasadnienia decyzji, powielającego argumentację przedstawioną przez organ I instancji oraz brak precyzyjnego określenia przyczyn nieuwzględnienia chociażby treści opinii prywatnej biegłych zaczerpniętej ze sprawy karnej.W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że zaskarżona decyzja nie wskazuje: komu należy udostępnić teren przedmiotowych nieruchomości, kto ponosi odpowiedzialność za dalsze zagospodarowanie odpadów i na czyj koszt proces ten będzie prowadzony, szczegółowego sposobu dalszego gospodarowania odpadami oraz sposobu dokumentowania ilości odpadów wyjeżdżających z terenu nieruchomości, wyłączeń w przedmiocie udostępnionego terenu, w związku z zgromadzonym na jego terenie majątkiem trwałym należącym do spółki. Powyższe braki uniemożliwiają udostępnienie terenu oraz ewentualne rozpoczęcie wykonywania prac związanych z usuwaniem odpadów, w szczególności wobec faktu znajdowania się na tym terenie majątku należącego do obecnego właściciela.Odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji wnoszący skargę stwierdził, że w znacznej mierze (o ile nie w całości) źródłem wiedzy co do stanu odpadów na nieruchomości, ich właściwości, ilości i ewentualnych konsekwencji dla środowiska była dla organu opinia biegłego sporządzona w ramach postępowania karnego. Organ całkowicie zignorował jednak fakt, że opinia ta wydana została w sprawie karnej, co do precyzyjnie sformułowanej tezy dowodowej, a zwłaszcza - co do określonego zakresem aktu oskarżenia okresu, objętego zarzutami wobec ówczesnego prezesa spółki. Pomimo oczywistości powyższych okoliczności, organy nie podjęły jakiejkolwiek inicjatywy w zakresie zaktualizowania przedmiotowej opinii, która dotyczyła okresu przełomu lat 2019 - 2020, kończąc się na 1 lipca 2020 r. Dodatkowo do tej opinii biegłego przedłożona została opinia prywatna, która przedstawiła szereg istotnych zarzutów co do zastosowanej metodyki przez biegłego,zaprzeczyła wnioskom tej opinii, jak też wskazała na istotne elementy poddające pod wątpliwość przeprowadzone na nieruchomości badania odpadów. Opinia ta została przez organ uwzględniona w materiale dowodowym sprawy, brak jest jednak uzasadnienia, dlaczego treść opinii została przez organ uznana za nieobiektywną.W skardze również zarzucono, że brak jest rzeczowego ustalenia, że zgromadzone na przedmiotowym terenie odpady spełniają przesłankę zastosowania art. 26a, co stanowi podstawę wszczętego postępowania. Postępowanie karne bowiem jest w toku, sprawa nie została jeszcze zakończona, a w jej aktach brak jest dowodów obiektywnych, potwierdzających, że zgromadzone odpady opisane w decyzji z 7 marca 2025 r. wymagają zastosowania art. 26a ustawy o odpadach. Ponadto, zdaniem strony skarżącej, znajdujący się w tej decyzji opis materiału zgromadzonego na nieruchomościach, w żaden sposób nie dowodzi, że zgromadzone odpady stanowią zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska i w związku z tym zaistniała konieczność zastosowania art. 26a ustawy o odpadach, natomiast potwierdza, że odpady nie stanowią zagrożenia bowiem pochodzą z gospodarstw domowych i nie posiadają właściwości niebezpiecznych. Ponadto żaden z organów nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie aktualnej sytuacji na nieruchomości oraz co do szkodliwości (bądź jej braku) zgromadzonych odpadów. Organ zlecał jedynie oględziny stwierdzające dalsze zaleganie odpadów na nieruchomości, jednak jedynymi dokumentami stanowiącymi potwierdzenie możliwej szkodliwości dla środowiska są dokumenty dotyczące badań i czynności przeprowadzanych wiele lat temu - w trakcie trwania pożarów odpadów na nieruchomości. Również wszystkie uzgodnienia, na które powołuje się organ wydane zostały w oparciu o wiedzę i informacje dotyczące okresu 2019 - 2020. Niewątpliwie jest to oczywisty brak postępowania dowodowego, w żaden sposób nie pozwalający na stwierdzenie, że aktualnie odpady te stanowią jakiekolwiek zagrożenie dla środowiska.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja reformująca w części dotyczącej uściślenia rodzaju odpadów podlegających usunięciu, decyzję wydaną na podstawie art. 26a ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.), dalej powoływana jako ustawa o odpadach) oraz w pozostałej części utrzymująca ją w mocy. Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach, w przypadku gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, właściwy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. Jak wynika z ust. 3 tego przepisu w celu wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ określa, w drodze decyzji skierowanej do władającego powierzchnią ziemi:1) zakres i termin udostępnienia przez niego powierzchni ziemi, obiektów lub innych miejsc, w których znajdują się odpady;2) zakres i sposób przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez ten organ;3) termin rozpoczęcia i zakończenia działań, o których mowa w pkt 2.Decyzję, o której mowa w ust. 3, wydaje się po zasięgnięciu opinii w sprawie spełnienia przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów:1) wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska;2) odpowiednio organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej albo organu Wojskowej Inspekcji Sanitarnej stosownie do ich właściwości miejscowej w odniesieniu do:a) oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w związku z obecnością tych odpadów,b) zanieczyszczenia w ujęciach wody przeznaczonej do spożycia w związku z obecnością tych odpadów;3) regionalnego dyrektora ochrony środowiska, z wyjątkiem przypadku gdy decyzję wydaje ten organ;4) komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej – art. 26a ust. 5 ustawy.Nakaz usunięcia odpadów może być orzekany na podstawie dwóch różnych regulacji:- art. 26 ust. 2 ustawy, kiedy wójt (burmistrz czy prezydent miasta) wydaje decyzję zobowiązującą posiadacza odpadów do ich usunięcia,- art. 26 a ust 1 ustawy, kiedy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. W tym celu wydaje decyzję do władającego powierzchnią ziemi. Ustawodawca oprócz konieczności usunięcia odpadów przewidział również obowiązek gospodarowania nimi. Jest to uzasadnione koniecznością zagospodarowania odpadów, które przecież stanowią zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. Chodzić tutaj będzie przede wszystkim o ich transport, przetwarzanie, a także nadzór nad tego rodzaju działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania tych odpadów.W decyzji skierowanej do władającego powierzchnią ziemi właściwy organ określa:a) zakres i termin udostępnienia przez niego powierzchni ziemi, obiektów lub innych miejsc, w których znajdują się odpady;b) zakres i sposób przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez ten organ;c) termin rozpoczęcia i zakończenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez ten organ.Wbrew zarzutom skarg, zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu stosownego postępowania, po dostatecznym ustaleniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia oraz zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Została też wydana przez właściwy organ, co zostało przesądzone postanowieniem Naczelnego Sadu Administracyjnego z 11 kwietnia 2023 r. wydanym w sprawie III OW 140/22, którym wskazano Marszałka Województwa Ś. jako organ właściwy w sprawie.Odnosząc się do zasadniczych zarzutów skarg dotyczących braku rzeczowego ustalenia, że zgromadzone odpady spełniają przesłankę określoną w art. 26a i oparcia ustaleń organów na badaniach przeprowadzonych ponad 5 lat temu oraz na opinii sporządzonej przez biegłego M. C. na potrzeby sprawy karnej o przestępstwo z art. 183 § 1 k.k. i co do precyzyjnie sformułowanej tezy dowodowej, należy zauważyć, co następuje.Postępowanie w niniejszej sprawie, tj. w sprawie usunięcia odpadów z działki nr [...] położonych w [...] nagromadzonych przez [...] [...] Spółkę z o.o. z siedzibą w W. zostało wszczęte z urzędu w dniu 25 lipca 2023 r. Wadliwe wskazanie w tym zawiadomieniu, że sprawa dotyczy usunięcia odpadów przez tę spółkę nie może wywoływać wątpliwości co do tego, że postępowanie dotyczyło usunięcia odpadów na podstawie art. 26a ustawy o odpadach, a więc usunięcia dokonywanego przez organ, a nie przez posiadacza odpadów. Świadczy o tym również i to, że w sprawie analizowana była kluczowa dla zastosowania trybu z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach przesłanka konieczności usunięcia odpadów ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia oraz środowiska, co nie ma znaczenia w prowadzonym na podstawie art. 26 ustawy o odpadach postępowaniu o usunięcie przez posiadacza odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania.Wbrew zarzutowi skargi, po wszczęciu postępowania organ dokonał ustaleń w przedmiocie istnienia przesłanek z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach również w oparciu o dowody zgromadzone w toku postępowania. W dniach 14 sierpnia i 7 listopada 2023 r. organ I instancji przeprowadził bowiem oględziny, celem określenia stanu faktycznego nieruchomości, na której zalegają odpady. Szczegółową kontrolę stanu tych odpadów przeprowadził natomiast w dniu 11 lipca 2024 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przy współpracy Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i funkcjonariuszy Policji. Czynności te pozwoliły na określenie rodzajów odpadów, jakie zalegają na nieruchomości skarżącego M. P. ujawnionego w księdze wieczystej tej nieruchomości nr [...] oraz ilości tych odpadów. Pozwoliły jednak również na potwierdzenie, że poza nieistotnymi, ze względu na łączną masę zgromadzonych odpadów, przesunięciami i zmianami, stan tej nieruchomości w istotny sposób się nie zmienił od okresu objętego opinią biegłego M. C.. Dotyczy to w szczególności stanu zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz dla środowiska, jakie w dalszym ciągu stwarza zaleganie bardzo znacznej ilości ok. 46 000 mł odpadów komunalnych na równie znacznej powierzchni 15.227,87 m˛. Ustalenie to nie zostało przy tym oparte wyłącznie na wspomnianej opinii, która istotnie dotyczyła znamion czynu zabronionego opisanego w art. 183 § 1 k.k. częściowo różniących się od relewantnych w niniejszej sprawie przesłanek zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. Ustalenia organów oparte były bowiem na ich własnej ocenie dokonanej po przeprowadzeniu przewidzianej w art. 26a ust. 5 pkt 1 – 4 ustawy o odpadach, obligatoryjnej procedury opiniowania przez cztery różne organy, tj. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., Ś. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K.. Opinie te natomiast, zgodnie z art. 26a ust. 5 ustawy o odpadach, dotyczyły właśnie spełnienia przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów określonych w art. 26a ust. 1 tej ustawy. Dotyczy to zwłaszcza opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.. Jego opinia bowiem, w myśl art. 26a ust. 5 pkt 2 lit. a i b ustawy o odpadach, miała dotyczyć i dotyczyła spełnienia przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów w odniesieniu do:a) oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w związku z obecnością tych odpadów,b) zanieczyszczenia w ujęciach wody przeznaczonej do spożycia w związku z obecnością tych odpadów.Wspomniany organ, w postanowieniu z 24 stycznia 2025 r. wyraził opinię, że odpady zgromadzone na terenie działek nr ewid.[...] i [...] położonych w [...], ul. [...] powodują znaczące zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz powodują zagrożenie zanieczyszczenia w ujęciach wody przeznaczonej do spożycia w związku z obecnością tych odpadów. Ze względu na realne zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów niebezpiecznych przez wyspecjalizowaną firmę i wywiezienie na odpowiednie legalne składowisko przeznaczone do magazynowania i przechowywania tego typu odpadów w warunkach uniemożliwiających negatywne oddziaływanie na środowisko, zgodnie z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu takiej opinii Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wyjaśnił, że zgromadzone odpady (nieprawidłowo zabezpieczone), mogą wykazywać właściwości toksyczne, szkodliwe, żrące, drażniące, rakotwórcze, działające szkodliwie na rozrodczość, mutagenne i ekotoksyczne, przez co mogą stanowić znaczące zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz środowiska naturalnego. Migracja szkodliwych substancji, tj. przedostawanie się ich do gleby i terenów wodonośnych stanowi zagrożenie dla środowiska i ujęć wody pitnej. W miejscowości F., na analizowanym obszarze w bliskiej odległości przebiega sieć wodociągowa zaopatrująca mieszkańców w wodę przeznaczoną do spożycia. Istnieje w związku z tym ryzyko skażenia tej wody, co może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.Podobnie wszystkie pozostałe organy opiniujące jednoznacznie i bez zastrzeżeń stwierdziły konieczność niezwłocznego usunięcia odpadów zgromadzonych na terenie działek nr ewid.[...] i [...] położonych w [...].Należy w tym miejscu zauważyć, że tylko opinia Ś. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wyrażona w postanowieniu z 24 stycznia 2025 r., znak: [...] 1.2025 została doręczona wszystkim stronom postępowania, którymi, oprócz organu prowadzącego postępowanie, o jakim mowa w art. 26a ust. 1 -3 ustawy o odpadach, tj. Marszałka Województwa Ś., byli też: [...] [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz M. P.. Mimo tego i mimo pouczenia o możliwości złożenia zażalenia na to postanowienie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w W., zażalenie takie nie zostało złożone, w następstwie czego postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 24 stycznia 2025 r. stało się ostateczne. Natomiast mimo niebrania udziału w postępowaniach opiniujących prowadzonych przez pozostałe trzy organy wymienione w art. 26a ust. 5 pkt 2, 3 i 4 ustawy o odpadach, żaden ze skarżących nie zarzucił w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania poprzez niezawiadomienie stron o zwróceniu się do organów opiniujących o zajęcie stanowiska i nieprzekazanie tym organom wykazu stron postępowania. W tym zakresie trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 106 § 2 K.p.a. organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Z powyższego wynika, że kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje organ załatwiający sprawę do zawiadomienia o dokonanej czynności strony po to, aby stworzyć jej możliwość uczestnictwa w uruchamianym w ten sposób postępowaniu. Co do zasady krąg osób, których interesu prawnego dotyczy postępowanie uzgodnieniowe, jest taki sam jak postępowania w sprawie głównej (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 14 lipca 2005 r., IV SA/Wa 716/05, LEX nr 190566), a zatem to organ załatwiający sprawę, a nie organ współdziałający w wydaniu decyzji, wskazuje na osoby, które będą stroną postępowania przed organem współdziałającym (por. wyrok NSA z 15 marca 2012 r., II OSK 2538/10, LEX nr 1251971). Odnośnie zagadnienia dotyczącego skutków pozbawienia strony możliwości aktywnego udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, w orzecznictwie przyjmuje się, że takie uchybienie może stanowić podstawę do złożenia przez nią wniosku o wznowienie postępowania uzgodnieniowego (vide: wyrok WSA w Białymstoku z 4 lipca 2023 r., II SA/Bk 270/23, wyrok WSA w Krakowie z 5 listopada 2020 r., III SA/Kr 907/20, wyrok NSA z 10 listopada 2015 r., II OSK 539/14; wyrok WSA we Wrocławiu z 3 listopada 2011 r., II SA/Wr 581/11; wyrok WSA w Rzeszowie z 19 stycznia 2011 r., II SA/Rz 740/10, publ. CBOSA). Ponieważ w niniejszej sprawie takie postępowanie nie zostało wszczęte, nie mogło być mowy o skutecznym podważeniu ostatecznych rozstrzygnięć zapadłych w wyżej wymienionych postępowaniach uzgodnieniowych. Dlatego organy rozstrzygające niniejszą sprawę miały podstawy do uwzględnienia tych opinii przy rozstrzyganiu sprawy. Natomiast ocena tych organów dotycząca spełnienia przesłanki konieczności usunięcia przedmiotowych odpadów ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, nie została, zdaniem Sądu, skutecznie podważona.Należy w dalszym ciągu zauważyć, że powoływana w skardze jako nieuwzględniona opinia prywatna mgr J. S. i mgr inż. K. D., obarczona jest w niniejszym postępowaniu tymi sami ułomnościami, co opinia biegłego z zakresu ochrony środowiska dr. inż. M. C.. Jak wynika bowiem z celu i zakresu opracowania wskazanego w uwagach mgr J. S. i mgr inż. K. D. do opinii biegłych sporządzonej w postępowaniu prowadzonym przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie II K [...], opracowanie to powstało "w celu: a). dokonania analizy i interpretacji wyników znajdujących się w aktach sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w K. o sygnaturze II [...], w stosunku do postawionych zarzutów; b). przedstawienia stanowiska strony w odniesieniu do opinii biegłych, dotyczących postępowania sądowego prowadzonego w Sadzie Rejonowym w K. w sprawie II K [...]".Taki cel i zakres tego opracowania w konfrontacji z zakresem opinii dr. inż. M. C. dotyczącym objętego aktem oskarżenia w tamtej sprawie czynu, który miał miejsce w okresie od 29 maja 2017 r. do 1 lipca 2020 r., oznacza, że również powoływane przez skarżących opracowanie nie jest wystarczające do stwierdzenia zaistnienia bądź zaprzeczenia istnienia w niniejszej sprawie przesłanek, o jakich mowa w art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach. Dlatego, jak to już wyżej wskazano, organ nie oparł się przy ocenie istnienia tych przesłanek tylko na opinii biegłego M. C., ale na własnych ustaleniach opartych na oględzinach przeprowadzonych w dniach 14 sierpnia i 7 listopada 2023 r. przez organ I instancji, na protokole ze szczegółowej kontroli stanu tych odpadów przeprowadzonej w dniu 11 lipca 2024 r. przez Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przy współpracy Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i funkcjonariuszy Policji oraz na jednoznacznych opiniach czterech różnych wyspecjalizowanych organów, które wypowiedziały się właśnie w przedmiocie istnienia w sprawie przesłanek z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach dotyczących konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska. Ponadto, jak to trafnie zauważył organ II instancji, opracowanie mgr J. S. i mgr inż. K. D. zostało przygotowane w imieniu strony oskarżonej o przestępstwo z art. 183 § 1 k.k. w celu jej obrony, przez co nie mogło korzystać z przymiotu obiektywnego dowodu w postępowaniu karnym, a także nie może być uznane za taki dowód w niniejszej sprawie.Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarg dotyczące pominięcia w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji elementów wskazanych w odwołaniu, tj. tego, komu należy udostępnić teren przedmiotowych nieruchomości, kto ponosi odpowiedzialność za dalsze zagospodarowanie odpadów i na czyj koszt proces ten będzie prowadzony, jaki będzie szczegółowy sposób dalszego gospodarowania odpadami oraz sposób dokumentowania ilości odpadów wyjeżdżających z terenu tej nieruchomości, a nadto nie określenia wyłączeń udostępnionego terenu, w związku ze zgromadzonym tam majątkiem trwałym skarżącej spółki.Jak wspomniano na wstępie rozważań, zaskarżona decyzja reformująca w części decyzję organu I instancji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Przy ocenie sprawy pod kątem omawianych zarzutów należy przypomnieć, że celem regulacji zawartej w art. 26a ustawy o odpadach jest niezwłoczne usunięcie odpadów zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi bądź środowisku. Aby skutecznie zrealizować takie cele, ustawodawca zdecydował się na powierzenie właściwemu organowi uprawnienia do podjęcia niezbędnych działań mających doprowadzić do niezawodnego i zgodnego z prawem usunięcia odpadów, bez czekania na wywiązanie się przez posiadacza odpadów z obowiązków nakładanych w trybie art. 26 bądź wynikających z art. 47 ust. 5 ustawy o odpadach. To organ przy tym ma prawo i obowiązek określić zakres i sposób przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez ten organ (art. 26a ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach). Organ może ten obowiązek zrealizować w dowolny sposób, skoro nie ma w tym zakresie ustawowych ograniczeń, czy wskazań innych, niż w przywołanym przepisie. Organ mógł więc, tak jak to uczyniono w punkcie 3 decyzji Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z 7 marca 2025 r., określić, że działania mające na celu usunięcie odpadów mają być prowadzone do momentu całkowitego ich usunięcia, a usunięcie to ma być prowadzone poprzez załadunek odpadów i ich przetransportowanie do miejsca odzysku lub unieszkodliwienia, przy czym ma tego dokonać uprawniony podmiot. Powyższa wykładnia znajduje potwierdzenie w treści art. 26a ust. 6 ustawy o odpadach, gdzie uregulowana została kwestia zwrotu poniesionych przez organ kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi.Powyższa argumentacja oznacza też, że bezzasadne były zarzuty skarg dotyczące braku określenia w decyzjach organów obu instancji, komu władający powierzchnią ziemi ma udostępnić tę powierzchnię i posadowione na niej obiekty. Chodzi tu bowiem o uprawniony podmiot, który na zlecenie organu ma niezwłocznie usunąć przedmiotowe odpady. Przedmiot niezwłocznego usunięcia, tj. ilość, umiejscowienie i rodzaj odpadów określony odpowiednim kodem, został przez organ II instancji uściślony w sposób wystarczający.Odnosząc się do zarzutów obu skarg dotyczących nieuwzględnienia w ramach określonych kodów odpadów podlegających usunięciu na podstawie zaskarżonych decyzji, kodu 16 82 02 oraz "licznych odpadów popożarowych", należy wyjaśnić co następuje.Odpady o kodzie 16 82 02 to zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.2020.10), odpady inne niż wymienione w 16 81 01, tj. inne niż odpady wykazujące właściwości niebezpieczne. Jednak odpady o takim kodzie nie zostały wymienione w dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie, w tym w szczególności w protokole ze szczegółowej kontroli stanu tych odpadów przeprowadzonej w dniu 11 lipca 2024 r. przez Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przy współpracy Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i funkcjonariuszy Policji. Oznaczać to może, że albo odpady o takim kodzie na przedmiotowych działkach jednak nie występują, albo, że odpady popożarowe oraz piasek i żwir, które mają też znajdować się na nieruchomości skarżącego, nie zostały uznane za zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi albo środowisku.Nawet jednak ewentualne pominięcie w zaskarżonych decyzjach kodów wszystkich odpadów zalegających na przedmiotowych działkach, nie mogło pozbawić doniosłości i znaczenia zaskarżonych decyzji. Każde bowiem usunięcie, choćby części odpadów zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi lub środowisku, stanowi realizację celu, jakiemu ma służyć norma prawna wywodzona z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja dotyczy tylko odpadów o kodach wyraźnie w niej wskazanych. Równocześnie nie ma przeszkód, aby organ mógł na podstawie art. 26a ustawy o odpadach wydać kolejną decyzję dotyczącą odpadów pominiętych w niniejszej sprawie, jeżeli by nawet rzeczywiście miało to miejsce.Zarzucane w skargach pominięcie kwestii kosztów usunięcia odpadów zalegających na nieruchomości skarżącego M. P. nie mogło wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonych decyzji. Jak wynika z treści art. 26a ust. 6 – 11 ustawy o odpadach, kwestie zwrotu kosztów usunięcia i gospodarowania odpadami usuniętym z tej nieruchomości na podstawie zaskarżonych decyzji, została szczegółowo uregulowana w tych przepisach. Wynika z nich natomiast, że następuje to już po wykonaniu decyzji, które były przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie.Również zobowiązania, jakie w związku z koniecznością niezwłocznego usunięcia odpadów mogą i powinny być nałożone na władającego powierzchnią ziemi zgodnie z art. 26a ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach zostały, wbrew zarzutom skarg, wystarczająco w niniejszej sprawie sprecyzowane.Zgodnie z art. 26a ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach, w celu wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ określa, w drodze decyzji skierowanej do władającego powierzchnią ziemi zakres i termin udostępnienia przez niego powierzchni ziemi, obiektów lub innych miejsc, w których znajdują się odpady. W punkcie drugim i czwartym decyzji Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z 7 marca 2025 r. orzeczono, że zobowiązuje się M. P. jako władającego powierzchnią ziemi do udostępnienia ziemi i posadowionych na niej obiektów w terminie 7 dni od doręczenia decyzji do 31 grudnia 2025 r. w celu przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów. Chodzi więc tylko o tę część powierzchni ziemi i posadowionych na niej obiektów, na których znajdują się odpady komunalne w ilości ok. 46 000 mł o określonych w decyzji kodach, zgromadzone na powierzchni 15.227,87 m˛, stwierdzone w sprawie, w szczególności w protokole ze szczegółowej kontroli stanu tych odpadów przeprowadzonej w dniu 11 lipca 2024 r. przez Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przy współpracy Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i funkcjonariuszy Policji. Takie sformułowania wyczerpują, w ocenie Sądu, określenie tego, o czym mowa w art. 26a ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach. Niezasadne więc są obawy skarżącego M. P. o ryzyko wypadku, uszkodzenia sprzętu należącego do skarżących lub kradzieży. Takie zdarzenia, jeżeli by jednak nastąpiły, mogą natomiast skutkować innymi postępowaniami niż objęte zaskarżonymi decyzjami. Przez to pozostają poza zakresem niniejszej sprawy.Na koniec należy zauważyć, że zasadnie również organ II instancji zwrócił uwagę na to, że ze względu na szczególny, wymuszony zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska, tryb podejmowania działań w przypadku konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów przewidziany w art. 26a ustawy o odpadach, pełne zastosowanie w niniejszej sprawie ma wywodzona z art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 6 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz.U. z 2025 r., poz. 647 t.j. ze zm.), zasada przezorności. Jest to bowiem ogólna zasada prawa unijnego, która powinna być uwzględniana przy interpretacji wszystkich innych przepisów ochrony środowiska, przy opracowywaniu i zatwierdzaniu planów i programów, podejmowaniu decyzji w sprawach administracyjnych związanych z ochroną środowiska, a także przy ich wykonywaniu, to jest przy realizacji wszelkich działań, które mogą oddziaływać na środowisko. Wskazuje się bowiem, że wynikające z zasady przezorności sięgnięcie po środki ochrony środowiska, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (wyrok NSA z 15 marca 2018 r., II OSK 2297/17, wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r., III OSK 673/23). Zastosowanie zasady przezorności pozwala więc w niniejszej sprawie na uprawdopodobnienie przesłanek zaistnienia konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów z uwagi na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. To natomiast w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu niewątpliwie nastąpiło.Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku oraz jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę. Dlatego skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie 151 p.p.s.a. celu jej obrony, przez co nie mogło korzystać z przymiotu obiektywnego dowodu w postępowaniu karnym, a także nie może być uznane za taki dowód w niniejszej sprawie.Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarg dotyczące pominięcia w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji elementów wskazanych w odwołaniu, tj. tego, komu należy udostępnić teren przedmiotowych nieruchomości, kto ponosi odpowiedzialność za dalsze zagospodarowanie odpadów i na czyj koszt proces ten będzie prowadzony, jaki będzie szczegółowy sposób dalszego gospodarowania odpadami oraz sposób dokumentowania ilości odpadów wyjeżdżających z terenu tej nieruchomości, a nadto nie określenia wyłączeń udostępnionego terenu, w związku ze zgromadzonym tam majątkiem trwałym skarżącej spółki.Jak wspomniano na wstępie rozważań, zaskarżona decyzja reformująca w części decyzję organu I instancji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Przy ocenie sprawy pod kątem omawianych zarzutów należy przypomnieć, że celem regulacji zawartej w art. 26a ustawy o odpadach jest niezwłoczne usunięcie odpadów zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi bądź środowisku. Aby skutecznie zrealizować takie cele, ustawodawca zdecydował się na powierzenie właściwemu organowi uprawnienia do podjęcia niezbędnych działań mających doprowadzić do niezawodnego i zgodnego z prawem usunięcia odpadów, bez czekania na wywiązanie się przez posiadacza odpadów z obowiązków nakładanych w trybie art. 26 bądź wynikających z art. 47 ust. 5 ustawy o odpadach. To organ przy tym ma prawo i obowiązek określić zakres i sposób przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez ten organ (art. 26a ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach). Organ może ten obowiązek zrealizować w dowolny sposób, skoro nie ma w tym zakresie ustawowych ograniczeń, czy wskazań innych, niż w przywołanym przepisie. Organ mógł więc, tak jak to uczyniono w punkcie 3 decyzji Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z 7 marca 2025 r., określić, że działania mające na celu usunięcie odpadów mają być prowadzone do momentu całkowitego ich usunięcia, a usunięcie to ma być prowadzone poprzez załadunek odpadów i ich przetransportowanie do miejsca odzysku lub unieszkodliwienia, przy czym ma tego dokonać uprawniony podmiot. Powyższa wykładnia znajduje potwierdzenie w treści art. 26a ust. 6 ustawy o odpadach, gdzie uregulowana została kwestia zwrotu poniesionych przez organ kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi.Powyższa argumentacja oznacza też, że bezzasadne były zarzuty skarg dotyczące braku określenia w decyzjach organów obu instancji, komu władający powierzchnią ziemi ma udostępnić tę powierzchnię i posadowione na niej obiekty. Chodzi tu bowiem o uprawniony podmiot, który na zlecenie organu ma niezwłocznie usunąć przedmiotowe odpady. Przedmiot niezwłocznego usunięcia, tj. ilość, umiejscowienie i rodzaj odpadów określony odpowiednim kodem, został przez organ II instancji uściślony w sposób wystarczający.Odnosząc się do zarzutów obu skarg dotyczących nieuwzględnienia w ramach określonych kodów odpadów podlegających usunięciu na podstawie zaskarżonych decyzji, kodu 16 82 02 oraz "licznych odpadów popożarowych", należy wyjaśnić co następuje.Odpady o kodzie 16 82 02 to zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.2020.10), odpady inne niż wymienione w 16 81 01, tj. inne niż odpady wykazujące właściwości niebezpieczne. Jednak odpady o takim kodzie nie zostały wymienione w dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie, w tym w szczególności w protokole ze szczegółowej kontroli stanu tych odpadów przeprowadzonej w dniu 11 lipca 2024 r. przez Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przy współpracy Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i funkcjonariuszy Policji. Oznaczać to może, że albo odpady o takim kodzie na przedmiotowych działkach jednak nie występują, albo, że odpady popożarowe oraz piasek i żwir, które mają też znajdować się na nieruchomości skarżącego, nie zostały uznane za zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi albo środowisku.Nawet jednak ewentualne pominięcie w zaskarżonych decyzjach kodów wszystkich odpadów zalegających na przedmiotowych działkach, nie mogło pozbawić doniosłości i znaczenia zaskarżonych decyzji. Każde bowiem usunięcie, choćby części odpadów zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi lub środowisku, stanowi realizację celu, jakiemu ma służyć norma prawna wywodzona z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja dotyczy tylko odpadów o kodach wyraźnie w niej wskazanych. Równocześnie nie ma przeszkód, aby organ mógł na podstawie art. 26a ustawy o odpadach wydać kolejną decyzję dotyczącą odpadów pominiętych w niniejszej sprawie, jeżeli by nawet rzeczywiście miało to miejsce.Zarzucane w skargach pominięcie kwestii kosztów usunięcia odpadów zalegających na nieruchomości skarżącego M. P. nie mogło wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonych decyzji. Jak wynika z treści art. 26a ust. 6 – 11 ustawy o odpadach, kwestie zwrotu kosztów usunięcia i gospodarowania odpadami usuniętym z tej nieruchomości na podstawie zaskarżonych decyzji, została szczegółowo uregulowana w tych przepisach. Wynika z nich natomiast, że następuje to już po wykonaniu decyzji, które były przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie.Również zobowiązania, jakie w związku z koniecznością niezwłocznego usunięcia odpadów mogą i powinny być nałożone na władającego powierzchnią ziemi zgodnie z art. 26a ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach zostały, wbrew zarzutom skarg, wystarczająco w niniejszej sprawie sprecyzowane.Zgodnie z art. 26a ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach, w celu wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ określa, w drodze decyzji skierowanej do władającego powierzchnią ziemi zakres i termin udostępnienia przez niego powierzchni ziemi, obiektów lub innych miejsc, w których znajdują się odpady. W punkcie drugim i czwartym decyzji Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z 7 marca 2025 r. orzeczono, że zobowiązuje się M. P. jako władającego powierzchnią ziemi do udostępnienia ziemi i posadowionych na niej obiektów w terminie 7 dni od doręczenia decyzji do 31 grudnia 2025 r. w celu przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów. Chodzi więc tylko o tę część powierzchni ziemi i posadowionych na niej obiektów, na których znajdują się odpady komunalne w ilości ok. 46 000 mł o określonych w decyzji kodach, zgromadzone na powierzchni 15.227,87 m˛, stwierdzone w sprawie, w szczególności w protokole ze szczegółowej kontroli stanu tych odpadów przeprowadzonej w dniu 11 lipca 2024 r. przez Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przy współpracy Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i funkcjonariuszy Policji. Takie sformułowania wyczerpują, w ocenie Sądu, określenie tego, o czym mowa w art. 26a ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach. Niezasadne więc są obawy skarżącego M. P. o ryzyko wypadku, uszkodzenia sprzętu należącego do skarżących lub kradzieży. Takie zdarzenia, jeżeli by jednak nastąpiły, mogą natomiast skutkować innymi postępowaniami niż objęte zaskarżonymi decyzjami. Przez to pozostają poza zakresem niniejszej sprawy.Na koniec należy zauważyć, że zasadnie również organ II instancji zwrócił uwagę na to, że ze względu na szczególny, wymuszony zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska, tryb podejmowania działań w przypadku konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów przewidziany w art. 26a ustawy o odpadach, pełne zastosowanie w niniejszej sprawie ma wywodzona z art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 6 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz.U. z 2025 r., poz. 647 t.j. ze zm.), zasada przezorności. Jest to bowiem ogólna zasada prawa unijnego, która powinna być uwzględniana przy interpretacji wszystkich innych przepisów ochrony środowiska, przy opracowywaniu i zatwierdzaniu planów i programów, podejmowaniu decyzji w sprawach administracyjnych związanych z ochroną środowiska, a także przy ich wykonywaniu, to jest przy realizacji wszelkich działań, które mogą oddziaływać na środowisko. Wskazuje się bowiem, że wynikające z zasady przezorności sięgnięcie po środki ochrony środowiska, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (wyrok NSA z 15 marca 2018 r., II OSK 2297/17, wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r., III OSK 673/23). Zastosowanie zasady przezorności pozwala więc w niniejszej sprawie na uprawdopodobnienie przesłanek zaistnienia konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów z uwagi na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. To natomiast w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu niewątpliwie nastąpiło.Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku oraz jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę. Dlatego skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie 151 p.p.s.a.