Postanowienie - II GZ 655/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 30 września 2025
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 638/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 listopada 2024 r. nr 575/2024/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdUchylono zaskarżone postanowienie. Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 638/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 listopada 2024 r. nr 575/2024/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zd
Data orzeczenia
30 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 maja 2025 r. o sygn. akt VI SA/Wa 638/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 listopada 2024 r. w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 20 lutego 2025 r. K. D. (dalej: skarżący, strona) został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL oraz nadesłanie podpisanej skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.Powyższe wezwanie – po prawidłowej awizacji pod adresem korespondencyjnym podanym w skardze – zostało uznane za doręczone w dniu 11 kwietnia 2025 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Termin do uzupełnienia wskazanych braków formalnych wniesionej w niniejszej sprawie skargi upływał zatem 18 kwietnia 2025 r. Skarżący nie nadesłał podpisanej skargi, jak i nie złożył oświadczenia w przedmiocie numeru PESEL. W związku z powyższym należało uznać, że zachodzi podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i nadanie sprawie biegu.Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że nie doszło do wykonania zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 20 lutego 2025 r. w terminie, skoro doręczenie tego zarządzenia per awizo, nie mogło być uznane za skuteczne.W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że złożył do placówki pocztowej reklamację na niewłaściwe doręczenie ww. zarządzenia. Przy piśmie z dnia 3 czerwca 2025 r. skarżący przedstawił kopię reklamacji.Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 11 czerwca 2025 r. wezwano skarżącego do udzielenia informacji odnośnie wyników wszczętego postępowania reklamacyjnego.W piśmie z dnia 25 czerwca 2025 r. skarżący wyjaśnił, że reklamacja nie została do tej pory rozpatrzona.Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 28 lipca 2025 r. ponownie wezwano skarżącego do udzielenia informacji odnośnie wyników wszczętego postępowania reklamacyjnego.W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 12 sierpnia 2025 r. wskazał, że "w dniu 12/08/2025 złożyłem wizytę na Poczcie nadrzędnej poczty w S. B. która jest na B. przy ul. P.Ś. [...]. Zostałem przyjęty przez Panią Kierownik której stempel i nazwisko jest na pieczątce której potwierdzenie przesyłam do Wysokiego Sądu. Pani Kierownik poinformowała mnie po sprawdzeniu dokumentacji, że złożonej w S. B. reklamacji nie posiada!!!.Potwierdziła i przyjęła kopię złożonej w S. B. reklamacji żeby to wreszcie załatwić. Potwierdziła że za miesiące marzec, kwiecień, maj jest wiele reklamacji dotyczącej poczty w S. B. Po wizycie na B. pojechałem do S. B. prosząc o wyjaśnienie co się stało z moją złożoną reklamacją. Na poczcie nie ma kierownictwa bo jest filią B. a osoba która przyjęła moją reklamację jest nieobecna bo jest na urlopie i nikt nic w tej sprawie nie wie??? Mam więc prośbę do Wysokiego Sądu o pomoc bo ja jako człowiek 80 letni nie mam możliwości ani wpływu aby zmusić Pocztę do działania w sprawie mojej reklamacji i nie wiem co robić? Przesyłam kopie dokumentów i proszę Wysoki Sąd żeby mi uwierzył że ani pisma ani awiz dot. pisma Wysokiego Sądu nigdy nie otrzymałem".Następnie w odpowiedzi na zarządzenie zastępcy Przewodniczącej Wydziału z dnia 21 sierpnia 2025 r. skarżący w piśmie z dnia 3 września 2025 r. oświadczył, że nie otrzymał żadnej odpowiedzi w sprawie złożonej reklamacji. W związku z tym w dniu 3 września 2025 r. udał się do Urzędu Pocztowego nr [...] na B. Tam otrzymał potwierdzenie od Kierownik Pani J.W., że nie otrzymała także wiadomości w sprawie z jednostki nadrzędnej do której złożyła moją reklamacje, jak wynika to z potwierdzonej i złożonej na B. kopii reklamacji ze S. B. Skarżący złożył więc pismo z prośbą o pilną informację na piśmie, jaki jest stan złożonej reklamacji, którego kopię załączył do niniejszej odpowiedzi.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.Istotą argumentacji przedstawionej w zażaleniu jest próba podważenia prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. spełnienia w okolicznościach sprawy przesłanek skuteczności doręczenia w trybie z art. 73 p.p.s.a., czyli poprzez awizo. Skarżący wywodzi bowiem, że nie doszło do skutecznego doręczenia mu wezwania do uzupełnienia braków formalnych jego skargi.Odnosząc się do tak zarysowanej istoty sporu należy wyjaśnić, że doręczenie zastępcze dokonane w trybie art. 73 p.p.s.a. stwarza domniemanie prawne oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn leżących po jej stronie. Mogą oczywiście zaistnieć sytuacje, w których strona bez własnej winy nie będzie w stanie dowiedzieć się o przesyłce. Powodem takiego stanu rzeczy mogą być nieprawidłowości związane z doręczeniem przesyłki, takie jak wadliwe działanie doręczyciela polegające np. na nieprawidłowym zawiadomieniu adresata o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Oczywistym jest, że doręczenie zastępcze przewidziane w art. 73 p.p.s.a. pociąga za sobą skutki bardzo daleko idące, łącznie z możliwością pozbawienia strony drogi sądowej, dlatego strona ma możliwość wzruszenia domniemania, jakoby przesyłka dotarła do jej rąk w dacie przyjętej przez sąd.Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, skarżący podjął próbę obalenia domniemania doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, wnosząc do operatora pocztowego reklamację. Z kolejnych zaś pism, które były odpowiedziami na wezwania Przewodniczącej Wydziału do udzielenia informacji odnośnie wyników wszczętego postępowania reklamacyjnego wynika, że reklamacja skarżącego nie została od blisko czterech miesięcy rozpatrzona, pomimo jego aktywnych działań mających na celu uzyskanie odpowiedzi operatora pocztowego, tj. osobistych rozmów skarżącego z kierownikiem placówki pocztowej odpowiedzialnej za doręczenie kwestionowanej przesyłki sądowej.W tych okolicznościach sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu przesyłki, zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi, ocenić należy jako przedwczesne. Wprawdzie należy podkreślić, że sama okoliczność zwrócenia się przez skarżącego z reklamacją na niewykonanie usługi pocztowej, nie podważa prawidłowości fikcji prawnej doręczenia przesyłki. W takiej sytuacji należało nade wszystko nadesłać odpowiedź uzyskaną od operatora pocztowego na reklamację, czego skarżący nie uczynił, pomimo trzykrotnego wezwania do jej nadesłania zarządzeniami z dnia 11 czerwca 2025 r., 28 lipca 2025 r. i 21 sierpnia 2025 r. Jednakże nie można tracić z pola widzenia, że każdego z tych wezwań skarżący nie pozostawił bez odpowiedzi. W odpowiedzi na każde z tych wezwań skarżący wyjaśniał, że operator pocztowy nie rozpatrzył reklamacji, pomimo jego aktywnych działań mających na celu uzyskanie odpowiedzi. Trudno jest jednocześnie wskazać, jakie jeszcze inne działania miałby podjąć skarżący, celem uzyskania odpowiedzi operatora pocztowego i w konsekwencji wykazania zasadności swoich twierdzeń.Wobec podnoszonej przez skarżącego na etapie postępowania zażaleniowego argumentacji, wyjaśnienia wymaga zatem kwestia doręczenia przedmiotowego wezwania. Skutki ewentualnych nieprawidłowości doręczenia nie mogą bowiem obciążać skarżącego. Adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji. Stanowisko to uzasadnione jest tym, że prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Nie przesądzając na tym etapie postępowania prawidłowości doręczenia spornej przesyłki w trybie art. 73 § 1 p.p.s.a., która przecież mogła mieć miejsce, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy, powinny zostać wyjaśnione podnoszone przez skarżącego wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia korespondencji nakładającej na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi.Rzeczywisty proces doręczenia spornej przesyłki zostanie ustalony w postępowaniu przed Sądem I instancji. W tym zakresie Sąd I instancji wyjaśni u operatora pocztowego wątpliwości, które podnosi skarżący.W związku z powyższym, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.