Postanowienie - III OZ 475/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 30 września 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Informacja o środowisku. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 715/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 marca 2025 r. nr SKO.4170/54/2024 w przOddalono zażalenie. Informacja o środowisku. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 715/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 marca 2025 r. nr SKO.4170/54/2024 w prz
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
30 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Piotr Korzeniowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 715/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 marca 2025 r. nr SKO.4170/54/2024 w przedmiocie zobowiązania do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego.Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że podstawą odrzucenia skargi było niewykonanie wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, tj. dokumentu KRS.Pismem z 1 lipca 2025 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wywiodła zażalenie na ww. postanowienie. W zażaleniu skarżąca wskazała, że nie dołączenie przez pełnomocnika skarżącej odpisu z KRS nie uniemożliwia nadania skardze biegu, bowiem nikt nie może zasłaniać się nieznajomością wpisów dokonanych w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Wskazano, że do skargi załączono pełnomocnictwo, a umocowanie do jego udzielenia wynika bezpośrednio z danych ujawnionych w KRS. Zdaniem skarżącej, WSA w Rzeszowie był obowiązany wezwać bezpośrednio spółkę do uzupełnienia braków formalnych w przypadku nieuzupełnienia tych braków przez pełnomocnika.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS. Powyższego stanowiska nie zmienia wskazana w art. 15 ustawy o KRS zasada domniemania znajomości ogłoszonych wpisów, jak i okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację.Obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (zob.: postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15). Oceny tej nie podważa okoliczność, że zgodnie z zasadą jawności rejestru, wyrażoną w art. 8 ustawy o KRS, WSA ma możliwość zapoznania się ze sposobem reprezentacji strony przez ogólnodostępny rejestr KRS. WSA może korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która - pomimo wezwania - nie przedstawiła stosownych dokumentów.W tej sprawie pismem z 27 maja 2025 r., wezwano spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut) zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Z treści wezwania wynikało jakich dokumentów, potwierdzających uprawnienie do reprezentowania spółki, oczekiwał sąd pierwszej instancji. Strona skarżąca nie odpowiedziała na ww. wezwanie w zakreślonym terminie..Spółka nie przedłożyła dokumentu, na podstawie którego sąd mógłby ocenić, czy osoba podpisana pod skargą działała jako organ spółki lub jej prawidłowo umocowany przedstawiciel. Brak ten, jako istotny, uniemożliwiał sądowi ocenę prawidłowości reprezentacji procesowej i stanowił przeszkodę do nadania skardze dalszego biegu.Nie sposób również podzielić zarzutu, jakoby sąd pierwszej instancji powinien był z urzędu skorzystać z jawności Krajowego Rejestru Sądowego i samodzielnie ustalić umocowanie osoby reprezentującej skarżącą Spółkę. Choć jawność rejestru przewidziana w art. 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 979 ze zm.) oznacza, że każdy ma prawo dostępu do danych rejestrowych, nie oznacza to, że sąd ma obowiązek poszukiwać i gromadzić dokumenty za stronę. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że odwoływanie się do ustawy o KRS nie może skutecznie usprawiedliwiać zaniechania uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego (zob.m.in. postanowienia NSA z: 10 lipca 2018 r., II FZ 319/18; 20 lutego 2019 r., II OZ 107/19; 14 czerwca 2019 r., I FZ 101/19; 12 września 2019 r., I FZ 186/19; 18 listopada 2019 r., II FZ 681/19; 19 czerwca 2023 r., III FZ 236/23). Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje poglądy wyrażone w tych orzeczeniach.Sam fakt ujawnienia stosownych danych w rejestrze przedsiębiorców KRS, czy opublikowania ich w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, nie zwalnia strony postępowania - niezależnie od tego, czy działa osobiście, czy przez pełnomocnika – z powinności uzupełnienia braków formalnych skargi. Ciężar czynienia tych ustaleń nie może zostać przeniesiony na sąd, który nie jest zobowiązany do samodzielnego poszukiwania i weryfikowania tego rodzaju informacji.Gdyby zamiarem ustawodawcy było zwolnienie uczestnika postępowania z obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego umocowanie z uwagi na dostęp sądu do publicznych rejestrów, to stosowne wyłączenie zostałoby wyraźnie przewidziane w przepisach. Tymczasem zwolnienie strony z obowiązku dokonania określonej czynności procesowej, zwłaszcza takiej, jak uzupełnienie braku formalnego polegającego na niedołączeniu odpisu z KRS, nie może być domniemywane - musi wynikać wprost z ustawy. Potwierdzenie tego stanowiska odnaleźć można w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13.W tym stanie rzeczy należy wskazać, że skoro skarga została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, który wskazał w skardze, że zastępuje skarżącą, to Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej i nie był zobowiązany z uwagi na nieusunięcie przez niego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, do wzywania samej skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wezwanie skarżącej do uzupełnienia braków formalnych, prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają. W przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania. Posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają. (zob. postanowienie NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II OZ 403/22 oraz postanowienia z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II GZ 367/17 i z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II OZ 422/21). Zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. jest zatem bezzasadny.Odnosząc się do wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania odnotować należy, że Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 8 lipca 2025 r. sygn. akt SK 68/22 umorzył postępowanie w sprawie.Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz w związku art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.