Wyrok - II SA/Łd 753/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - z dnia 31 grudnia 2025
Teza
Oddalono sprzeciw od orzeczenia wydanego na podstawie art.138 par.2 k.p.a.. Administracyjne postępowanie, Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Dnia 31 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 grudnia 2025 roku sprawy ze sprzeciwu Fundacji R. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 września 2025 r., nr KO.461.34.2025 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań oddala sprzeciw. dc UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie T.. Administracyjne postępowanie, Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Dnia 31 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 grudnia 2025 roku sprawy ze sprzeciwu Fundacji R. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 września 2025 r., nr KO.461.34.2025 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań oddala sprzeciw. dc UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie T
Data orzeczenia
31 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Przewodniczący
Arkadiusz Blewązka
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw od orzeczenia wydanego na podstawie art.138 par.2 k.p.a.
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 23 września 2025 r. nr KO.461.34.2025, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 ze zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Kleszczów z dnia 10 czerwca 2025 r. znak: OŚG.6220.11.2022 o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Przetwarzania Odpadów w B., planowanego do realizacji na działkach ewidencyjnych o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...] oraz [...] w obrębie [...], gmina K., powiat [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.Jak wynika z akt administracyjnych, Wójt Gminy Kleszczów decyzją z dnia 10 czerwca 2025 r., na podstawie art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2024.1112 ze zm.), dalej jako: "ustawa", oraz § 2 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2019.1839 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie", odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskiem, który wpłynął do organu 31 sierpnia 2022 r. i jego uzupełnieniem z 22 września 2022 r. ww. Spółka wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Przetwarzania Odpadów w B. Zawiadomieniem z 28 września 2022 r. Wójt Gminy Kleszczów poinformował strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego. Jak wskazał organ, inwestycja, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia, kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż mieści się w pojęciu instalacji do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2023.1587 ze zm.), dalej jako "u.o.", odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznego przekształcania odpadów, krakingu odpadów, fizykochemicznej obróbki odpadów (proces D9 unieszkodliwiania odpadów wymieniony w załączniku nr 2 do u.o.), mające wydajność nie mniejszą niż 100 t dziennie, z wyłączeniem instalacji do odzysku odpadów będących biomasą w rozumieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów.Z uwagi na przyjętą kwalifikację inwestycji Wójt Gminy Kleszczów, zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy, wystąpił pismami z 28 października 2022 r. o uzgodnienie lub wydanie opinii w sprawie warunków realizacji przedsięwzięcia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, dalej jako: "RDOŚ", Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie, dalej jako: "PPIS", Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu, dalej jako: "DRZGW" oraz Marszałka Województwa Łódzkiego. Proces uzgadniania i opiniowania zakończył się 30 sierpnia 2024 r. W trakcie postępowania do raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia inwestor złożył uzupełnienia: 17 października 2022 r., 11 stycznia 2023 r., 8 lutego 2023 r., 22 lutego 2023 r., 16 maja 2023 r" 24 maja 2023 r., 15 listopada 2023 r., 12 lutego 2024 r. i 25 kwietnia 2024 r. (wyjaśnienia). Uwzględniając złożone uzupełnienia do raportu, Wójt Gminy postanowił przeprowadzić dowód z opinii biegłych do spraw ochrony środowiska, w zakresie dotyczącym weryfikacji prawidłowości danych, informacji i wniosków przedstawionych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. W dniu 15 listopada 2024 r. wydał postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych, w którym określił do dnia 15 stycznia 2025 r. termin na sporządzenie i przekazanie opinii. Po otrzymaniu opinii organ ten zwrócił się do inwestora, odpowiednio pismami z 22 stycznia 2025 r. oraz z 5 lutego 2025 r. o przesłanie uzupełnienia lub złożenia wyjaśnień do raportu w zakresie merytorycznym, wskazanym w opinii biegłych. Otrzymaną w dniu 17 lutego 2025 r. odpowiedź od inwestora przekazano biegłym do analizy. Biegli we wnioskach z dnia 25 marca 2025 r. zalecili zobowiązanie inwestora do:1.sporządzenia projektu robót hydrogeologicznych oraz dokumentacji geologicznej,2.sporządzenia informacji o przedsięwzięciu w formie krótszej i uproszczonej względem streszczenia w języku niespecjalistycznym, w którym przedstawi się: lokalizację przedsięwzięcia w formie graficznej, obszar jego oddziaływania, określi charakter tego oddziaływania na przeciętnego człowieka, odniesie się do kwestii emisji zwłaszcza do powietrza, wskaże cel, korzyści i potencjalne zagrożenia związane z realizacją przedsięwzięcia. Takie opracowanie powinno mieć na celu przekazanie zrozumiałych, łatwo przyswajalnych dla przeciętnego człowieka informacji o przedsięwzięciu,3.złożenia ujednoliconej wersji raportu, co pozwoli na ostateczną eliminację nieścisłości, błędów, a także pozwoli przeprowadzić postępowanie z udziałem społeczeństwa w sposób jasny, transparentny i eliminujący możliwość wprowadzenia społeczeństwa w błąd.Wójt Gminy Kleszczów pismem z 4 kwietnia 2025 r. wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji o ww. zagadnienia. W dniu 25 kwietnia 2025 r. pełnomocnik inwestora złożył uzupełnienie dokumentacji w zakresie ujednoliconej wersji raportu oraz informacji o przedsięwzięciu. Ponadto, w tej dacie wpłynęło do organu pismo pt. "Ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania", z którego wynika, że Spółka kwestionuje zasadność wezwania z dnia 4 kwietnia 2025 r. w zakresie zobowiązania do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko przez dostarczenie dokumentacji hydrogeologicznej, projektu robót hydrologicznych i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. W ocenie Spółki, żądanie organu nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r. uznano ponaglenie za nieuzasadnione przyjmując, na podstawie analizy czynności podejmowanych przez organ I instancji, że organ nie prowadzi postępowania w sposób przewlekły. Podejmowane czynności znajdują uzasadnienie w świetle obowiązujących przepisów prawa, zmierzają do załatwienia sprawy i nie sposób uznać, aby miały charakter działań pozornych, nieistotnych dla jej rozpatrzenia.Spółka dnia 14 maja 2025 r. złożyła wniosek o przedłużenie terminu na uzupełnienie dokumentacji do dnia 12 sierpnia 2025 r. Tymczasem Wójt Gminy Kleszczów zawiadomieniem z dnia 19 maja 2025 r. powiadomił strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego i wskazał 5-dniowy termin do zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją oraz wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem. Organ wskazał również, że wnioskodawca nie złożył stosownej dokumentacji związanej z kwestiami wskazanymi w opinii biegłych, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem Spółki.Spółka złożyła w dniu 29 maja 2025 r. wniosek o zawieszenie postępowania, nie wskazując terminu jego zawieszenia.Jak zaakcentował organ, opinia prawna biegłych i ich wnioski po weryfikacji uzupełnień raportu z dnia 25 marca 2025 r., były podstawą do przygotowania wezwań o uzupełnienie dokumentacji z dnia: 22 stycznia, 5 lutego i 4 kwietnia 2025 r. Spółka nie odpowiadała na wezwania do uzupełnienia dokumentacji (w zakresie dotyczącym punktu 11. opinii prawnej – wezwania z dnia: 22 stycznia i 4 kwietnia 2025 r.), składała ponaglenia na przewlekłe prowadzenie postępowania lub wnosiła o zawieszenie postępowania bez określonego terminu. Z tego powodu organ, na tym etapie postępowania doszedł do wniosku, iż nie jest w stanie uzyskać od Spółki wszystkich danych, które są niezbędne do wydania rozstrzygnięcia. Organ w sprawach prowadzonych na wniosek, w których niezbędne jest współdziałanie strony, uzależniony jest od aktywności strony. Organ nie dysponuje instrumentami o charakterze władczym, za pomocą których mógłby wyegzekwować określone zachowanie wnioskodawcy. W przypadku gdy organ bada, czy dopuszczalne jest korzystanie przez dany podmiot w określony sposób ze środowiska, jak ma to miejsce w przypadku ubiegania się o wydanie decyzji środowiskowej, to w interesie tego podmiotu leży wykazanie, a tym samym przekonanie organu, że spełnia on warunki korzystania ze środowiska. Ciężar dowodu obciąża zatem podmiot starający się o korzystanie ze środowiska, a rola organu sprowadza się do sprawdzenia, czy takie warunki zostały spełnione, a w trakcie wykorzystywania środowiska oraz kontroluje, czy to korzystanie jest zgodne z prawem. W konsekwencji, w związku z brakiem przesłanek do umorzenia postępowania (art. 105 § 1 lub § 2 k.p.a.), organ zobowiązany był wydać decyzję odmowną. Decyzja ta nie uniemożliwia stronie powtórnego wystąpienia ze stosownym wnioskiem, jeżeli tylko wniosek ten zawierać będzie wszystkie niezbędne, wymagane ustawą, elementy. Organ kierując się art. 10, art. 61 i art. 73 k.p.a. zapewnił stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, strony miały możliwość przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów.W dniu 27 maja 2025 r. wpłynął do organu wniosek o dopuszczenie na prawach strony organizacji ekologicznej – Fundacji "V." z siedzibą w N.W odwołaniu od powyższej decyzji ww. Spółka wskazała na naruszenia przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:1) art. 86d ust. 1 pkt 1 i ust. 2-3 ustawy w związku z art. 101 § 1 i 3 oraz art. 8 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji bez uprzedniego rozpoznania i załatwienia w formie przewidzianej przez prawo wniosku Spółki z dnia 29 maja 2025 r. o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie, złożonego w celu opracowania i przedłożenia uzupełniającej dokumentacji. W ocenie Spółki, miało to istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ umożliwiło organowi wadliwe, przedwczesne zakończenie postępowania i wydanie decyzji bez względu na nierozpoznanie złożonego przez Spółkę wniosku o zawieszenie postępowania, chociaż tenże wniosek miał służyć przygotowaniu i przedstawieniu materiałów, których wcześniej Wójt zażądał;2) art. 6 i art. 7 k.p.a. w związku z art. 71 ust. 1 ustawy przez ich niezastosowanie polegające na odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań i tym samym brak oparcia podjętego rozstrzygnięcia na którejkolwiek z ustawowych przesłanek do wydania decyzji odmownej w postępowaniu takim, jak prowadzone w sprawie. Zdaniem Spółki miało to istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zastosowanie tych przepisów wykluczyłoby możliwość uznania przez Wójta za dopuszczalne wydania decyzji negatywnej, pomimo braku wystąpienia w sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisach, która uzasadniałaby wydanie tego typu rozstrzygnięcia;3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w wyczerpujący sposób wszelkich okoliczności prawnych i faktycznych niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i odnoszących się do możliwego oddziaływania przedsięwzięcia na wody podziemne. W ocenie Spółki miało to istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem otworzyło drogę do sformułowania przez Wójta w punkcie 1 pisma z 4 kwietnia 2025 r., wezwania do "uzupełnienia dokumentacji do raportu o oddziaływaniu na środowisko" o dokumentację hydrogeologiczną, projekt robót hydrogeologicznych i dokumentację geologiczno-inżynierską, a następnie do wydania decyzji, pomimo zgromadzenia wystarczającego materiału do załatwienia sprawy, zgodnie z wnioskiem Spółki.Opierając się na powyższych zarzutach Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją z dnia 23 września 2025 r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i sprawę przekazało temuż organowi do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazując na zasady postępowania administracyjnego wyjaśnił, że w toku postępowania nastąpiła zmiana przepisów w zakresie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bowiem z dniem 11 stycznia 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2024.1940), dalej jako "ustawa zmieniająca", która w art. 10 wprowadziła zmiany w art. 21, art. 25, art. 62, art. 63 i art. 66 ustawy. Jednak zgodnie z art. 29 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i postępowań, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz postępowań w sprawie wydania pozwolenia, o którym mowa w art. 75e ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz.U.2024.1747), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Dodatkowo z dniem 20 stycznia 2025 r., weszła w życie ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2024.1881), która w art. 6 wprowadziła zmiany w art. 75 w ust. 1 w pkt 1 w lit. a w tirecie czwartym oraz w art. 78 w ust. 1 w pkt 1 w lit. a w tirecie czwartym ustawy.Następnie organ odwoławczy dokonał wykładni przepisów ustawy i szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując dalej, że ocena zaskarżonej decyzji uzasadnia konkluzję o naruszeniu fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem Kolegium, w badanej sprawie doszło do przedwczesnego wydania decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, bowiem nie został rozpatrzony wniosek Spółki o zawieszenie postępowania, który wpłynął 29 maja 2025 r. Tym samym doszło do nieuprawnionego zaniechania przez organ procedowania wniosku o zawieszenie postępowania, co nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Następnie Kolegium wskazując na treść art. 86d ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy wskazało, że z przepisów tych wynika odmienny od przyjętego w ogólnym postępowaniu administracyjnym, szczególny charakter instytucji zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na wniosek strony, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. Brak sprzeciwu pozostałych stron postępowania nie jest tu bowiem konieczny do postanowienia o zawieszeniu. Jedynym warunkiem, od którego zależy dopuszczalność uwzględnienia wniosku jest brak zagrożenia dla interesu społecznego.Organ odwoławczy wskazał następnie, iż z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy z dnia 9 lipca 2019 r. nr 3616, str. 23) można wnioskować, że celem wprowadzenia tej regulacji było – z jednej strony – uwzględnienie obowiązku precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w rozbudowanej procedurze zmierzającej do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – z drugiej zaś – wiążącej się z tym obowiązkiem potrzeby inwestora, by w określonej sytuacji zawiesić postępowanie, czemu nie powinny móc sprzeciwić się pozostałe strony. Zdaniem Kolegium, w sprawie konieczne jest podkreślenie, że przywołane uzasadnienie projektu ustawy zmieniającej, którą oddano art. 86d do ustawy, potwierdza, że odwołanie się w końcowej części art. 86d ust. 1 ustawy do przesłanki braku zagrożenia dla interesu społecznego jest jednoznacznym wyrazem woli ustawodawcy, by rozstrzygnięcie o kwestii zawieszenia postępowania podejmować z poszanowaniem art. 7 k.p.a. Jak zaznaczono w uzasadnieniu, "projektodawca pozostawia rozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania tzw. uznaniu administracyjnemu, nakładając na organ obowiązek uwzględnienia interesu społecznego, zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 k.p.a. mającą zastosowanie w takich przypadkach, w których norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy". Nie budzi w tej sytuacji wątpliwości Kolegium, że ustawodawca, dążąc do usprawnienia procesu inwestycyjnego z perspektywy inwestora, jednocześnie wprowadził klauzulę interesu społecznego jako istotny "bezpiecznik". Organ administracji został zobowiązany do każdorazowej i wnikliwej oceny, czy zawieszenie nie będzie kolidować z tym interesem. Wyłączenie w art. 86d ust. 1 ustawy przesłanki braku sprzeciwu pozostałych stron postępowania, przy zachowaniu drugiego z przewidzianych w ogólnej procedurze administracyjnej warunków zawieszenia postępowania na wniosek strony, podkreśla wagę jaką w zamyśle ustawodawcy organ powinien przywiązywać do oceny interesu społecznego w każdym przypadku wniosku o zawieszenie na podstawie art. 86d ust. 1 pkt 1 ustawy. Dalej Kolegium wyjaśniło, że "interes społeczny" jest klauzulą generalną, co oznacza, że jego treść nie jest sztywno zdefiniowana i musi być konkretyzowana w odniesieniu do okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy. W kontekście postępowań w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pojęcie "interesu społecznego" jest nierozerwalnie związane z potrzebą ochrony środowiska, zapewnieniem udziału społeczeństwa w procesie podejmowania decyzji dotyczących środowiska, a także z realizacją zasad zrównoważonego rozwoju i prewencji. Przepis art. 86d ustawy jest przepisem szczególnym w odniesieniu do przepisów k.p.a. regulujących zasady zawieszenia postępowania administracyjnego. Wymienia on dwie przesłanki zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. wniosek złożony przez podmiot planujący realizację przedsięwzięcia oraz wymóg braku zagrożenia dla interesu społecznego. Ustawodawca w sposób jednoznaczny zrezygnował z warunku niesprzeciwiania się innych stron postępowania. Kolegium zauważyło, że wprowadzając powyższą regulację ustawodawca miał na uwadze zapewnienie inwestorowi czasu niezbędnego do przedstawienia kompleksowego materiału dowodowego dotyczącego niejednokrotnie spraw wysoce skomplikowanych, zarówno w odniesieniu do stanu faktycznego, jak i prawnego. Nadto zawieszenie postępowania nie zwalnia organów, w przypadku jego późniejszego podjęcia, od wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w tym dotyczących wpływu planowanego przedsięwzięcia na życie i zdrowie mieszkańców oraz na stan flory i fauny. Postępowanie takie toczy się bowiem w takim przypadku z zachowaniem wszystkich regulacji prawnych w tym zakresie obowiązujących.Jak zauważyło Kolegium, z akt sprawy wynika, że jedną z podstaw do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania przez inwestora był brak możliwości udzielenia odpowiedzi i przedstawienia niezbędnych dowodów na zagadnienia wskazane przez organ, tj. przedstawienia dokumentacji hydrogeologicznej dotyczącej planowanego ujęcia wody, weryfikacji obliczeń w zakresie emisji hałasu, wskazania sposobu zagospodarowania pomiotu kurzego w okresie zimowym. Powyższe wskazuje, że inwestor zmierza do przedstawienia materiału dowodowego mającego na celu wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy. Świadczy także o jego aktywnym udziale w tym postępowaniu. Ewentualny spadek aktywności mieszkańców w toczącym się postępowaniu może być co najwyżej efektem pozaprawnym związanym ze sprawą, a będącym następstwem zawieszenia postępowania trwającego przez dłuższy czas. To od woli uczestników postępowania, innych niż wnioskodawca, uzależniony jest ich dalszy aktywny udział w sprawie. Podjęcie postępowania nie ma wpływu na obowiązek organów zapewnienia społeczeństwu udziału w takim postępowaniu. Okres zawieszenia postępowania daje również pozostałym uczestnikom postępowania czas do niejako "przygotowania" się do dalszego w nim merytorycznego udziału.W konsekwencji – zdaniem Kolegium – wniosek inwestora o zawieszenie powinien być rozpatrywany przez organ indywidualnie, pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 86d ust. 1 ustawy. Tego organ I instancji zaniechał, co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego wydania decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań. Organ nie przeprowadził jakichkolwiek dywagacji w tym zakresie, ograniczając się jedynie do lakonicznej i niezrozumiałej konstatacji, iż we wniosku nie wskazano terminu zawieszenia postępowania. Końcowo Kolegium wyjaśniło, iż nie mogło zastępować organu I instancji, tj. nie mogło wchodzić w rolę organu załatwiającego sprawę administracyjną, ponieważ naruszyłby w ten sposób prawo strony do rzetelnej kontroli rozstrzygnięć organów niższego rzędu. Z opisanych powodów Kolegium uchyliło kwestionowaną w odwołaniu decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie prowadząc postępowanie organ winien w pierwszej kolejności rozpatrzeć wniosek Spółki o zawieszenie postępowania przez pryzmat przesłanek określonych w art. 86d ustawy, a oceniając przesłankę "interesu społecznego", powinien wziąć pod uwagę pełen kontekst dotychczasowego przebiegu postępowania i motywy działania Spółki.W skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sprzeciwie Fundacja R. z siedzibą w K. wskazała, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w drodze obwieszczenia w dniu 8 października 2025 r. W ocenie Fundacji w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 86d ust. 1 pkt. 1 ustawy przez jego niewłaściwe zastosowanie, niezbadanie przesłanek jego zastosowania, a w konsekwencji uchylenie decyzji i nakazanie organowi I instancji rozpoznania wniosku Spółki o zawieszenie postępowania administracyjnego, pomimo że w sprawie występuje zagrożenie dla interesu społecznego związanego z ochroną przyrody, co czyni prawnie niedopuszczalnym zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie.Opierając się na wskazanym zarzucie Fundacja wniosła o: uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 września 2025 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu; wstrzymanie wykonania tejże decyzji; zwrócenie się przez sąd administracyjny do Wójta Gminy Kleszczów o nadesłanie akt postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.Uzasadniając zarzut zawarty w sprzeciwie Fundacja wskazała, że jako podmiot zarządzający strefą ekonomiczną B., na terenie której ma powstać inwestycja, musi poznać rozstrzygnięcie Kolegium w zakresie zasadności nałożenia przez Wójta Gminy Kleszczów na inwestora obowiązku wykonania dokumentacji hydrogeologicznej i geologiczno-inżynierskiej. Skoro – jak wskazuje organ I instancji – jest niebezpieczeństwo, że inwestycja będzie oddziaływała na grunty i wody podziemne to Fundacja musi wiedzieć, czy w dalszym ciągu może zawierać nowe umowy dzierżawy gruntów z podmiotami, które chcą wybudować zakłady przemysłowe w strefie i zatrudnić pracowników. Fundacja nie chce zaciągać zobowiązań w zakresie możliwości realizacji kolejnych inwestycji na gruntach, skoro wybudowanie zakładu przez inwestora może wykluczać inne inwestycje w terenie. Decyzja Kolegium nie zawiera w tym zakresie żadnych rozstrzygnięć, a inwestor zmuszony jest odpowiednie badania wykonać.W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:Sprzeciw okazał się niezasadnyPrzedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 września 2025 r., uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy Kleszczów z dnia 10 czerwca 2025 r. o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Przetwarzania Odpadów w B. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawę wydania tej decyzji stanowił art. 138 § 2 k.p.a.Stosownie do art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji Sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zdanie 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).W świetle powyższych uregulowań obowiązkiem Sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Do przesłanek podjęcia decyzji kasacyjnej należą zatem: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, a także wykazanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy na gruncie art. 138 § 2 k.p.a. jest równoznaczny z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. Dokonując wykładni art. 138 § 2 k.p.a. należy uwzględnić również związek tegoż przepisu z art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należało uznać, iż sprzeciw rozpoznawany w niniejszej sprawie nie zasługiwał na uwzględnienie albowiem trafnie organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie zaszły przesłanki ustawowe do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a decyzja organu I instancji jest przedwczesna. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Przesłanki odmowy zgody polegać mogą wyłącznie na: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy), odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 ustawy), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, w sytuacji gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy, wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy), wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (art. 81 ust. 3 ustawy). W sytuacji gdy żadna z ww. okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań.Organ I instancji oparł tymczasem odmowę określenia środowiskowych uregulowań realizacji spornego przedsięwzięcia na pozaustawowych przesłankach. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ I instancji zignorował wniosek ww. Spółki o zawieszenie postępowania celem uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanej inwestycji zgodnie z wymaganiami stawianymi przez tenże organ. Inwestor nie otrzymał zatem szansy na spełnienie wymagań organu. W takiej sytuacji decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań – jak słusznie stwierdziło Kolegium – jest przedwczesna.W konsekwencji w postępowaniu przed organem I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Przepisów, zgodnie z którymi organ prowadzący postępowanie powinien dokładnie i wszechstronnie ustalić stan faktyczny istotny w sprawie, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wydać decyzję w oparciu o ocenę całego, podlegającego zabraniu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) oraz racjonalnie, rzetelnie i przekonywująco uzasadnić wydane rozstrzygnięcie (art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a.). Konieczność zaś zapewnienia gwarancji proceduralnych stronom postępowania przemawiała za uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, co trafnie zdecydowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim.Jednocześnie wypada skonstatować, iż zakres okoliczności sprawy wymagających wyjaśnienia przekracza granice uzupełniającego postępowania administracyjnego przewidzianego przepisem art. 136 k.p.a. Zakres niezbędnego do uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie konieczność ponowienia uzgodnień i opinii, wykracza poza dyspozycję tegoż przepisu. Podjęcie tych czynności wyłącznie przez organ odwoławczy prowadziłoby do pogwałcenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a. Powyższe pozbawiałoby strony postępowania prawa do dwukrotnej oceny okoliczności sprawy przez dwa organy administracji różnego stopnia. Taka sytuacja zobowiązywała zatem organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.Z tych przyczyn Sąd sprzeciw oddalił (art. 151a § 2 p.p.s.a.).Końcowo, odnosząc się do zawartego w sprzeciwie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, wskazać należy, że przedmiotem ochrony tymczasowej, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być, co do zasady, jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza zaś spowodowanie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym takiego stanu, który jest zgodny z treścią aktu. Przymiot wykonalności można zatem przypisać takiej decyzji, która nadaje stronie uprawnienia lub nakłada obowiązki. Zaskarżona decyzja nie należy do aktów kwalifikujących się do wykonania w omawianym znaczeniu. Decyzja kasatoryjna wydana w trybie art. 138 § 2 k.p.a., podobnie jak i poprzedzająca ją decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań nie nakładają obowiązków na adresatów tego rodzaju decyzji, a tym samym w sprawie brak jest podstaw do zastosowania ochrony przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na względzie specyfikę postępowania prowadzonego w trybie sprzeciwu oraz oczywistą niezasadność wniosku w powyższej kwestii, Sąd odstąpił od wydania odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej sprzeciwem decyzji.lp. Mając na względzie specyfikę postępowania prowadzonego w trybie sprzeciwu oraz oczywistą niezasadność wniosku w powyższej kwestii, Sąd odstąpił od wydania odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej sprzeciwem decyzji.lp