Postanowienie - V SA/Wa 526/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 31 marca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na pismo Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 9 grudnia 2025 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej A. F. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zarejestrowanego w rejestrzOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na pismo Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 9 grudnia 2025 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej A. F. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zarejestrowanego w rejestrz
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
31 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Beata Blankiewicz-Wóltańska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
W dniu 5 maja 2025 r. do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej "NFOŚiGW") wpłynął wniosek A. F. (dalej "skarżąca", "wnioskodawczyni") o objęcie przedsięwzięcia wsparciem w ramach programu priorytetowego "[...]". Wniosek został zarejestrowany w systemie pod numerem NE/003650, o czym wnioskodawczyni została poinformowana komunikatem systemowym.W dniu 13 listopada 2025 r. wniosek został podjęty do oceny według kryteriów dostępu oraz kryteriów horyzontalnych programu. W toku przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono braki oraz niezgodności danych zawartych w formularzu wniosku, wymagające dokonania korekty. W związku z tym skierowano do wnioskodawczyni informację o konieczności uzupełnienia dokumentacji oraz wprowadzenia korekt.W związku z brakiem dokonania wymaganych uzupełnień i korekt w terminie przewidzianym Regulaminem, wniosek został 3 grudnia 2025 r. przekazany do odrzucenia. O wynikach weryfikacji oraz o odrzuceniu wniosku wnioskodawczyni została poinformowana komunikatem systemowym przesłanym drogą elektroniczną.Pismem z 7 grudnia 2025 r. Wnioskodawczyni skorzystała z przysługującej jej procedury odwoławczej i wniosła o ponowną ocenę wniosku. Po przeprowadzeniu ponownej analizy stwierdzono zasadność wcześniejszego rozstrzygnięcia, wobec czego decyzja o odrzuceniu wniosku została podtrzymana. W dniu 9 grudnia 2025 r. na adres e-mail wnioskodawczyni przesłano wiadomość zawierającą uzasadnienie oraz ponownie załączono powiadomienie, z uwagami dotyczącymi złożonego wniosku.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wskazała, że "zaskarża w całości decyzję NFOŚiGW z dnia 9 grudnia 2025 roku doręczoną w dniu 9 grudnia 2025 r. wydaną w sprawie NE/003650, utrzymującą w mocy decyzję w sprawie odrzucenia wniosku o udzielenie wsparcia nr NE/003650". Skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także postanowień Regulaminu naboru wniosków o objęcie przedsięwzięcia wsparciem z planu rozwojowego realizowanego w ramach programu priorytetowego [...] (dalej: Regulamin) oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji. W konsekwencji Skarżąca wniosła o uchylenie w całości "zaskarżonej decyzji" oraz uchylenie w całości "decyzji odrzucającej wniosek skarżącej oraz umożliwienie jej uzupełnienie i poprawienie wniosku z dnia 5 maja 2025 r."W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej z uwagi na to, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie stanowi aktu ani czynności podlegającej kontroli sądów administracyjnych w rozumieniu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej "p.p.s.a.").Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.W pierwszej kolejności należy wskazać, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1) decyzje administracyjne;2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętychw ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonychw działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 400 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 647 ze zm.; dalej "u.p.o.ś.") NFOŚiGW jest państwową osobą prawną w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. W u.p.o.ś. ustawodawca dokonał wyraźnego rozróżnienia podmiotów działających w sferze ochrony środowiska na dwie grupy - zgodnie z art. 376 (Tytuł VII Dział I u.p.o.ś) - organy ochrony środowiska oraz - zgodnie z art. 386 pkt 3 POŚ (Tytuł VII Dział II u.p.o.ś.) - instytucje ochrony środowiska. NFOŚiGW został przez ustawodawcę zakwalifikowany do drugiej z tych grup, co wyraźnie wskazuje na intencję odmiennego ukształtowania praw i obowiązków NFOŚiGW w odniesieniu do organów ochrony środowiska, wskazywanych w tej samej ustawie. Rozwiązanie to jest zrozumiałe w kontekście zadań, jakie ustawodawca powierzył NFOŚiGW. Podstawowym obowiązkiem tej państwowej osoby prawnej jest finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej.Ustawa prawo o ochronie środowiska wyraźnie wskazuje, że zadaniami ustawowymi NFOŚiGW jest finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Instytucja ochrony środowiska, jaką Narodowy Fundusz, w myśl art. 386 pkt 3 u.p.o.ś., nie został wyposażony w jakiekolwiek kompetencje władcze do rozstrzygania indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnych. Rola NFOŚiGW w zdecydowanej mierze sprowadza się do działania za pośrednictwem instrumentów czysto cywilnoprawnych, na co wskazuje bezpośrednio art. 400a ust. 1 oraz art. 400b ust. 2 w zw. z art. 411 ust. 8 u.p.o.ś. ("Narodowy Fundusz oraz wojewódzkie fundusze udzielają dotacji, pożyczek, poręczeń oraz przekazują środki finansowe na podstawie umów cywilnoprawnych").W tym miejscu trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 14ld ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 198, dalej "u.z.p.p.r.) podstawę systemu realizacji planu rozwojowego stanowią w szczególności przepisy prawa określające procedury działania podmiotów uczestniczących w realizacji planu rozwojowego, w tym realizacji reform lub inwestycji, oraz plan rozwojowy. Zgodnie zaś z ust. 2, reforma lub inwestycja są realizowane na podstawie przepisów właściwych dla działu administracji rządowej, w ramach którego jest realizowana reforma lub inwestycja. Przywołać również należy art. 14lza ust. 3 i 4 u.z.p.p.r. W szczególności ust. 3 stanowi, że instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji dokonuje wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego na podstawie przepisów właściwych dla realizacji określonej inwestycji lub jej części. Dopiero brak przepisów w tym zakresie, uaktualnia przepisy u.z.p.p.r. w zakresie wyboru przedsięwzięć (ust. 4). Uwzględniając powyższe przepisy Minister Klimatu i Środowiska, jako Instytucja Odpowiedzialna za Realizację Inwestycji (IOI), porozumieniem w sprawie powierzenia realizacji zadań związanych z realizacją inwestycji w ramach planu rozwojowego, zawartym na podstawie art. 14li ust. 1 u.z.p.p.r., powierzył NFOŚiGW realizację roli Jednostki Wspierającej Plan Rozwojowy (JW.) wskazując, że NFOŚiGW może realizować powierzone zadania zgodnie z ustawą prawo o ochronie środowiska. W porozumieniu wskazano wprost (§ 4 ust. 3 i ust. 12):"Jednostka wspierająca plan rozwojowy może dokonywać wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego w szczególności na podstawie przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, w ramach programów priorytetowych przyjętych zgodnie z tą ustawą, pozytywnie zaopiniowanych przez ministra właściwego do spraw klimatu, oraz na podstawie przyjętych przez Jednostkę wspierającą plan rozwojowy regulaminów i procedur.""Jednostka wspierająca plan rozwojowy oświadcza, że prowadzone przez nią nabory oparte na przepisach ustawy - Prawo ochrony środowiska zapewniają możliwość odwołania od negatywnej oceny wniosku w trybie niedewolutywnym oraz nie wyłączają drogi sądowej w zakresie dochodzenia swoich praw przez wnioskodawców. Do naborów tych nie stosuje się art. 14lzb-14lzf ustawy, w tym art. 14lzfust. 2."Powyższe jednoznacznie wskazuje na brak dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej do zaskarżenia czynności NFOŚiGW w roli JW.Ponadto treść Regulaminu wyraźnie również wskazuje, że czynności wykonywane na jego podstawie mają charakter cywilnoprawny. Zgodnie z § 13 ust. 3 Regulaminu, ewentualne spory i roszczenia związane z naborem rozstrzygać będzie sąd powszechny, właściwy dla siedziby NFOŚiGW. W § 9 ust. 1-4 Regulaminu natomiast uregulowano sposób zawarcia umowy. Podkreślenia wymaga, że skarżąca w ramach naboru nie złożyła klasycznego wniosku o rozstrzygnięcie sprawy, ale złożyła oświadczenie woli o zawarcie umowy cywilnoprawnej na określonych warunkach. NFOŚiGW po pozytywnej weryfikacji spełnienia warunków, również składa oświadczenie woli o zawarciu umowy z wnioskodawcą. A zatem są to klasyczne czynności cywilnoprawne, która mają doprowadzić do zawarcia umowy, a nie rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Podkreślenia więc wymaga, że komunikaty kierowane przez NFOŚiGW do skarżącej nie stanowiły rozstrzygnięcia administracyjnego lecz informacją dotyczącą odmowy zawarcia umowy cywilnoprawnej. Przemawia za tym również okoliczność, na którą zwróciła uwagę sama skarżąca, że może ponownie wziąć udział w naborze i ponownie złożyć oświadczenie woli w zakresie zawarcia umowy. W przypadku postępowania administracyjnego takie działanie byłoby niedopuszczalne po wydaniu decyzji w tym samym stanie faktycznym i prawnym.Reasumując, sprawa objęta skargą z 8 stycznia 2026 r. nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej, podlegającej właściwości sądów administracyjnych. Przedmiotowa skarga jest zatem niedopuszczalna.Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Stosownie zaś do treści przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W myśl § 2 cyt. przepisu postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym.Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W myśl § 2 cyt. przepisu postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym.Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.