sygn. I OZ 206/26 20 maja 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - I OZ 206/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 20 maja 2026

Teza
Oddalono zażalenie. Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 108/26, o odrzuceniu skargi E.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 28 października 2025 r., nr SKO.420.112.2025, w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji dOddalono zażalenie. Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 108/26, o odrzuceniu skargi E.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 28 października 2025 r., nr SKO.420.112.2025, w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji d
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Typ sprawy nieustalone
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 20 maja 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Krzysztof Sobieralski
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 108/26, o odrzuceniu skargi E.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 28 października 2025 r., nr SKO.420.112.2025, w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 31 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 108/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zwany dalej "Sądem I instancji", odrzucił skargę E.S., zwanej dalej "skarżącą", na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 28 października 2025 r., nr SKO.420.112.2025, w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 lutego 2026 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL i złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone pełnomocnik skarżącej w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." w dniu 25 lutego 2026 r.Skarżąca nie uzupełniła przedmiotowych braków formalnych skargi w zakreślonym terminie, wobec czego Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości. Przedmiotowemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:1. art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 67 § 3 i 4, art. 70 § 2 i 3 oraz art. 73 i nast. P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi w terminie, podczas gdy wezwanie do ich uzupełnienia nie zostało skutecznie doręczone, a zatem termin do ich uzupełnienia w ogóle nie rozpoczął biegu;2. art. 73 P.p.s.a. polegające na stwierdzeniu, że doszło do skutecznego doręczenia korespondencji w rozumieniu przywołanego przepisu, podczas gdy nie zaistniały przesłanki do uznania doręczenia za skuteczne poprzez przyjęcie fikcji doręczenia z art. 73 P.p.s.a., ponieważ zawiadomienie pozostawione w skrzynce odbiorczej pełnomocnik skarżącej nie może być uznane za zawiadomienie z uwagi na jego wadliwe wystawienie, polegające przede wszystkim na zaniechaniu wskazania przez doręczającego numeru przesyłki (a tym samym konkretnej korespondencji) podlegającej doręczeniu oraz zaniechaniu wskazania czytelnego i jednoznacznego terminu do jej odbioru oraz na wskazaniu czternastu, a nie siedmiu dni i błędnym nieoznaczeniu czy mowa o pierwszym czy o drugim awizowaniu, co na gruncie ugruntowanego i obszernego orzecznictwa stanowi bezwzględną podstawę do obalenia domniemania fikcji doręczenia z art. 73 P.p.s.a.Równocześnie skarżąca poinformowała, że 25 lutego 2026 r. nie dostała żadnego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, pomimo tego data ta została wskazana w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponad powyższe skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji. Jednym z wymogów formalnych, jakie ustawa stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numeru PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a.). Ponadto wymogiem ustawowym jest dołączenie pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 zdanie pierwsze P.p.s.a.).W sytuacji, gdy pismo zawiera braki formalne wymienione w art. 46 P.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia.Jak wynika z akt sprawy, złożona przez skarżącą skarga nie zawierała numeru PESEL strony skarżącej, a także nie zostało dołączone do niej pełnomocnictwo. W tym stanie sprawy Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarga posiadała braki formalne i w sposób właściwy wezwał skarżącą do ich uzupełnienia zakreślając właściwy termin.Wyjaśnić należy, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została doręczona w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a. Stosownie do § 1 tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W myśl zaś § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Z art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe.Z adnotacji operatora pocztowego umieszonych na kopercie, w której przedmiotowe wezwanie zostało przesłane stronie, wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana – pierwszy raz w dniu 11 lutego 2026 r. i po raz drugi w dniu 19 lutego 2026 r. (k. 32 akt sądowych). Wobec powyższego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że przesyłka adresowana do skarżącej i niepodjęta w terminie została skutecznie doręczona z upływem dnia 25 lutego 2026 r. w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a. Tym samym formalne wymogi doręczenia zastępczego – w zakresie wynikającym z dokumentacji operatora pocztowego – zostały zachowane.Skarżąca zmierza do obalenia domniemania prawidłowości doręczenia, załączając do zażalenia skan zawiadomienia (awizo) i wskazując na konkretne wady tego formularza. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny tego dowodu i stwierdza, że nie pozwala on na obalenie domniemania wynikającego z adnotacji na kopercie z następujących względów.Po pierwsze, podniesiona przez skarżącą okoliczność, że na formularzu wskazano czternastodniowy termin odbioru przesyłki, nie świadczy o wadliwości awizowania. Termin czternastodniowy odpowiada bowiem maksymalnemu okresowi przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, wynikającemu z art. 73 § 1 in fine P.p.s.a. Siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 P.p.s.a., dotyczy odbioru przesyłki po pierwszym zawiadomieniu, po upływie którego doręczyciel pozostawia zawiadomienie powtórne. Wskazanie na formularzu awizo terminu czternastodniowego — odpowiadającego ostatecznej dacie, do której przesyłkę można odebrać przed jej zwrotem do nadawcy — nie wprowadza adresata w błąd ani nie pozbawia go możliwości odbioru przesyłki w terminie. Jest to standardowa praktyka operatora pocztowego, zgodna z konstrukcją normatywną doręczenia zastępczego.Po drugie, zarzut braku oznaczenia, czy chodzi o zawiadomienie pierwsze, czy powtórne, w okolicznościach sprawy nie ma rozstrzygającego znaczenia. Z dokumentacji operatora pocztowego wynika bowiem jednoznacznie, że dokonano obu wymaganych awizowań, a ich daty pozwalają na obliczenie biegu terminów przewidzianych w art. 73 P.p.s.a.Po trzecie, zarzut dotyczący wadliwego oznaczenia numeru przesyłki ("x5") oraz nieczytelności daty granicznej odbioru nie obala domniemania prawidłowości doręczenia. Zauważyć należy, że na dokumencie awizo wskazano wyraźnie datę 11 lutego 2026 r. wskazująca na dzień, w którym próbowano doręczyć przesyłkę, a także zakreślono datę 25 lutego 2026 r., stanowiącą ostatni termin odbioru korespondencji. Powyższe nie powinno rodzić po stronie adresata korespondencji żadnych wątpliwości, co to terminu, w którym ma możliwość odbioru korespondencji.Naczelny Sąd Administracyjny zauważa nadto, że pełnomocnikiem skarżącej jest profesjonalny pełnomocnik, od którego należy oczekiwać szczególnej staranności w odbiorze korespondencji sądowej, w tym dokonywania weryfikacji statusu awizowanych przesyłek w placówce pocztowej operatora. Profesjonalny pełnomocnik dysponuje narzędziami umożliwiającymi weryfikację statusu nadanej do niego korespondencji — w szczególności może udać się do placówki pocztowej wskazanej na zawiadomieniu i ustalić tożsamość oczekującej przesyłki na podstawie danych adresowych. Bierność pełnomocnika w tym zakresie nie może obciążać operatora pocztowego ani uzasadniać podważania skuteczności doręczenia.Odnosząc się do oświadczenia pełnomocnik strony skarżącej, która stwierdziła, że w dniu 25 lutego 2026 r. "nie dostała żadnego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi", wskazać należy, że data 25 lutego 2026 r. została wskazana w przedmiotowym postanowieniu jako data, w której nastąpił skutek doręczenia zastępczego na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a., a nie jako data faktycznego wręczenia przesyłki. Istota doręczenia zastępczego polega bowiem właśnie na tym, że pismo uznaje się za doręczone z upływem ostatniego dnia okresu jego przechowywania w placówce pocztowej, niezależnie od tego, czy adresat przesyłkę faktycznie odebrał.Zarzut naruszenia art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. oraz art. 67 § 3 i 4, art. 70 § 2 i 3 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazane przepisy nie były podstawą rozstrzygnięcia Sądu I instancji — art. 220 P.p.s.a. dotyczy bowiem uiszczenia opłat sądowych, natomiast art. 67 i art. 70 P.p.s.a. regulują tryby doręczenia inne niż doręczenie pocztowe.Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że doręczenie wezwania z dnia 4 lutego 2026 r. dokonane w trybie art. 73 P.p.s.a. było skuteczne, a termin do uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął bieg w dniu 26 lutego 2026 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 4 marca 2026 r. (art. 83 § 1 P.p.s.a.). W tym terminie skarżąca nie uzupełniła wskazanych w zarządzeniu z dnia 4 lutego 2026 r. braków formalnych skargi, tj. nie podała numeru PESEL i nie złożyła pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., odrzucając skargę.Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie podlega rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., o przywróceniu terminu postanawia sąd, w którym czynność miała być dokonana, którym w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.