Postanowienie - I GZ 222/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 11 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zarządu Województwa Lubuskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Go 378/25 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 stycznia 2026 r. sygn. akt I SA/Go 378/25 w sprawie ze skargOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zarządu Województwa Lubuskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Go 378/25 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 stycznia 2026 r. sygn. akt I SA/Go 378/25 w sprawie ze skarg
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
prawo karne
Role w sprawie
prokurator
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Tomasz Smoleń
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, postanowieniem z dnia 31 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Go 378/25, działając na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę kasacyjną Zarządu Województwa Lubuskiego (organ, Zarząd) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Go 378/25, w sprawie ze skargi P. H. (skarżący) na decyzję ww. organu z dnia 16 września 2025 r., nr 24/EFS/2025 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że po rozpoznaniu na rozprawie skargi ww. skarżącego, wyrokiem z dnia 15 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Go 378/25; w pkt 1/ uchylił w całości decyzję organu z dnia 16 września 2025 r.; w pkt 2/ zasądził od organu na rzecz skarżącego 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono stronom postępowania, w tym profesjonalnemu pełnomocnikowi organu w dniu 4 lutego 2026 r.Pismem z dnia 2 marca 2026 r. organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku. Dołączony do niej egzemplarz dla strony przeciwnej stanowił kserokopię.W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 marca 2026 r. Sąd I instancji pismem z dnia 11 marca 2026 r. wezwał profesjonalnego pełnomocnika organu (adwokata) do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 178 w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a.) poprzez złożenie odpisu skargi kasacyjnej celem doręczenia stronie przeciwnej. Przesyłkę zawierającą ww. wezwanie doręczono pełnomocnikowi organu w dniu 18 marca 2026 r. W piśmie z dnia 19 marca 2026 r. pełnomocnik organu wskazał, że przedkłada w załączeniu odpis skargi kasacyjnej. Jednakże w ocenie WSA, załączony egzemplarz skargi kasacyjnej stanowił kserokopię skargi kasacyjnej.WSA stwierdził, że skoro w odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik przesłał kserokopię skargi kasacyjnej, która nie została poświadczona za zgodność z oryginałem, nie mogła być ona uznana za odpis skargi kasacyjnej. Na złożonej kserokopii widnieje bezsprzecznie jedynie kserokopia podpisu pełnomocnika organu i nie została przez niego potwierdzona za zgodność z oryginałem. Poświadczenie za zgodność z oryginałem oznacza, że osoba go podpisująca bierze odpowiedzialność za zgodność treści oryginału z odpisem. Powołując się na orzecznictwo sądu administracyjnego dodał, że brak poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii skargi kasacyjnej wywiera wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania i stanowi brak istotny uniemożliwiający nadania sprawie dalszego biegu.Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1564; dalej: ustawa o adwokaturze), adwokat ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis adwokata, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) adwokat stwierdza to w poświadczeniu. Zatem niespełnienie któregokolwiek z określonych w tym przepisie wymagań sprawia, że poświadczenie nie ma ustawowo wymaganych cech, wobec czego nie jest wierzytelne.WSA stwierdził, że pełnomocnik organu nie wypełnił w sposób prawidłowy wezwania do nadesłania odpisu skargi kasacyjnej celem doręczenia jej stronie przeciwnej. Brak ten uniemożliwia nadanie dalszego biegu temu pismu procesowemu. W konsekwencji postanowieniem z dnia 31 marca 2026 r., odrzucił skargę kasacyjną.Organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:1. art. 49 § 1 p.p.s.a. oraz art. 47 § 1 p.p.s.a. poprzez zastosowanie tych przepisów i wezwanie pełnomocnika organu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez przedłożenie odpisu skargi kasacyjnej, podczas gdy brak załączenia do skargi jej uwierzytelnionego odpisu przy jednoczesnym załączeniu kserokopii odpowiadających treści skargi nie stanowił braku formalnego uniemożliwiającego nadanie sprawie dalszego biegu;2. art. 178 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na nieuzupełnienie przez pełnomocnika organu w terminie braków formalnych skargi kasacyjnej, podczas gdy brak załączenia do skargi jej uwierzytelnionego odpisu przy jednoczesnym załączeniu kserokopii odpowiadających treści skargi nie stanowił braku formalnego uniemożliwiającego nadanie sprawie dalszego biegu.W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono stanowisko na poparcie zarzutów sformułowanych w jego petitum. Wyjaśniono m.in., że w treści pisma wezwania do uzupełnienia braków, skierowanego do pełnomocnika, zobowiązano wyłącznie do przedłożenia odpisu skargi kasacyjnej, nie precyzując iż wezwanie dotyczy uwierzytelnionego, tj. poświadczonego za zgodność z oryginałem egzemplarzu pisma. Nie ulega przy tym wątpliwości, że pełnomocnik w wykonaniu ww. zobowiązania przedłożył kserokopie pisma, które pomimo że nie zostały uwierzytelnione to odpowiadały treści samej skargi kasacyjnej. Tym samym wbrew stanowisku Sądu, nie sposób uznać, aby w realiach przedmiotowej sprawy miał miejsce brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze dalszego biegu. Wobec tego odrzucenie skargi kasacyjnej było wadliwe. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Kwestia dotycząca obowiązku złożenia odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem jest zagadnieniem, które nie jest traktowane ani w orzecznictwie ani w doktrynie jednolicie. Zgodnie z pierwszym stanowiskiem zarówno fotokopie, jak i wydruki z poczty elektronicznej wymagają uwierzytelnienia przez stronę (zob. R. Hauser i M. Wierzbowski (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, str. 274 oraz H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011. Wydanie 4., s. 302). Zgodnie natomiast z drugim poglądem, skoro wedle art. 47 § 2 p.p.s.a. odpisami mogą być "uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej", to dopuszczalne jest traktowanie jako odpisów również innego rodzaju wydruków czy kopii, także nieuwierzytelnionych (G. Radecki (w:) R. Mikosz, G. Radecki, Ł. Strzępek. Pisma stron w postępowaniu sądowoadministracyjnej. Komentarz, orzecznictwo, wzory, Warszawa 2008, s. 31-32; oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 137).W myśl art. 48 § 3 p.p.s.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.Podnieść również należy, że skarga kasacyjna, poza szczególnymi wymaganiami dotyczącymi jej konstrukcji, musi odpowiadać także podstawowym wymogom, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym, wskazanym w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Z przepisu art. 47 § 2 powołanej ustawy wynika, że fotokopia może być uznana za odpis, o ile została uwierzytelniona. A contrario uznać należy, że fotokopia/kserokopia nieuwierzytelniona nie jest odpisem w ogóle (ustawodawca zdecydował się w tym zakresie na zawężenie pojęcia "odpisu"). Przeciwny wniosek pozbawiałby art. 47 § 2 p.p.s.a. ratio legis. Gdyby odpisami mogły być fotokopie (kserokopie) nieuwierzytelnione, to wskazanie na taki wymóg w art. 47 § 2 p.p.s.a. pozbawione byłoby znaczenia prawnego, a interpretacja przepisu prowadząca do takich konkluzji byłaby niezgodna z zasadą racjonalności ustawodawcy.Jeżeli skarga kasacyjna nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia (art. 177a p.p.s.a.). W przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej podlega ona odrzuceniu, o czym stanowi art. 178 p.p.s.a.Brakiem uniemożliwiającym nadanie dalszego biegu pismu, jakim jest skarga kasacyjna, jest niedołączenie do niej odpisów skargi kasacyjnej dla każdej ze stron (vide: np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt I OZ 5/22; dostępne na stronie internetowej w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieuwierzytelniona kserokopia nie może zostać uznana za odpis w rozumieniu art. 47 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z: 10 grudnia 2021 r., sygn. akt I OZ 524/21, 29 listopada 2016 r., sygn. akt: I GZ 605/16; z 29 października 2015 r., sygn. akt: I FZ 327/15, z 13 maja 2016 r., sygn. akt: II GZ 442/16 i z 22 stycznia 2016 r., sygn. akt: II GZ 1010/15).Strona składając na odpisie dokumentu adnotację, że jest on zgodny z oryginałem, wraz z innymi danymi wymaganymi przez ustawę zaświadcza, że zapoznała się z oryginalnym dokumentem, a następnie skopiowała go w celu wykorzystania w danym postępowaniu. Powyższe oznacza, że dokument oryginalny musi istnieć, a co więcej – powinien być w zasięgu (zob. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 2468/18; dostępne: CBOSA).Podkreślić należy, że na elementy składowe poświadczenia wskazuje art. 4 ust. 1b ustawy - Prawo o adwokaturze. W przepisie tym wskazane jest, że poświadczenie powinno zawierać szczególności podpis adwokata.Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została złożona przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata). Ze względu na brak załączonego odpisu skargi kasacyjnej, konieczne było wezwanie pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie odpisu skargi kasacyjnej celem doręczenia stronie przeciwnej - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Nadesłana na wezwanie Sądu skarga kasacyjna stanowiła jedynie kserokopię, która nie została prawidłowo poświadczona za zgodność z oryginałem, a więc nie została uwierzytelniona.Bez względu jednak na to, czy odpis jest egzemplarzem pisma zgodnym z układem treści z oryginałem czy też osobno sporządzonym dokumentem, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Poświadczenie za zgodność z oryginałem oznacza, że osoba go podpisująca bierze odpowiedzialność za zgodność treści oryginału z odpisem. Brak poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii skargi kasacyjnej, wywiera wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania i stanowi brak istotny uniemożliwiający nadania sprawie dalszego biegu (zob. postanowienie NSA z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1266/17).W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, profesjonalny pełnomocnik organu nie wywiązał się w sposób prawidłowy z obowiązku uzupełnienia braku formalnego w zakreślonym terminie, co słusznie zobowiązywało Sąd I instancji do odrzucenia skargi kasacyjnej.Konsekwencją powyższych rozważań jest stwierdzenie, że odpowiadając na wezwanie Sądu skierowane pismem z dnia 11 marca 2026 r. do "usunięcia braków skargi kasacyjnej (...) przez złożenie odpisu skargi kasacyjnej celem doręczenia stronie przeciwnej" i decydując się na odwzorowanie treści tego pisma w formie kserokopii, profesjonalny pełnomocnik organu (adwokat) powinien zdawać sobie sprawę z tego, że bez uwierzytelnienia taka kserokopia nie będzie mogła być uznana za odpis w rozumieniu art. 47 § 2 p.p.s.a., a zatem nie będzie możliwe stwierdzenie, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało prawidłowo wypełnione, co z kolei będzie oznaczało spełnienie przesłanek do odrzucenia tej skargi na podstawie art. 178 p.p.s.a. Dlatego też uznać należy, że wezwanie Sądu z dnia 11 marca 2026 r. zostało sformułowane w sposób, który nie powinien był wywołać wątpliwości profesjonalnego pełnomocnika, w stosunku od którego wymaga się dużo dalej idącej staranności procesowej.Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie nie podziela przy tym odmiennego poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i powołanego przez pełnomocnika organu w treści złożonego zażalenia, z którego wynika, że kserokopia pisma bez jego uwierzytelnienia, pomimo tożsamości treści w nim wyrażonej, może być uznana za jego odpis w rozumieniu art. 47 § 2 p.p.s.a.W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.. oddalił zażalenie.